[Προσευχή]
[παύση]
Να πούμε πρώτα για μια ερώτηση
που έχει εδώ.
ε...
Είναι ένα απόσπασμα από μια ομιλία,
από ένα βιβλίο,
το οποίο περιέχει ομιλίες
του γέροντος Αιλιανού,
του πρώην ηγουμένου της Σιμωνόπετρας,
το οποίο λέει το εξής,
το απόσπασμα λέει τα εξής.
«Όταν αγαπάς κάποιον, ...»
«... τον νιώθεις ζωντανό μπροστά σου. ...»
«... Μοναξιά νιώθει αυτός που δεν αγαπά, ...»
«... και η μοναξιά γίνεται μεγαλύτερη ...»
«... όταν θέλω να με αγαπούν. ...»
«... Οιοσδήποτε άνθρωπος ...»
«... είτε βασιλιάς, είτε ζητιάνος είναι, ...»
«... μόλις θελήσει να τον αγαπούν ...»
«... θα δείτε ότι αμέσως θα νιώσει μοναξιά. ...»
«... Μόλις αρχίσει να αγαπά, ...»
«... όχι με αγάπη ανθρώπινη ...»
«... αλλά εν την Εκκλησία, ...»
«... αρχίζει να φεύγει η μοναξιά ...»
«... και ανακαλύπτει ...»
«... πως όλη η Εκκλησία και οι πάντες ...»
«... είναι μαζί του».
Αυτό λέει ο πατήρ Αιμιλιανός.
Η ερώτηση είναι η εξής.
«Το απόσπασμα είναι από ...»
«... το τελευταίο βιβλίο του ...»
«... Αρχιμανδρίτου Αιμιλιανού. ...»
«... Κάποιοι λέγουν, ...»
«... πώς γίνεται να μη ...»
«... θέλεις να σε αγαπούν; ...»
«... Πώς φτάνει ο άνθρωπος ...»
«... σε αυτή την κατάσταση ...»
«... ώστε να περικλείει μέσα του ...»
«... όλον τον κόσμο; ...»
«... Μέσα από το γάμο ...»
«... μπορεί να φτάσει κανείς ...»
«... σε αυτό το σημείο... ...»
...
«... ή είναι περιορισμένες ...»
«... οι δυνατότητες του; ...»
«... Ευχαριστώ».
[παύση]
Χαίρομαι που διαβάζω αυτό το απόσπασμα
από τον πατέρα Αιμιλιανό διότι
είναι κάτι που έλεγα κι εγώ και νόμιζα ότι...
δεν ήξερα ας πούμε αν είναι σωστό δηλαδή.
Αλλά βλέποντας ότι το λένε κι άλλοι,
φαίνεται ότι είναι σωστό.
[παύση]
Είναι γεγονός παιδιά ότι,
φαίνεται εκ των πραγμάτων,
ότι το να θέλεις να σε αγαπούν οι άνθρωποι,
και...
να το ζητάς να σε αγαπούν,
δεν είναι υγιής κατάστασης.
[παύση]
Τώρα να μου πεις, καλά, είναι κακό
να θέλω να με αγαπούν ας πούμε οι άλλοι;
[παύση]
Όχι δεν είναι κακό
να θέλομε να μας αγαπούν. Εντάξει
να θέλομε να μας αγαπούν κάπως έτσι...
υγιώς δηλαδή, χωρίς ας πούμε...
πολλά πράγματα εντάξει,
αλλά όταν σου λέει ο άλλος όμως, ξέρεις,
αυτόν τον άνθρωπο,
αυτός ο άνθρωπος ας πούμε,
με αγαπά πάρα πολύ
και με σκέφτεται μέρα νύχτα και...
ζει ας πούμε μόνο για μένα ας πούμε,
και για αυτό και εγώ τον αγαπώ
και αισθάνομαι μεγάλη αγάπη για αυτόν,
νομίζω ότι είναι κάτι άρρωστον
εδώ σε αυτή την υπόθεση.
Γιατί όταν αγαπάς τον άλλον άνθρωπο,
όταν εσύ αγαπάς τον άλλον,
τότε δεν ζητάς από τον άλλον να σε αγαπά.
Εάν σε αγαπά, χαίρεσαι.
Εάν δεν σε αγαπά,
εντάξει δεν χαίρεσαι επειδή δεν σε αγαπά,
αλλά δεν αισθάνεσαι και πάλι ας πούμε...
ε... κατάθλιψη,
ότι δεν με αγαπά ας πούμε.
Δεν πειράζει. Είναι αρκετό ότι
εμείς αγαπούμε τον άλλον άνθρωπο.
Δηλαδή η αγάπη,
τελειώνει τον άνθρωπο,
τον τελειοποιεί τον άνθρωπο,
όταν είναι από τον άνθρωπο προς τον άλλον,
όχι όταν είναι από τους άλλους προς εμάς.
Το να θέλουν να με αγαπούν οι άλλοι,
κρύβει μίαν έτσι... αδυναμία,
ας το πω κάπως πιο ανθρώπινα,
μίαν αδυναμία.
Το λέει και εδώ ο πατήρ Αιμιλιανός ότι,
οποιοδήποτε άνθρωπος κι αν είναι,
μόλις θελήσει να τον αγαπήσουν οι άλλοι,
αμέσως αισθάνεται μόνος του.
Γιατί τελικά παιδιά είναι παρατηρημένο ότι
δεν μπορούμε να αναπαυθούμε
στις αγάπες των ανθρώπων.
Δεν μπορεί ο άνθρωπος ο οποίος είναι
μία ύπαρξης
κατ’ εικόνα Θεού πλασμένη μέσα σε μία έτσι
δυνατότητα ας πούμε αιωνίας ζωής,
δεν μπορεί να αναπαυθεί απόλυτα
στην ανάπαυση που δίνει
η αγάπη των ανθρώπων.
Αναπαύεται σχετικά,
είναι σχετική η αγάπη των ανθρώπων.
Αλλά την απόλυτην αγάπη
τη δίνει μόνο ο Θεός.
Και μόνο εκεί μπορεί να πει ο άνθρωπος
ότι όντως αναπαύεται.
Γι' αυτό το βλέπομε και
α αποτελέσματα ας πούμε ότι...
βλέπεις όταν αρχίσομε να ζούμε
με αυτό το πράγμα, με αυτό το...
με αυτό το όραμα και με αυτή την ιδέα,
να με αγαπούν, να με αγαπούν και δεν με αγαπά,
και εγώ θέλω να με αγαπά, και...
πες μου πόσο με αγαπάς,
και απόδειξε ότι με αγαπάς...
[παύση]
βασανιζόμαστε στο τέλος
και βασανίζομε και τους άλλους ανθρώπους.
Ένας που έχει πνευματική αρχοντιά,
δεν λέει ποτέ του άλλου,
ξέρεις, να με αγαπάς ας πούμε.
Και όταν του πει ο άλλος ότι,
ξέρεις, εγώ σε αγαπώ,
λέει, κοίταξε ας πούμε,
καλά κάνεις και με αγαπάς αλλά...
ας αγαπούμε τον Θεό
και τα υπόλοιπα ας πούμε
δεν είναι τόσο σημαντικά.
[παύση]
«Πώς φτάνει ο άνθρωπος ...»
«... σ’ αυτή την κατάσταση ώστε να ...»
«... περικλείει μέσα του όλον τον κόσμο;»
Μα όταν αγαπάς τους ανθρώπους,
και λειτουργεί μέσα μας
αυτή η αγάπη του Θεού,
που είναι ας πούμε η...
η κατά φύση δημιουργία μας,
όπως μας έπλασε ο Θεός,
τότε αυτή η σχέσης,
αναπόφευκτα,
πηγαίνει προς όλον τον κόσμο.
Δεν μπορείς να αγαπάς μερικούς.
Αν αγαπάς μερικούς,
δεν αγαπάς κανέναν.
Είναι και αυτό άρρωστο.
Αν αγαπάς μερικούς και άλλους δεν αγαπάς,
είναι άρρωστο. Τώρα...
να υπάρχουν βαθμίδες στην αγάπη μας,
αυτό το καταλαβαίνω, είναι ανθρώπινο.
Δηλαδή, άλλως πως αγαπάς ας πούμε
κάποιο πρόσωπο που αισθάνεσαι
ξέρω ‘γω ότι σε συνδέουν πολλά πράγματα,
άλλως πως αγαπάς τη μητέρα σου,
άλλως πως αγαπάς ένα φίλο σου,
άλλως πως αγαπάς τη σύζυγό σου,
άλλως πως αγαπάς τα παιδιά σου...
Εντάξει, υπάρχουν διαβαθμίσεις,
και ποικιλίες αγάπης.
Ο Θεός βέβαια,
δεν έχει καμία ποικιλία στην αγάπη του,
και καμία ας πούμε...
από αφ’ αυτού του καμία διάκριση.
Δεν αγαπά άλλον πολύ και άλλον λίγο.
Ο Θεός αγαπά τους πάντες
το ίδιο.
Όλους, όλους.
Αγαπά τον διάβολο,
όπως αγαπά τους Αγίους.
