[Προσευχή]
[παύση]
M. Αθανάσιος: Λοιπόν, συνεχίζομε κανονικά παιδιά
τις ομιλίες μας.
Την προηγούμενη φορά νομίζω ήταν ο πατήρ Εφραίμ
που σας μίλησε ή εγώ;
Ακροατήριο: [ασαφής] Μ. Αθανάσιος: Εγώ; Εντάξει.
[παύση]
Αν πω και τίποτα παράξενο μη με παρεξηγείτε έτσι; Διότι...
είμαι από ταξίδι και έτσι...
είμαι λίγο ζαλισμένος.
[παύση]
Λοιπόν, είχαμε πει την προηγούμενη φορά
μερικά γενικά πράγματα
για τον άνθρωπο, για τη δημιουργία του ανθρώπου,
για τη δημιουργία της κτίσεως.
Μιλήσαμε για το ότι...
τελικά το νόημα όλων αυτών των πραγμάτων,
αν θέλαμε να το συνοψίσομε,
είναι ότι ο Θεός είναι αυτός ο οποίος έκαμε τα πάντα,
με τόση αγάπη και επιμέλεια
και σοφία
για τον άνθρωπο όλα αυτά τα πράγματα,
ότι ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας του Θεού,
και ο άνθρωπος έχει αξία
γιατί είναι άνθρωπος,
όχι γιατί έχει πράγματα άλλα,
αλλά για το τι είναι, όχι για το τι έχει.
Και...
ότι ο άνθρωπος έχει προικιστεί από τον Θεό
με αυτή τη μεγάλη χάρη να είναι εικόνα του Θεού,
και να μπορεί να γίνει όμοιος με τον Θεό,
πραγματικά παιδί του Θεού.
Σήμερα θα πούμε μερικά πράγματα,
και αν ο χρόνος μας επιτρέψει
θα αφήσω και λίγο χρόνο για να...
αν θέλετε κάτι και εσείς να ρωτάτε, να δούμε μήπως
είναι καλύτερος αυτός ο τρόπος.
Ένα γεγονός παιδιά το οποίο είναι πολύ σημαντικό και...
είναι σημαντικό να το ξέρομε,
είναι το γεγονός της πτώσεως του ανθρώπου.
Βέβαια, με απλότητα, το μάθαμε όταν είμαστε μικρά παιδιά,
έτσι, με έναν τρόπο απλοϊκό,
μάθαμε για την πτώση του ανθρώπου,
την παράβαση των πρωτοπλάστων και τα λοιπά.
Βέβαια, η Γραφή,
φαινομενικά, τα περιγράφει απλά.
Αλλά εάν κανείς τα διαβάσει,
θα δει ότι δεν είναι καθόλου απλά
αλλά έχουν μεγάλο βάθος και μεγάλο νόημα,
και... είναι σημαντικό να δει ο άνθρωπος
έτσι όλη την εξέλιξη
του ανθρώπου, που είναι ο αυτός μας
σε τελευταία ανάλυση.
Ξέρομε, λοιπόν, από τη Γραφή,
ότι ο Θεός όταν έπλασε τον άνθρωπο,
ε... ως εικόναν του,
και του έδωσε την ελευθερία ο Θεός που είναι το κατεξοχήν
στοιχείον της προσωπικότητάς του,
του ανθρώπου, αλλά και του Θεού –
έτσι ο Θεός είναι αυτεξούσιος –
μπορούσε ο άνθρωπος...
να παραμείνει στη σχέση του με τον Θεό,
στη συνεχή σχέση με τον Θεό,
μέσα από έναν όρο.
Και ο όρος αυτός ήταν μια εντολή.
Δεν έχει σημασία παιδιά τόσην
να ψάξομε να βρούμε τώρα ας πούμε
ποια ήταν αυτή η εντολή.
Σημασία έχει ότι υπήρχε μια εντολή από τον Θεό δοσμένη,
στην οποία ο άνθρωπος
έκαμε υπακοή, υπήκοε σ’ εκείνη την εντολή.
Αυτή η εντολή, ήταν...
το καλώδιο
το οποίο συνέδεε τον άνθρωπο με τον Θεό,
και που διοχέτευε από τον Θεό εις τον άνθρωπο
τη Θεία Χάρη, την ενέργεια της Θείας Χάριτος.
Γιατί ο άνθρωπος, αφού δεν είναι αυτοδημιούργητος,
δεν έχει δημιουργηθεί από μόνος του,
δεν είναι αυθύπαρκτος, έχει δημιουργηθεί από κάποιον άλλο,
υφίσταται λόγω κάποιου άλλου,
και μπορεί να ολοκληρωθεί όταν θα φτάσει
εις την ομοίωση με το αρχέτυπόν του,
που είναι στην προκειμένη περίπτωση ο Θεός.
Έτσι λοιπόν, η υπακοή αυτή
κρατούσε τον άνθρωπο σε μια συνέχεια
της κοινωνίας του με τον Θεό.
Βάσει αυτής ο άνθρωπος μπορούσε
να διατηρηθεί ως άνθρωπος, μέσα στον χώρο του παραδείσου.