Δηλαδή τον σατανά τον ίδιο τον αγαπά ο Θεός
κατά το ίδιο μέτρο που αγαπά
την Παναγία, που αγαπά τους αγγέλους,
που αγαπά τους αγίους, που αγαπά τους πάντες.
Γιατί αν ο Θεός είχε
διαφορά στην αγάπη του,
δηλαδή αν έλεγε ότι, κοίταξε, εγώ
την Παναγία την αγαπώ πιο πολύ
από ότι αγαπώ τον διάβολο,
σημαίνει ότι η αγάπη του Θεού
θα είχε μέτρα, δηλαδή θα είχε αλλοιώσεις.
Όχι, ο Θεός αγαπά όλους εξίσου,
το ίδιο, απολύτως το ίδιο,
χωρίς ίχνος δηλαδή ε...
μέσα του ας πούμε αλλοιώσεως,
απλώς εμείς οι άνθρωποι,
και τα δημιουργήματα του Θεού,
δεν αγαπούμε τον Θεό το ίδιο.
Άρα η...
ο άνθρωπος,
το υποκείμενο της αγάπης του Θεού δηλαδή,
ρυθμίζει το πόση αγάπη δέχεται.
Η Θεοτόκος δέχεται απόλυτα
την αγάπη του Θεού μέσα της,
γι' αυτό είναι και το
πιο τέλειο χτίσμα, η πιο
τέλεια ύπαρξης που έχει ο Θεός,
που δημιούργησε ο Θεός,
και ο διάβολος αρνείται
τελείως την αγάπη του Θεού.
Τελείως αρνείται την αγάπη του Θεού, ούτε
ίχνος δεν δέχεται της αγάπης.
Λέμε τα δυο άκρα.
Τα δύο άκρα των όντων,
τα οποία το ένα είναι απόλυτα θετικό
και το άλλο είναι απόλυτα αρνητικό.
Και μέσα σε αυτά τα δύο άκρα
κινούμαστε όλοι μας.
Άλλος αγαπάει πολύ, άλλος αγαπάει λίγο.
Όμως,
δεν μπορούμε να αποδώσομε στον Θεό
αλλοίωση στην αγάπη του, γιατί αυτό
σημαίνει ότι αποδίδομε στον Θεό
ανθρώπινα πράγματα.
Και ο Θεός δεν είναι ποτέ δυνατόν
να έχει αλλοιώσεις
ή να έχει ανθρωπαρέσκειες
ή να αγαπάει άλλους πολύ και άλλους λίγο.
Δεν γίνεται αυτό στον Θεό.
Εμείς το κάνομε γιατί είμαστε άνθρωποι,
και βέβαια όσο τελειούμεθα,
όσο προχωρούμε στην τελειότητα,
σημαίνει ότι τόσο περισσότερο
μοιάζομε στον Θεό,
που φτάνομε σε αυτήν την κατάσταση.
Αλλά, εις την ανθρώπινη συνήθη κατάσταση,
είναι γεγονός ότι
έχομε μια ποικιλία αγάπης.
Αλλά τουλάχιστον,
να μην έχομε μίσος μέσα μας.
Να μην υπάρχει ότι
αυτόν τον άνθρωπο τον μισώ,
δεν τον θέλω.
Εντάξει, ξέρω ‘γω μπορεί να μην ας πούμε
φλέγεται η καρδία μου
από αγάπη προς τον άλλο,
αλλά...
εντάξει, δεν τον μισώ,
τον αγαπώ ας πούμε, τον αποδέχομαι.
Με έναν άνθρωπο όμως
που έχω πιο πολλά κοινά μαζί του,
που αισθάνομαι ξέρω ‘γω ότι
έχομε μια ψυχική επαφή,
εντάξει, υπάρχει και μια
άλλη σχέσης και μια άλλη...
δυνατότητα ας πούμε επικοινωνίας
και κοινωνίας αγάπης.
Τώρα, εάν μέσα στον γάμο
μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος
σε αυτό το σημείο,
«είναι περιορισμένες οι δυνατότητες του»,
είπαμε ότι θεωρητικά
δεν μπορούμε να θεωρήσομε τον γάμο ως
έναν χώρο στον οποίο ο άνθρωπος
μειώνει τις δυνατότητές του.
Ο γάμος, όπως και ο μοναχισμός,
δίδουν στον άνθρωπο,
ο κάθε χώρος,
τις δικές του δυνατότητες
προκειμένου να τελειοποιηθεί ο άνθρωπος.
Δεν μπορούμε να πούμε-
παιδιά, είναι αμαρτία, είναι...
είναι αίρεσις να πούμε ότι ο γάμος
είναι μία κατάστασης
η οποία
κάνει τον άνθρωπο ανάπηρο πνευματικά.
Δηλαδή τον κάνει κουτσό ας πούμε.
Όχι, δεν είναι έτσι.
Εντάξει, έχει τα δικά του δεσμά,
έχει τις δικές του ας πούμε προϋποθέσεις,
τις δικές του δυνατότητες ας πούμε,
ο άλλος χώρος μπορεί να έχει ας πούμε
άλλους τρόπους
και άλλες δυνατότητες,
αλλά θεωρητικά
δεν δέχεται η Εκκλησία ότι
ο...
είτε ο ένας τρόπος είτε ο άλλος τρόπος
μπορούν ας πούμε αφ’ εαυτού τους
να δώσουν στον άνθρωπο κάτι περισσότερο
ή κάτι λιγότερο.
Διότι ο σκοπός,
και των δύο, είναι ο ίδιος
Ο σκοπός είναι ο άνθρωπος
να επιτύχει την τελεία αγάπη με τον Θεό.
Και μέσα στον γάμο μπορεί να το επιτύχεις
με άλλους δρόμους.
Και μέσα στον μοναχισμό
μπορείς να το επιτύχεις με άλλους δρόμους.
Θα μου πεις,
είναι ευκολότερο για τον μοναχό.
Είναι σχετικό, αν θέλει είναι ευκολότερο.
Αν δεν θέλει όμως;
Μπορεί να επιτύχει την τελειότητα αυτή
μέσα από οιοδήποτε δρόμο.
Βλέπομε στους βίους των Αγίων,
που ήταν...
υπάρχει μια τέτοια ποικιλία ας πούμε
μέσα στους βίους των Αγίων
που δείχνει την ελευθερία
της Εκκλησίας και απέναντι στη στάση
στη ζωή των ανθρώπων που μας δίνει και μας
ακριβώς αυτή την αίσθηση
ότι ο άνθρωπος τελικά,
όπου και να είναι,
είτε μοναχός είναι
είτε έγγαμος είναι, είτε ξέρω ‘γω
ιεραπόστολος είναι,
οτιδήποτε κι αν είναι ο άνθρωπος,
μπορεί, έχει τις δυνατότητες,
μέσα από τα δεδομένα που έχει
στη ζωή του, σε αυτόν τον δρόμο,
να φτάσει στην τελειότητα.
Αυτό δεν είναι μόνο παιδιά
στο θέμα του γάμου.
Είναι σε οποιοδήποτε θέμα
της ζωής μας. Δηλαδή
ακόμα μπορούμε να πούμε,
ξέρεις, αν δεν ζούσα στον 21ο αιώνα
και ζούσα στον 19ο,
θα είχα παραπάνω δυνατότητες
τελειώσεως παρά στον 21ο.
Δεν είναι έτσι.
Ή αν δεν ζούσα στη Λευκωσία
και ζούσα ξέρω ‘γω
σε ένα χωριό ή αν ήμουν...
σε ένα βουνό και όχι στην πόλη,
ή αν γεννιόμουν από τους τάδε γονείς
κι όχι από τους άλλους...
Δεν είναι έτσι τα πράγματα.
Μπορείς να τελειοποιηθείς, απόλυτα,
όπου κι αν είσαι, όπως κι αν είσαι.
Μπορείς να αξιοποιήσεις τα δεδομένα
που έχεις τώρα.
Και το λέει ο Παύλος πολύ καλά.
Όταν οι Χριστιανοί είχαν τέτοια ερωτήματα,
τους λέει ο Απόστολος Παύλος, κοιτάξετε,
μην κάθεστε να κοιτάζετε τούτα τα πράγματα.
Είσαι δούλος;
Τότε ήταν η δουλεία.
Μη σε μέλει αν είσαι δούλος, μην...
μην κάθεστε να σκοτίζεσαι ότι είσαι δούλος.
Σκέψου
την ελευθερία που σου χάρισε ο Χριστός
και χρησιμοποίησε τη δουλεία σου
την τελειότητά σου.
Ναι, και έχεις έναν κύριο [ασαφής] σκληρό;
Μη το λογαριάζεις ούτε αυτό.
Αξιοποίησε τη σκληρότητα του αφέντη σου
και μπορείς να τελειοποιηθείς
εκεί που είσαι. Είσαι ελεύθερος;
Αξιοποίησε την ελευθερία σου.
Είσαι παντρεμένος;
Τελειοποίησε τον γάμο σου.
Είσαι ελεύθερος;
Τελειοποίησε ας πούμε την ελευθερία σου.
Όπου και αν είσαι,
κάμε αυτό το οποίο θέλεις,
κάμε αυτό που θέλεις εσύ,
και τελειοποίησε τη ζωή σου
μέσα από τα δεδομένα που έχεις.
Έχεις μια δουλειά ξέρω ‘γω άλφα,
έχεις ένα χώρο εργασίας συγκεκριμένον,
είσαι σ’ αυτή την ηλικία
όπως λένε πολλά παιδιά,
α μα τώρα είμαστε νέοι ξέρω ‘γω,
δεν είμαστε για να αγιάσουμε τώρα.
Να γεράσομε και ύστερα αγιάζομε.
Ή μπορεί ένας νέος ας πούμε να...
φτάσει ας πούμε σ’ ένα μέτρο;
Ο κάθε ένας μπορεί, όπου και να είναι.
Με τα δεδομένα που έχεις.
Εδώ έχομε στην ιστορία
της Εκκλησίας αυτοκράτορες,
αυτοκράτορες του Βυζαντίου,
που ήταν άγιοι άνθρωποι, έκαναν θαύματα.
Βασίλισσες, οι οποίες ήταν ας πούμε
μέσα στα βασίλεια, και ξέρετε τι σημαίνει τότε,
αν τώρα οι βασιλείς είναι...
όσοι απέμειναν βέβαια πλέον,
ζουν με αυτόν τον τρόπο που ζουν,
φανταστείτε τότε τι σήμαινε
να είσαι βασιλιάς, αυτοκράτορας,
μιας τεράστιας αυτοκρατορίας.
Κι όμως έφταναν σε μεγάλα μέτρα και
είναι Άγιοι της Εκκλησίας μας σήμερα,
έχουμε πολλούς Αγίους που ήταν αυτοκράτορες.
Και γυναίκες και άνδρες.
Δηλαδή εκείνο που θέλω να πω παιδιά,
και να τελειώνω, είναι ότι
η Εκκλησία
δεν μπορεί να περιορίσει
την πορεία του ανθρώπου προς τον Θεό
μέσα σε ένα κανάλι.
Μέσα σε ένα κανάλι συγκεκριμένο.
Γιατί μετά είναι...
περιορίζει τον ίδιο τον Θεό.
Η σωτηρία μας, η τελειότητά μας,
είναι ένα έργο που επιτελείται
από τον Θεό και από τον άνθρωπο.
Ούτε ο Θεός,
ούτε ο άνθρωπος μπαίνει σε κανάλια.
Ο Θεός είναι ελεύθερος
και ο άνθρωπος είναι πλασμένος
και προσκεκλημένος στην ελευθερία.
Δεν μπαίνει σε κανάλια.
Και δεν μπορείς να πεις ότι,
ξέρεις,
ναι μόνο με αυτόν τον τρόπο,
ή μόνο με αυτούς τους δύο τρόπους
ή τρεις τρόπους. Όχι.
Με άπειρους τρόπους,
και με άπειρους τόπους,
και με άπειρους χρόνους
μπορείς να γίνεις τέλειος άνθρωπος
εν Χριστώ, οπουδήποτε κι αν είσαι.
[παύση]
Εχθές ε...
είχαμε στη Μητρόπολή μας κάτω
μια ομιλία το βράδυ
για έναν σύγχρονο
Άγιο, πολύ μεγάλο Άγιο, άγνωστον
κυρίως στον Ελλαδικό χώρο,
ο Άγιος Λουκάς ο Αρχιεπίσκοπος Κριμαίας.
Αυτός ο Άγιος,
ο οποίος έκανε θαύματα, πλήθος θαυμάτων,
ήταν... τι ήταν; Ήταν ένας γιατρός,
χειρουργός,
καθηγητής πανεπιστημίου,
ο οποίος αγαπούσε με πάθος τη χειρουργική,
έγραψε μάλιστα
εις την εποχή του συγγράμματα
για τη χειρουργική τα οποία
μέχρι σήμερα θεωρούνται ας πούμε
βάσεις και κορυφαία συγγράμματα,
μετά... ήταν παντρεμένος,
είχε τεσσάρα μωρά,
επέθανε η γυναίκα του,
έγινε ιερέας,
έγινε μετά επίσκοπος,
αρχιεπίσκοπος Κριμαίας,
και λόγω του καθεστώτος που ήταν τότε,
άρχισε μία πορεία...
εξοριών.
Από εξορία σε εξορία.
Πήγε μέχρι Σιβηρία...
Τι να σας πω δηλαδή.
Έχει γραφτεί ο βίος του, ένα χοντρό βιβλίο,
το έγραψε ο πατήρ Νεκτάριος,
κυκλοφορεί και στα Ελληνικά,
ένας βίος πραγματικά μυθιστόρημα.
Φρικιαστικές ας πούμε δοκιμασίες,
φρικτά βασανιστήρια.
Συκοφαντίες, διωγμούς,
δικαστήρια, ανακρίσεις,
επί 28 μέρες συνέχεια ανακρίσεις
πάνω σε μια καρέκλα,
φοβερά πράγματα, τα οποία ας πούμε
τα διαβάζεις και φρίττεις.
Και του υπέβαλαν αυτού του ανθρώπου ότι –
μέχρι που τον έβγαλαν κάποτε
ότι ήταν συνωμότης να σκοτώσει τον...
τον Στάλιν ας πούμε.
Άκου τώρα!
Έκανε συνωμοσία να σκοτώσει τον Στάλιν.
Τον έβγαζαν – όποτε γινόταν
ένας πόλεμος ή μια φασαρία –
τον έβγαζαν από την εξορία και τη φυλακή,
τον έβαζαν και χειρουργούσε
γιατί ήταν σπουδαίος χειρουργός,
μόλις τέλειωνε ο πόλεμος
ξανά μες την εξορία,
τον πετούσαν από εδώ,
τον πετούσαν από εκεί,
τον διέλυσαν τον άνθρωπο.
Βέβαια, τον διέλυσαν...
φαίνεται ότι τον διέλυσαν.
Εφάνη
εις τα μάτια των άνθρωπων ότι διελύθη.
Τελικά αυτοί διελύθησαν, ο Άγιος Λουκάς
παραμένει ας πούμε,
και πέθανε το ‘62.
Έτσι, τώρα στις μέρες μας σκεφτείτε.
Εν τω μεταξύ επακολούθησαν
ένα πλήθος αναριθμήτων θαυμάτων από τον...
Άγιον αυτόν της Εκκλησίας μας και...
ο βίος του και τα λοιπά και η ζωή του
είναι πλέον γνωστή σε όλους.
Θέλω να πω, κοιτάξετε, ένας άνθρωπος
που δεν είχε ησυχία στη ζωή του.
Ένας γιατρός, χειρουργός, παντρεμένος,
τέσσερα μωρά, αποθνήσκει η γυναίκα του,
μια περιπέτεια ας πούμε μέσα στην Εκκλησία,
ε...
εξορίες, φυλακίσεις, διωγμούς,
συκοφαντίες, δικαστήρια, ανακρίσεις,
τον πετούσαν δεξιά, τον πετούσαν αριστερά,
και όμως, αξιοποίησε όλη αυτή
τη βαβούρα της ζωής του,
και έγινε μεγάλος Άγιος.
Ένας άλλος ας πούμε έχει
τη μανία να καίει τα σπίτια του.
Ο Άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβίτης.
Έκανε μια καλύβα,
έμενε πέντε-έξι μήνες,
μια φωτιά και καθόταν και την έβλεπε.
[ασαφής] τρελός αυτός ο άνθρωπος.
Βρε, καείς το σπίτι σου;
Όχι, λέει, είναι ωραία λέει, είναι ωραία ας πούμε,
το βλέπεις έτσι να καίγεται. Τι όμορφα που είναι.
Έκαψε πόσα σπίτια.
Ναι, μέχρι σήμερα στο Άγιο Όρος αν θα πάτε,
λέγεται η περιοχή Καυσοκαλύβια.
Τα έκτιζε καλά-καλά και τα έκαιγε.
Ήταν καυσοκαλυβίτης.
Έτσι λέγεται, ο Άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβίτης.
Να μου πεις τώρα,
έτσι ήθελε.
Ήταν τρόπος τούτος να καίει τα σπίτια του;
Αγίασε με αυτόν τον τρόπο.
Και έφτασε σε τόσο μεγάλα μέτρα δε,
λέγεται,
που αναφέρει εκεί ένας αυτόπτης μάρτυρας,
που...
ας πούμε ήταν δηλαδή... αυτός ήταν...
πολύ φοβερά. Άμα διαβάσετε το βίο του,
που έζησε τον 14ο αιώνα, δηλαδή...
σχετικά κοντά μας ας πούμε,
και αυτόπτες μάρτυρες, που
που κυκλοφορούσε εναερίως ας πούμε.
Έλεγε και ο γερο Παΐσιος ότι,
ο Άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβίτης λέει,
μ’ ένα παξιμάδι που έτρωγε την ημέρα ας πούμε,
πήγαινε πετώντας όπου ήθελε.
Μια φορά στο Βατοπέδι,
κοιτούσε από μακριά ένα πουλί.
Τι πουλί είναι εκείνο ας πούμε, παράξενο πουλί,
και στο τέλος προσγειώθηκε ο Άγιος Μάξιμος.
[ακροατήριο γελά]
Ήρθε από τον Καυσοκαλύβια πετώντας.
Γύρω γύρω.
[παύση]
Λοιπόν,
παιδιά το μήνυμα είναι το εξής.
Να αξιοποιήσομε
την ελευθερία που μας δίνει ο Χριστός.
Όπου και να είμαστε,
όπου και να είμαστε.
Ό,τι θέλεις γίνου,
ό,τι θέλεις κάμε στη ζωή σου,
όπου και να είσαι
μπορείς να γίνεις τέλειος άνθρωπος.
Τέλειος εν Χριστώ άνθρωπος.
Μόνο ένα πράγμα φθείρει και σκοτώνει
τον άνθρωπο, η αμαρτία.
Η αμαρτία
είναι αυτό που σε διαλύει παντού.
Είτε στην έρημο είσαι,
είτε στη Νέα Υόρκη είσαι,
η αμαρτία σε διαλύει.
[παύση]
Λοιπόν,
την προηγούμενη φορά παιδιά
μιλήσαμε για τον...
για τον ιερό χώρο, έτσι;
Που γίνεται από τους νεονύμφους,
είπαμε τη συμβολική του
σημασία, την πορεία του ανδρογύνου
προς τη Βασιλεία του Θεού,
το νόημα των
μαρτυρικών τροπαρίων που ψάλλομε,
«Ἅγιοι Μάρτυρες, ...»
«... οἱ καλῶς ἀθλήσαντες ...»
«... καὶ στεφανωθέντες»
και «∆όξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ...»
«... Μαρτύρων ἀγαλλίαμα ...»
κτλ.
Που φαίνεται και δείχνει
ότι αυτοί οι άνθρωποι,
οι οποίοι παντρεύονται και
συνάπτονται αλλήλοις,
ενώνονται πλέον,
όπως ενώνεις δύο ξύλα
και γίνεται ένα ας πούμε,
όπως ενώνεις δύο πράγματα και γίνονται ένα,
μαζί θα πορευθούν το δρόμο τους,
ο οποίος δρόμος βέβαια
πρέπει να έχει την αίσθηση
του μαρτυρίου. Όχι με την έννοια
ότι ο άλλος θα σε μαρτυρήσει,
να σε κάνει ας πούμε τη ζωή σου μαρτύριο,
αλλά ότι...
ναι, για να μπορέσεις να ζήσεις
μέσα στον γάμο,
πρέπει να μάθεις
την έννοια της θυσίας.
Πρέπει να υπερβείς τον εαυτό σου
να δοθείς τον άλλον άνθρωπο.
Και ο άλλος να υπερβεί τον δικό του εαυτό
και να δοθεί σ’ εσένα,
και ούτε ο ένας ούτε ο άλλος
να κατακτήσει τον άλλον,
αλλά να γίνεται ένα πράγμα καινούργιο, έτσι;
Το ανδρόγυνο.
Ούτε άνδρας ούτε γυναίκα,
αλλά μια καινή ύπαρξης,
το ανδρόγυνο,
το οποίον θα παράξει
τους δικούς του καρπούς
ως αποτέλεσμα αυτής της σχέσης.
Μετά λοιπόν τον ιερό χορό,
είμαστε σχεδόν στο τέλος του μυστηρίου,
και ο ιερέας...
εύχεται εις τον νυμφίο και εις τη νύφη
δύο ωραίες ευχές.
Και ταυτόχρονα,
ευλογεί τις κεφαλές των νεονύμφων
και υψώνει τους στεφάνους που φορούν
ως στεμμένοι πλέον, εστεμμένοι,
νικητές
της πορείας της μέχρι τότε ζωής τους,
η Εκκλησία στεφανώνει τους ανθρώπους,
τους στεφανώνει διότι
οι άνθρωποι αυτοί αγωνίστηκαν
μέχρι το γάμο τους
και τα στέφανα αυτά
είναι τα στέφανα της εγκρατείας
και της αγνότητας
την οποία εκράτησαν μέχρι εκείνη την ώρα
ώστε στεφανωμένοι πλέον
να προχωρήσουν στη
μεταξύ τους σχέση και γάμο.
Και λέει ο ιερέας,
πρώτα απ' όλα στον νυμφίο, στον άντρα.
«Μεγαλύνθητι, Νυμφίε, ὡς ὁ Ἀβραάμ, ...»
«... καὶ εὐλογήθητι ὡς ὁ Ἰσαάκ, ...»
«... καὶ πληθύνθητι ὡς ὁ Ἰακώβ, ...»
«... πορευόμενος ἐν εἰρήνῃ ...»
«... καὶ ἐργαζόμενος ἐν δικαιοσύνῃ ...»
«... τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ».
Αυτή στον άντρα,
και στη γυναίκα,
«Καὶ σύ, Νύμφη, ...»
«... μεγαλύνθητι ὡς ἡ Σάῤῥα, ...»
«... καὶ εὐφράνθητι ὡς ἡ Ῥεβέκκα, ...»
«... καὶ πληθύνθητι ὡς ἡ Ῥαχήλ, ...»
«... εὐφραινομένη τῷ ἰδίῳ ἀνδρί, ...»
«... φυλάττουσα τοὺς ὅρους τοῦ νόμου, ...»
«... ὅτι οὕτως ηὐδόκησεν ὁ Θεός».
Δύο σύντομες ευχές,
πάρα πολύ όμορφες.
Λοιπόν, λέει στον άντρα,
έτσι στα Νέα Ελληνικά.
«Μεγαλύνθητι, Νυμφίε».
Να μεγαλυνθείς,
δηλαδή να σε μεγαλύνει ο Θεός,
να σε ευλογήσει, να σε δοξάσει,
να σου δώσει ο Θεός
ό,τι καλόν έχει ας πούμε.
, να γίνεις μεγάλος.
Όχι να γίνεις ας πούμε
σαν τον Μέγα Ναπολέοντα,
αλλά να γίνεις μεγάλος ας πούμε-
μεγάλος άνθρωπος,
μεγάλος ψυχή τε και σώματι,
να ανδρωθείς καλύτερα.
[φασαρία/παύση]
Όπως ο Αβραάμ –
είναι των Παλαιστινίων η...
η εκδήλωση;
Να μην πούμε πολλά για τον Αβραάμ
και τον Ισαάκ.
[ακροατήριο γελά]
Διότι μπορεί να θεωρηθούμε
αντιπαράταξη ας πούμε, των Εβραίων.
[παύση]
Λοιπόν, να μεγαλυνθείς του λέει
όπως ο Αβραάμ.
Ο Αβραάμ, πατριάρχης των Εβραίων.
Βέβαια παιδιά δεν είχε σχέση
φυλετική αυτά τα πράγματα,
αλλά αυτοί οι άνθρωποι,
οι μεγάλοι άνθρωποι,
οι εκλεκτοί άνθρωποι,
οι οποίοι ήταν άνθρωποι πιστοί στον Θεό,
και πραγματικά όλος ο κόσμος είχε
μεγάλους ανθρώπους,
και είπαμε ότι όλη η ιστορία
με τους Εβραίους
έγινε λόγω της Παναγίας, η οποία
θα ‘ταν από το Εβραϊκό γένος,
αλλά εμείς γνωρίζοντας από την
Παλαιά Διαθήκη
το μεγαλείο του Αβραάμ
το οποίο που έγκειτο;
Εις το ότι ο Αβραάμ ήταν ένας
ζάμπλουτος άνθρωπος, έτσι,
πλούσιος, απίστευτα πλούσιος άνθρωπος,
σε ηλικία αγαθά,
αλλά ταυτόχρονα
ήταν ακόμα πιο πλούσιος
στα πνευματικά αγαθά.
Ήταν άνθρωπος ο οποίος
διακονούσε τους ξένους του,
ο οποίος ήταν άνθρωπος ελεημοσύνης,
πιστός προπάντων εις τον Θεό.
Όταν ο Θεός
τον εδοκίμασε
με τη θυσία του παιδιού του ας πούμε,
ο Αβραάμ παράμεινε πιστός εις τον Θεό.
Δεν απίστησε, δεν εγόγγυσε,
δεν ολιγοψύχησε,
αλλά ήταν τελείως πιστός. Αν διαβάσετε
εκείνα τα κείμενα της Γένεσης,
του πρώτου βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης,
είναι πραγματικά δηλαδή
θαυμάζει κανείς ας πούμε,
και ανατριχιάζει από την άλλη πλευρά,
το... το μεγαλείο της
της ψυχής αυτών των ανθρώπων.
Και την ευλογία
που του έδωσε ο Θεός όταν του είπε,
κοίταξε Αβραάμ – όταν... ήταν άτεχνος,
και τον έβγαλε έξω, και ήταν νύχτα,
και του λέει, βλέπεις τα άστρα του ουρανού;
Του λέει, ναι Κύριε.
Του λέει, κοίταξε, τα παιδιά σου,
και οι απόγονοί σου,
θα γίνουν περισσότεροι από αυτά τα άστρα.
Και αυτός ήταν άτεχνος,
και δεν είχε κανένα παιδί. Και ήταν γέρος,
ήταν πολύ μεγάλος στην ηλικία.
Και όταν άκουσε η γυναίκα του ότι
του είπε ο Θεός έτσι, εγέλασε.
Λέει, πώς θα γίνει αυτό το πράγμα,
αφού δεν γίνεται πλέον.
Και αυτός την εμάλωσε,
της λέει, γιατί εγέλασες;
Υπάρχει πράγμα αδύνατο για τον Θεό;
Και γέννησε ένα παιδί,
τον Ισαάκ.
Και του λέει ο Θεός,
πιάσε το παιδί σου τον Ισαάκ,
τον οποίο αγαπάς,
και πήγαινε στο βουνό
και να το θυσιάσεις εκεί.
Και δεν είπε ο Αβραάμ,
καλά, αφού εσύ μου είπες
ότι από αυτό το παιδί θα γίνουν
τόσες χιλιάδες απόγονοι,
πώς θα σφάξω το παιδί μου;
Και να πάω να σφάξω το παιδί μου
το οποίο αγαπώ; ; Ένα παιδί που έχω,
τόσο αγώνα ξέρω ‘γω να γίνει;
Το πήρε,
το οδήγησε,
και έγινε ένας διάλογος στον δρόμο,
και λέει το παιδί,
πάτερ, μα τι θα κάνομε;
Λέει, θα κάνομε θυσία στον Θεό.
Και πού είναι το πρόβατον πάτερ;
Έχει ο Θεός παιδί μου για το πρόβατο.
Και πήγε, έβαλε τα ξύλα,
πήρε το παιδί του, το έδεσε χέρια πόδια,
το έβαλε πάνω στα ξύλα,
σήκωσε το ξίφος,
έτοιμος να σφάξει το παιδί του.
Και αμέσως τον άρπαξε ο άγγελος Κυρίου
και του είπε, στάσου Αβραάμ,
αρκετό μέχρι εδώ.
Βλέπετε, αυτή την...
την... πώς να πούμε,
την ευθύτητα δηλαδή της καρδίας του.
Δεν έβαλε κανένα λογισμό μέσα του να πει,
μα τι γίνεται ας πούμε,
με κοροϊδεύει ο Θεός;
Τι είναι τούτο πράγμα που με έβαλε
να κάνω τώρα;
Και βέβαια ο Θεός
επλήθυνε τα τέκνα του Αβραάμ,
τα οποία τέκνα του Αβραάμ βέβαια,
δεν είναι ο Αριέλ Σαρόν πώς λέγεται και ο...
ο άλλος. Τώρα πώς τον λένε εκείνο τον άλλο;
Ασφαλώς, τους είπε και ο Χριστός ότι,
όταν έλεγαν οι Εβραίοι,
όταν τους είπε ο Θεός κάτι λέει,
λέει στην Καινή Διαθήκη, μα εμάς λες
που έχομε πατέρα μας τον Αβραάμ;
Τους λέει ο Χριστός,
εάν είχατε πατέρα σας τον Αβραάμ,
θα εκάμνατε και τα έργα του Αβραάμ.
Αλλά ο πατέρας σας είναι ο διάβολος,
γι’ αυτό και κάμετε τα έργα του διαβόλου.
Διότι δεν είναι από που
κατάγεσαι βιολογικά,
αλλά εάν είσαι τέκνον του Αβραάμ,
έπρεπε να έχεις και τα έργα του Αβραάμ
και την πίστη του Αβραάμ.
Βέβαια εννοείται ότι
τέκνα του Αβραάμ δεν είναι οι Εβραίοι
αλλά είναι οι Χριστιανοί,
τέκνα της Εκκλησίας, τα οποία
έχουν και αυτά την πίστη του Αβραάμ
και τα έργα του Αβραάμ,
αν έχουν,
και όποτε τα έχουν.
Λοιπόν, να μεγαλυνθεί ο νυμφίος,
ο γαμβρός, ο νυμφίος.
Πιο ωραία λέξη είναι ο νυμφίος,
έτσι δεν είναι; Ο νυμφίος.
Και όπως ο Αβραάμ,
και να ευλογηθεί όπως ο Ισαάκ,
που τον ευλόγησε ο Θεός τον Ισαάκ,
και να πληθυνθεί όπως ο Ιακώβ,
ο οποίος έγινε πλήθος
ε... παιδιών και ευλογιών από τον Θεόν
πορευόμενος εν ειρήνη.
Πορευόμενος εν ειρήνη τη ζωή του,
η ειρήνη είναι αυτή η παρουσία του Θεού,
που όταν ο Θεός είναι παρών,
στη ζωή μας υπάρχει απόλυτη ειρήνη.
«πορευόμενος ἐν εἰρήνῃ ...»
«... καὶ ἐργαζόμενος ἐν δικαιοσύνῃ ...»
«... τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ».
Αφού πορεύεσαι εν ειρήνη,
να εργάζεσαι σε δικαιοσύνη,
που η δικαιοσύνη είναι η αγάπη,
δεν είναι ο νόμος.
Δεν είναι ο νόμος που είναι άτεχτος,
αλλά είναι η αγάπη η δικαιοσύνη του Θεού,
και είναι το πνεύμα του Θεού
και η δικαιοσύνη του Θεού
που διαφέρει τελείως από την
κοσμική δικαιοσύνη,
τις εντολές του Θεού,
οι οποίες ζωοποιούν τον άνθρωπο
και ελευθερώνουν τον άνθρωπο.
«Καὶ σύ, Νύμφη...»,
να μεγαλυνθείς όπως η Σάρα,
η γυναίκα του Αβραάμ,
και να ευφρανθείς όπως η Ρεβέκκα,
η οποία ευφράνθηκε με τα παιδιά της
και με την ευλογία του Θεού,
και να πληθυνθείς όπως η Ραχήλ,
που ήταν και αυτή μια ευλογημένη σύζυγος
του Ιακώβ,
«εὐφραινομένη τῷ ἰδίῳ ἀνδρί»,
στον δικό σου άνδρα. στον δικό σου άνδρα.
Βλέπετε παιδιά ότι
η ευφροσύνη της γυναικός
είναι ο άνδρας, ο άνδρας της.
Γιατί αισθάνεται στο σύζυγό της
αυτή την πληρότητα της υπάρξεώς της.
και ο άνδρας και η γυναίκα.
Ότι η γυναίκα ευφραίνεται στον άνδρα,
αλλά και ο άνδρας
αναπαύεται στη γυναίκα του.
Δηλαδή,
εάν μάθει κανείς ας πούμε μέσα στο γάμου
το πώς μια γυναίκα
ζει κοντά σε έναν άνδρα,
και μάθει και η γυναίκα
πώς ο άνδρας ζει κοντά σε μια γυναίκα,
και προσφέρει ο κάθε ένας
αυτό που χρειάζεται ο άλλος,
νομίζω όλα τα προβλήματα λύνονται.
Και ίσως ένα...
μυστικό επιτυχίας του γάμου,
είναι αυτό.
Δηλαδή...
ξέρετε, είναι μεγάλης σημασίας
ο άνδρας,
ο οποίος δεν του αρέσουν
ας πούμε ξέρω ‘γω τα...
ναι, αν του πεις πράγματα
που λέμε σε μια κοπέλα,
μπορεί να μην του αρέσουν ας πούμε ξέρω ‘γω.
Να του πεις είσαι όμορφος είσαι ξέρω ‘γω,
αυτά εντάξει...
ίσως σε μια εφηβική ηλικία μπορεί να του
κάνουν λίγο τον εγωισμό του αλλά
από μια ηλικία και μετά δεν είναι...
Τι θέλει από τη σύζυγό του;
Θέλει μια αναγνώριση.
Δηλαδή κάμνει κάτι,
να του πει ότι κοίταξε ας πούμε,
μπράβο, είναι καλό αυτό το πράγμα που έκαμες,
καλό είναι αυτό που σκέφτηκες,
ορθά ενήργησες σ’ αυτήν την υπόθεση.
Εάν τον αμφισβητήσει τον άντρα η γυναίκα,
του ‘κοψε τα πόδια του.
Μετά να πάει στη λέσχη ύστερα,
θα πάει στο σύλλογο,
και δε θα βγαίνει από μέσα.
Κατάλαβες;
Διότι ο άντρας
δυστυχώς έτσι...
είμαστε,
έτσι δυστυχώς είμαστε.
Θέλει μία αναγνώριση.
Όχι από πολλούς,
από τη σύζυγό του όμως τη θέλει.
Ξεκουράζεται ο άντρας
όταν η γυναίκα του του πει ότι,
κοίταξε, μπράβο καλά έκαμες ας πούμε.
Και λίγο παραπάνω ας πούμε,
μπράβο ας πούμε, τι ωραία ας πούμε,
ένα λόγο καλό,
ένα λόγο γλυκύ ας πούμε έτσι;
Αν του πει,
ναι τώρα κι εσύ όλα τα ξέρεις,
όλα τα βρήκες, όλα τα ‘καμες,
ναι ε...
λάθος ενήργησες,
είναι ανοησίες που λες,
ε... δεν κόβει το μυαλό σου,
δεν είπες καλά, δεν είναι έτσι που έκαμες.
Ξέρω ‘γω, κάμνει κάτι, πάει αγοράζει κάτι,
μα τι πήγες και αγόρασες τούτα πράγματα;
Εγώ ήθελα έτσι πράματα;
Ε...
Πάει να ψωνίσει ο καημένος ας πούμε,
εντάξει άνδρας είναι,
χοντροκομμένος,
τι να σου ψωνίσει τώρα ας πούμε,
πάει και αγοράζει τα παλιοπράματα
και τα φέρνει σπίτι του.
Είναι ανάγκη να του πεις ότι αγόρασες παλιοπράματα;
Πες του, εντάξει, είναι πάρα πολύ ωραία ας πούμε...
[ακροατήριο γελά]
και πέταξε τα στο κάτω κάτω,
ύστερα πήγαινε και αγόρασε άλλα.
[παύση]
Όπως και η γυναίκα,
θέλει από τον άντρα να ακούει συνέχεια
λόγια ωραία, είσαι καλή, είσαι όμορφη,
πάω σου τα ρούχα σου,
ξέρω ‘γω τα παπούτσια σου,
τα φουστάνια σου, τα...
τα μαλλιά σου, τα γλυκά σου,
τα ξεσκονίσματά σου,
και να τα λέει και δημόσια.
Να τα λέει και δημόσια.
Ας πούμε να πει και ένα λόγο καλόν
μπροστά στον άλλο ας πούμε.
Έτσι, δημόσια να πει ότι ας πούμε
είναι πολύ καλή σύζυγος μου ξέρω ‘γω...
αυτά, ναι.
Και, ποτέ τη μάνα του.
[ακροατήριο γελά]
Λόγο καλό για τη μάνα του
δεν πρέπει να πει αυτός ο άνθρωπος.
Ποτέ, ούτε να διανοηθεί τίποτα.
Αυτά είναι σημαντικά.
Παιδιά γελούμε, αλλά ξέρετε,
όσο απλά και αν μας φαίνονται,
θα εκπλαγείτε αν δείτε ότι οι οικογένειες
διαλύονται εξαιτίας αυτών των πραγμάτων.
Έρχονται διαλυμένοι, σκοτωμένοι,
δηλαδή διαρρηγνύουν τα πάντα.
Λες, βρε παιδάκι μου ας πούμε,
καλά ρε, πες δυο λόγια και συ
της γυναίκας σου γιε μου ας πούμε.
Μα να γίνω υποκριτής;
Να λέω ψευτιές;
Να λέω πελλάρες;
Ε χώρισε καλό αφού δεν λέεις.
Είναι καλύτερο αυτό που έκαμες;
Εδιάλυσες το σπίτι σου;
Τι είναι γιε μου να πεις του άλλου
δυο κουβέντες καλές;
Και εσύ κόρη μου,
πες του άντρα σου δυο λόγια καλά ας πούμε.
Είναι ανάγκη μόλις έρθει σπίτι
να του επιτεθείς;
Άφησ’ τον, σιγά-σιγά,
κάθε πράγμα έχει τον τρόπο ας πούμε.
Δηλαδή...
πρέπει να μάθεις τον άλλον άνθρωπο.
Μου ‘κανε εντύπωση ένας κτηνίατρος –
[ακροατήριο γελά]
δεν έχει σχέση το ένα με το άλλο,
εκ παραδρομής ήρθε το παράδειγμα.
Ένας κτηνίατρος μου λέει το εξής.
Του λέω, ρε παιδάκι μου ας πούμε –
έχει μια κλινική...
κτηνιατρική κλινική.
και με κάλεσε να πάω να του κάνω αγιασμό.
Πήγα, λέω κοίταξε,
να ‘ρθω αλλά κοίταξε,
ας είναι μόνο άνθρωποι εκεί,
διότι αν είναι κανένας σκύλος
ή κανένα αυτά, ξέρεις,
δεν τα πάω καλά με τους...
αγριόσκυλους εκεί μέσα,
και [ασαφής φράση] κλινική.
Ας πούμε κλινική, ζώων λέει,
κτηνιατρική κλινική.
Λέω, καλά έρχονται εδώ ας πούμε
και περιμένουν τα ζώα να...
Λέει, πάτερ μου, κοίταξε, και τα ζώα
έχουν τον τρόπο τους ας πούμε.
Ο άλλος φέρνει ένα σκύλαρον εδώ,
ξέρω πως συμπεριφέρομαι με ένα σκύλο.
Έμαθα πως θα μιλήσω του σκύλου,
πως θα τον πιάσω,
πως θα του βάλω την ένεση.
Άμα δεν ηξέρεις,
να σε φάει ο σκύλος.
Ή... ξέρω ‘γω μια αγελάδα ας πούμε, ένα...
ένα φίδι ξέρω ‘γω, ένα ζώον.
Βλέπεις, έχει το ζώον τον τρόπο του.
Πώς πλησιάζω ένα ζώο;
Το ξέρω και ‘γω από το Άγιον Όρος
που είχαμε τα ζώα μας ας πούμε,
τα μουλάρια.
Είχαν τον τρόπο τους.
Εάν δεν ήξερες πως οδηγάς ένα μουλάρι,
δεν μπορούσες να το πάρεις
με τίποτε ας πούμε.
Εσταμάταγε εκεί, δεν περπάταγε με τίποτε.
Τράβα το όσο θέλεις,
αδύνατο.
Πατούσαν τα πόδια του εκεί,
γούρλωνε και τα μάτια του...
[ακροατήριο γελά]
Θυμάμαι μια φορά ήρθε ένας...
ένας δόκιμος.
Τέλειωσε το πολυτεχνείο
στην Αθήνα ο καημένος,
και... με μεγάλους βαθμούς,
του λέω, πας να πάρεις το μουλάρι κάτω
στον αρσανά να φέρεις τα πράγματα;
Εντάξει να το πάω. Λέω, ξέρεις;
Ε λέει, είναι καμιά δουλειά;
Το τραβώ... Μας έβλεπε,
που τα τραβούσαμε όσοι πηγαίναμε.
Το τραβούσε. Αυτός όμως ο καημένος,
είχε την...
ήθελε να βλέπει το μουλάρι τι γίνεται,
όταν γύριζε και το κοιτούσε,
το μουλάρι δεν καταλαβαίνει,
σου λέει για να με κοιτάει αυτός,
αφού με κοιτάει απέναντί μου,
σταμάτησε.
Ε αυτός πήγε μπροστά το τραβούσε,
το μουλάρι δεν παει.
δεν μπορούσε να καταλάβει. Σου λέει,
τι με τράβα, πάνω του με τράβα ας πούμε;
Το εσταύρωνε το ξεσταύρωνε,
του έλεγε ξέρω ‘γω... έσκασε ο καημένος,
δεν περπατά.
Δεν περπατά, το μουλάρι δεν περπατά.
Καλά γιε μου, κάθε μέρα περπατά
τώρα ίντα που έπαθε και δεν περπατά;
Εστάθηκε εκεί λέει και δεν πάει πουθενά.
Επήγε ένα γεροντάκι, του λέει,
βρε πάτερ λέει, περπατά, μην κοιτάς πίσω.
Τράβα το σκοινί και πήγαινε.
Το μουλάρι μόλις το κοιτάξεις σταματά,
αυτό είναι.
Νομίζει ότι κάτι συμβαίνει και σταματά.
Ε... τέλειωσε,
έχει τον τρόπο του.
Ήξερε ότι άμα θέλεις να το μαζέψεις ας πούμε
είχε πράματα που τους άρεσαν.
Ξέρω ‘γω είχε πράματα που τους...
άμα τους έκανες αυτό το οποίο τους άρεσε,
ερχόντουσαν.
Είχαν και αυτά τα ζώα είχαν τον τρόπο τους.
Πόσο μάλλον ο άνθρωπος.
Ένα θηρίο
και έχει τρόπο συμπεριφοράς
και τους μαθαίνομε
και γινόμαστε θηριοδαμαστές,
τον άνθρωπο που είναι κοινωνικόν ον
και έχει λογική,
δεν είναι δαίμονας, άνθρωπος είναι,
δεν μπορείς να τον μάθεις;
Και κατά κανόνα,
εντάξει δεν είμαστε όλοι το ίδιο αλλά
μερικά πράγματα παιδιά,
είναι γεγονός ότι
είναι σε όλους μας.
Πάντοτε ο λόγος ο καλός,
ο καλός λόγος,
είναι σπουδαία υπόθεσης.
Θυμάμαι μια φορά στο Άγιον Όρος
ε...
ξέρω ‘γω ήρθαν κάποιοι ας πούμε εκεί...
απ' έξω από την...
κοσμικοί θεολόγοι ας πούμε, ιεροκήρυκες,
ιερείς ας πούμε,
είχε ένα θέμα η...
η Εκκλησία, και ήρθαν κάποιοι στο Άγιον Όρος,
κάνανε μια σύναξη στην ιερά κοινότητα,
ήμουν Πρωτοεπιστάτης εγώ θυμάμαι και...
σηκώθηκε ένας έτσι θερμόαιμος είπε, αυτό...
μίλησε πολύ αυστηρά.
Ένα γεροντάκι,
παλιός αγιορείτης,
σοφότατος γέροντας ας πούμε,
του λέει, πάτερ,
γλύκανε το λόγο σου λίγο ας πούμε.
Βάλε και λίγο μέλι ρε παιδί μου.
Είπες τόσα λόγια, καλά ας πούμε,
αλλά θα πας να πεις του άλλου μια κουβέντα,
πες του με... με έναν τρόπο καλό.
Βάλε και λίγο μέλι μες το στόμα σου ας πούμε,
είναι ανάγκη στάζει ξύδι
έστω κι αν έχεις δίκαιο;
Γλύκανε τον λόγο σου λίγο,
και θα δεις ότι
ο γλυκύς λόγος ας πούμε
έχει άλλα αποτελέσματα.
Λέει και η παροιμία...
έλεγαν μια παροιμία εκεί,
με το μέλι τρως πιο πολύ ψωμί
παρά με το ξύδι,
έτσι.
Παρά να είσαι σκληρό [ασαφής], λέει,
εγώ είμαι ειλικρινής,
και θέλω να είμαι ειλικρινής.
Μα για να δούμε να γίνομε κι εμείς
ειλικρινείς μαζί σου αν θα σου αρέσει.
Ας σου πούμε κι εμείς τα δικά σου τα στραβά
αν θα σου αρέσει.
Ή έστω κι αν εσένα σου αρέσει,
εσύ μπορείς
να μιλάς στον άλλον έτσι;
Αφού ξέρετε παιδιά ότι
ακόμα
κι εμείς οι άνθρωποι
που αγωνιζόμαστε ας πούμε
στην πνευματική ζωή και έχομε
μετάνοια μέσα μας,
δεν μπορούμε να ζήσομε τη μετάνοια
σε όλη την έκτασή της.
Γιατί δεν αντέχομε.
Αντέχομε τόσο σήμερα,
πιο πολύ αύριο, πιο πολύ μεθαύριο.
Έτσι είναι τα πράγματα.
Δεν μπορείς δηλαδή.
Ακόμα και αλήθεια να πεις του άλλου,
πρέπει να την πεις με διάκριση.
Γι' αυτό είπαν οι Πατέρες ότι,
«μείζων πασῶν ἀρετῶν»
είναι η διάκρισης.
Και λέει κανείς,
καλά, και από την αγάπη;
Μάλιστα, και από την αγάπη
η διάκριση είναι πιο μεγάλη.
Διότι αν έχεις αγάπη
και δεν έχεις διάκριση,
μπορεί να κάψεις και τον άλλο
να καείς και εσύ μαζί του.
Λέει ο Αββάς Ισαάκ,
λέει αν εσύ από αγάπη
αυτόν που πνίγεται στο ποτάμι,
του δώσεις το χέρι σου,
πάει, θα σε πνίξει και εσένα.
Ρίξε του ένα σχοινί,
ή δώσε του το μπαστούνι σου
να τον βγάλεις έξω.
Ή όπως έλεγε και ο γερο Παΐσιος,
αν από αγάπη λέει βάλεις μέσα στη βάρκα
14 άτομα αντί 13,
12 πόσα χωράει,
θα πάτε όλοι από κάτω.
Είναι αγάπη τούτη;
Είναι αγάπη. Βέβαια εντάξει,
να πεις του άλλου ότι, κοίτα, μα
με παρακαλεί να τον πάρω μαζί μου ας πούμε.
Σε παρακαλεί, μα η βάρκα χωράει 12 άτομα.
Δεν μπορούν να πουν 14,
θα βουλιάξουν αύτανδροι,
θα πάνε από κάτω όλοι.
Δεν έχεις λίγη διάκριση;
Πάνε πάρε τους και μετά ξαναπαίρνεις τους
τους υπόλοιπους στο κάτω κάτω.
Ή ας μείνουν και λίγοι πίσω, τι θα κάνομε;
Όπως...
πρέπει να ξέρομε ότι
και η αγάπη που είναι η μεγαλύτερη αρετή,
θέλει τη διάκριση.
Και η αλήθεια ακόμα περισσότερο.
Δηλαδή η διάκριση είναι αυτή η οποία
είναι το τιμόνι
το οποίο σου δείχνει τον τρόπο
να πορευθείς.
Δεν μπορείς να πεις είμαι ειλικρινής,
και αφού είμαι ειλικρινής
του δίνω μια του άλλου με την...
σανίδα στο κεφάλι
και αν αντέξει άντεξε ας πούμε.
Ε δεν γίνεται αυτό.
[παύση/μουσική στο παρασκήνιο]
Να πάμε και λίγο πιο κάτω άραγε ή να...
να ακούσομε κανένα τραγούδι;
[ακροατήριο γελά]
Καλά να πάμε ακόμα λίγο πιο κάτω,
στην επόμενη ευχή.
Μετά τις ευχές αυτές τις δύο,
λέει ο ιερέας
ακόμα μια προσευχή και στους δυο μαζί.
«ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ παραγενόμενος ...»
«... ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, ...»
«... καὶ τὸν ἐκεῖσε γάμον εὐλογήσας, ...»
«... εὐλόγησον καὶ τοὺς δούλους σου τούτους, ...»
«... τοὺς τῇ σῇ προνοίᾳ ...»
«... πρὸς γάμου κοινωνίαν συναφθέντας».
Δηλαδή εσύ Θεέ μου που επήγες
εις την Κανά της Γαλιλαίας,
και ευλόγησες τον γάμο
που γινόταν εκεί,
ευλόγησε και αυτούς τους δούλους σου,
«τοὺς τῇ σῇ προνοίᾳ ...»
«... πρὸς γάμου κοινωνίαν συναφθέντας».
Οι οποίοι εσυνήφθησαν
εις την κοινωνία του γάμου
με τη δική σου πρόνοια.
Βλέπετε, δεν είναι παιδιά ας πούμε έτσι...
τυχαία τα πράγματα στη ζωή μας.
Πρέπει να το πιστέψουν
οι άνθρωποι που
προχωρούν στο γάμο,
ότι η σχέση τους
και ο γάμος τους πλέον
δεν είναι τυχαίο γεγονός.
Δεν είναι κάτι που έτσι έτυχε γιατί
ξέρω ‘γω εβρεθήκαμε σε ένα πάρτι ας πούμε.
Όχι.
Είναι κάτι το οποίο εντάσσεται
μέσα στην πρόνοια του Θεού.
Έχει ένα σκοπό ο Θεός.
Και λέει και το εξής.
Εάν,
σου ταίριαζε καλύτερη γυναίκα,
γιατί δεν σου την έδωσε ο Θεός;
Και αν σου ταίριαζε καλύτερος άνδρας,
γιατί δεν σου έδωσε ο Θεός;
Πάρε αυτόν που έχεις,
κράτα αυτό το οποίο έχεις,
αξιοποιήσετέ το πνευματικά.
Δέξου το μετά χαράς,
και...
μη σκέφτεσαι ότι, μα μήπως έκανα λάθος,
μήπως έπρεπε να πάρω κανέναν άλλον,
μήπως να δούμε ξέρω ‘γω καμιά άλλη λύση...
Νομίζω αυτά δεν είναι...
Πρέπει να αποδεχθείς το γεγονός ότι,
κοίταξε, ναι
είχα τον χρόνο να δοκιμάσω,
εσκέφτηκα, εδοκίμασα, έφτασα μέχρι εδώ,
είτε έτσι είτε αλλιώς,
αυτή τη στιγμή
συνάψαμε ένα γάμο
μέσα στο πνεύμα της Εκκλησίας,
στο πνεύμα του Θεού.
οφείλομε
να αγωνιστούμε μέσα στον χώρο αυτόν.
Όπως...
φέρνεις ένα παιδί στον κόσμο.
Γεννάς το μωρό σου,
και το δέχεσαι όπως είναι.
Δεν μπορείς μόλις γεννηθεί να πεις, α,
αν ήταν ξέρω ‘γω...
ξανθομάλλικο θα ήταν καλύτερο,
ή αν δεν ήταν αγόρι ήταν κορίτσι
θα ήταν καλύτερο, ή αν δεν ήταν
τόσα κιλά και ήταν πιο λίγα
θα ήταν καλύτερα.
Το δέχεσαι όπως είναι,
και το παιδί σου το μεγαλώνεις, το ζεις,
το αποδέχεσαι, το αγαπάς,
προχωράς με αυτό το δεδομένο.
Δεν είναι ωραίο να ψάχνεις
να βρεις άλλα πράγματα.
Είναι και αυτά μέσα στην πρόνοια του Θεού.
Και ιδιαίτερα εάν ο άνθρωπος
ζητά από τον Θεό εις την προσευχή του
να ευλογήσει τον γάμο του,
να ευλογήσει τη σχέση του.
Γιατί να αμφιβάλλει ότι...
αυτόν είναι,
αυτό, αυτό ήταν
για σένα που σου έδωσε ο Θεός.
Έτσι, πάρ’ το έτσι,
με αυτόν τον καλό λογισμό,
για να μπορέσεις να αγωνιστείς σωστά
εις την πορεία της ζωής σου.
[παύση]
«Εὐλόγησον αὐτῶν εἰσόδους καὶ ἐξόδους».
Βλέπετε, όλη τη ζωή τους,
είσοδοι και έξοδοι της ζωής,
«πλήθυνον ἐν ἀγαθοῖς τὴν ζωὴν αὐτῶν».
Να πληθυνθεί η ζωή τους μέσα στα αγαθά.
Και στα υλικά αγαθά
και στα πνευματικά αγαθά.
Η Εκκλησία δεν είναι
μόνο για τα πνευματικά, είναι για όλα.
Ο άνθρωπος είναι...
πώς να πούμε, είναι ευλογημένος,
κι όταν έχει και υλικά αγαθά
και όταν έχει και πνευματικά αγαθά.
Αλλά και να μην έχει
πάλι μπορεί να είναι ευλογημένος
και τρισευλογημένος εάν
αξιοποιήσει ακόμα και το να μην έχει.
Αλλά εμείς ως άνθρωποι, ως Εκκλησία,
ευχόμαστε πάντοτε την υγείαν, το καλό,
και τα πλούσια αγαθά του Θεού
στον κάθε άνθρωπο.
«ἀνάλαβε τοὺς στεφάνους αὐτῶν ...»
«... ἐν τῇ βασιλείᾳ σου».
Και αυτή τη στιγμή αν ενθυμάστε παιδιά
ο ιερέας σηκώνει τα στεφάνια
από τα κεφάλια των νεονύμφων
και λέει, σήκωσε και πάρε, έτσι,
τα στεφάνια αυτών
εις τη Βασιλεία σου.
Αμέσως δίνεται η διάστασης του γάμου.
Έτσι αυτά τα στεφάνια, τα φθαρτά
στεφάνια,
έχουν προέκταση
μες τη Βασιλεία του Θεού
εκεί όπου υπάρχουν οι αμάραντοι στέφανοι
και οι άφθαρτοι στέφανοι
της Βασιλείας του Θεού.
Δηλαδή στεφανώνεσαι εδώ σε αυτή τη γη
και τα στεφάνια αυτά θα διαδεχθούν
τα αιώνια στεφάνια της Βασιλείας του Θεού.
Και αμέσως σου δίνει η Εκκλησία
την προοπτική της πορείας σου.
Ότι, κοίταξε, αυτός ο γάμος,
δεν είναι για να τελειώσει εδώ,
αλλά ούτε βέβαια να νομίσεις
ότι θα είσαι παντρεμένος
και μετά το γάμο σου.
Αλλά για να καταλάβεις ότι
αυτός ο γάμος
έχει ως σκοπόν έναν άλλο γάμο.
Ότι και εσύ και η νύφη
οφείλετε
να συνάψετε τον αιώνιο γάμο
με τον νυμφίο Χριστό
και ταυτόχρονα με όλον τον κόσμο,
ως αποτέλεσμα,
που αυτός είναι ο σκοπός και του γάμου.
«ἀσπίλους καὶ ἀμώμους ...»
«... καὶ ἀνεπιβουλεύτους διατηρῶν ...»
«... εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων».
Αυτά τα στεφάνια του γάμου,
να τα διατηρήσεις άσπιλα, χωρίς σπίλο,
χωρίς μώμο, χωρίς...
κάτι που να τα λερώνει,
και ανεπιβούλευτα.
Κανείς, ή μάλλον, να μη
γίνουν θύματα καμιάς επιβουλής.
Διότι πράγματι,
παιδιά ε...
οι παλιοί άνθρωποι το είχαν αυτό.
Βλέπετε έλεγαν ας πούμε,
εγώ λέει δεν έκαμα ας πούμε
καμιά αμαρτία μεγάλη. Ούτε σκότωσα,
ούτε ξέρω ‘γω πρόνευσα,
ούτε χώρισα κανένα αντρόγυνο.
Σήμερα είναι κατόρθωμα ας πούμε
να χωρίσεις έναν αντρόγυνο.
Ποτέ σας παιδιά,
έτσι ο Θεός να φυλάει βέβαια,
ο Θεός να φυλάει,
να μη φτάσει ο άνθρωπος εκεί,
να μη βρεθεί ο άνθρωπος σε
μια δυσκολία τέτοια,
αλλά επειδή συμβαίνουν,
ας το πούμε και αυτό.
Δηλαδή ποτέ, ποτέ...
την παρουσία μας
μέσα στο γάμο του άλλου να μη τη βάλομε,
ό,τι κι ας συμβαίνει.
Είναι...
το πιο τραγικό πράγμα
που μπορείς να κάμεις.
Δεν μπορείς να διαλύσεις
τον γάμο του άλλου.
Μη μπαίνεις ποτέ
μέσα στον γάμο του άλλου.
Και ακόμα κάτι,
να σας πω και μια συμβολή έτσι...
παράξενη, γεροπαράξενη να πούμε.
Και... σε ανθρώπους που...
αρραβωνιάζονται, παντρεύονται,
να ξέρετε παιδιά ότι,
πλέον, παύουν οι παλιές φιλίες.
Μπορεί να ήταν η φίλη σου,
μπορεί να ήταν ο φίλος σου,
δεν μπορείς να πηγαίνεις να τον πιάνεις
να πηγαίνετε κάπου ας πούμε,
επειδή είναι φίλος σου,
και επειδή τα έκαμνες πριν παντρευτεί.
Οφείλεις να σεβαστείς
το σπίτι του.
Δεν μπορείς να μπαίνεις πλέον,
δεν μπορείς να χωρίζεις
αυτούς τους δύο ανθρώπους.
Ούτε η φίλη μπορεί να πηγαίνει
ας πούμε και να...
να ανακατώνεται και να κάθεται ώρες.
Πλέον αλλάζουν τα πράματα.
Πλέον πρέπει να ξέρομε ότι
είναι ένας άλλος χώρος,
ένας άλλος τρόπος, είναι ένα...
ένα πράγμα αδιάσπαστον,
δεν μπορεί να σπάζει,
δεν μπορεί να χωρίζει.
Διότι δυστυχώς,
πολλές φορές,
πολλά κακά μέσα στους γάμους γίνονται,
όχι μόνο από ξένα πρόσωπα, –
[απευθύνεται στο κοινό]
Που λέτε παιδιά,
προσέχετε πάρα πολύ.
Όχι από αφέλεια
να δημιουργούμε προβλήματα.
Η παρουσία μας
σε...
σε ανθρώπους
νυμφευμένους, πανδρεμένους,
πρέπει να είναι πολύ πολύ διακριτική.
Δεν χωράει μες το σπίτι,
ούτε πολλές φιλίες,
ούτε έντονες παρουσίες.
Οι πάντες αποχωρούν
και οι άνθρωποι μένουν σπίτι τους.
Εάν ο Θεός είπε
να εγκαταλείψεις τον πατέρα σου
και τη μάνα σου,
και να είσαι με τη γυναίκα σου
και να ζεις μαζί της,
σημαίνει ότι
όλα πάνε πίσω
και μένει πλέον
αυτή η σχέσης, αυτός ο γάμος,
αυτή η κοινωνία.
Και να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί.
Ποτέ σας,
ούτε κατά διάνοια αν είναι δυνατόν,
να μη σκεφτούμε,
πώς να πούμε, για άνθρωπον
που είναι παντρεμένος, οτιδήποτε άλλο.
Είτε γυναίκα είναι, είτε άνδρας είναι.
Έτσι, είναι κάτι το πολύ ιερό.
Δεν μπορούμε να βάλομε
το χέρι μας πάνω παιδιά. Είναι έγκλημα.
Μόνο...
να στηρίξομε αν χρειαστεί.
Μόνο να τους στηρίξομε εάν χρειαστεί.
Όχι... όχι άλλα πράγματα.
Και να μην ανοίγομε το στόμα μας
εύκολα να λέμε του άλλου,
δεν πειράζει, αφού δεν τα βρίσκεις, χώρισε.
Ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος.
Όχι τέτοιες κουβέντες.
Εκείνος που θέλει να χωρίσει,
να πάρει την απόφαση μόνος του.
Είναι μία απόφασης
η οποία πρέπει να πάρει ο άνθρωπος
απολύτως μόνος του.
Δεν μπορεί κανείς να εκφέρει γνώμη
και δεν μπορεί κανείς,
δεν έχει το δικαίωμα κανένας μας,
να πει του άλλου, ξέρεις, ναι,
προχώρα να χωρίσεις.
Μάλλον να βοηθούμε τα πράγματα
όσον είναι δυνατό.
Και αν δούμε ότι ανθρωπίνως
δεν υπάρχει περίπτωση,
τουλάχιστον ας σιωπήσομε
και ας βοηθήσομε με την προσευχή μας
και ας αφήσομε τους ανθρώπους να αποφασίσουν
ελεύθεροι και μόνοι τους
τι θα κάμουν.
[παύση]
Να σταματήσω μέχρι εδώ.
Λοιπόν, παιδιά, κάνομε την προσευχή μας
και να πηγαίνομε.
[προσευχή και απόλυση]