Έρχεται το γεγονός της πτώσεως,
το οποίον...
γίνεται μία διαβολή από τον διάβολο.
Ο διάβολος, γι' αυτό λέγεται και διάβολος,
διαβάλλει την εντολή του Θεού,
και λέει στους πρωτοπλάστους ότι κοίταξε,
δεν είναι ας πούμε η εντολή αυτή
γιατί...
είναι για το καλό σας, αλλά ο Θεός,
επειδή δεν θέλει να γίνεται σαν κι αυτόν,
γι' αυτόν τον τρόπο ας πούμε, γι' αυτόν τον λόγο
σας επέβαλε να μη φάτε από τον καρπόν εκείνον
της γνώσεως του καλού και του κακού.
Διακόπτεται η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό,
ο άνθρωπος παραβαίνει την εντολή του Θεού,
και αμέσως συντρίβεται
η εικόνα του Θεού που έχει μέσα του ο άνθρωπος.
Και έχομε πλέον μετά
το γεγονός της πορείας του ανθρωπίνου γένους.
Αυτή η πτώσης,
είναι αυτό που λέμε με λίγα λόγια,
προπατορικό αμάρτημα.
Αυτό τι σημαίνει;
Μάθαμε στο σχολείο λοιπόν για το προπατορικό αμάρτημα.
Που αυτό βέβαια στο μυαλό πάρα πολλών από εμάς
είναι το γεγονός ότι ο Αδάμ και η Εύα, έτσι απλά,
παρέβηκαν μια εντολή του Θεού, ξέρω ‘γω έφαγαν ένα καρπό,
και... παρεξηγήθηκαν με τον Θεό τέλος πάντων,
και από τότε έκαναν μια αμαρτία
την οποία πληρώνομε όλοι μας.
Έτσι. Και λέμε ότι, βαπτιζόμαστε, λέμε,
για να συγχωρεθεί το προπατορικό μας αμάρτημα.
Δεν είναι φυσικό ας πούμε κανείς να διερωτηθεί ότι,
να πει, καλά ρε παιδί μου ας πούμε,
έχει τόσες χιλιάδες χρόνια
που έφαγαν εκείνο τον καρπό αυτοί οι άνθρωποι,
ακόμα πληρώνομε εκείνο το αμάρτημα;
Δηλαδή τόσο πολύ πια ας πούμε
δεν συγχωρέθηκαν αυτοί οι άνθρωποι, δεν...
βρέθηκε μια λύση να πούμε για αυτούς τους ανθρώπους;
Πού έγκειται δηλαδή, τι ήταν αυτό το πράγμα;
Παιδιά, είναι σημαντικό να το καταλάβομε
γιατί είναι βασικό στο δικό μας αγώνα,
να δούμε τι είναι αυτό το γεγονός.
Δεν είναι...
προπατορικό αμάρτημα, δεν είναι
μια παράβασης νομική, έτσι;
Έκαμες ένα λάθος,
μια παράβαση ενός νόμου,
και είσαι υποχρεωμένος να πληρώσεις την παράβαση εκείνη.
Το προπατορικό αμάρτημα είναι ότι
ο άνθρωπος, ο γενάρχης μας, ο πατέρας μας,
ο κοινός πατέρας του ανθρωπίνου γένους,
συνέτριψε εις τον εαυτόν του την εικόνα του Θεού,
και αφού εμείς είμαστε τέκνα αυτού του....
του ανθρώπου, του γενάρχου Αδάμ,
άρα μέσα μας όλοι,
είτε θέλομε είτε δεν θέλομε, κληρονομικά,
έχομε μέσα μας πλέον τη συντετριμμένη εικόνα
που μας έδωσε ο Θεός. Είμαστε δηλαδή
εικόνες του Θεού μεν, αλλά συντετριμμένες.
Όλα αυτά τα οποία μας έδωσε ο Θεός στη δημιουργία μας,
αυτά πλέον τα διαστρέψαμε μέσα μας,
και από χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος
τα κάναμε εμείς αμαρτίες και πάθη.
Από δώρα που μας έδωσε ο Θεός
έγινα για μας πλέον με τη διαστροφή
πράγματα τα οποία λειτουργούν σαν δηλητήρια,
μέσα στην ύπαρξή μας.
Και αλλοιώνουν και δηλητηριάζουν
και αμαυρώνουν την υπόστασή μας την ίδια.
Για αυτόν τον λόγο
όλοι οι άνθρωποι από τον Αδάμ και μετά,
κληρονομικά έχουν αυτή τη συντετριμμένη
εικόνα του Θεού μέσα τους.
Μόνο ένας άνθρωπος
δεν είχε αυτό το πράγμα, και αυτός ήταν ο Χριστός.
Για αυτό ο Χριστός παιδιά δεν γεννήθηκε με φυσικό τρόπο.
Δεν γεννήθηκε ο Χριστός όπως γεννούνται όλοι οι άνθρωποι.
Με τη σχέση ανδρός και γυναικός.
Διότι εσταμάτησε ο Χριστός
αυτόν τον τρόπο της διαδοχής,
και ανθρωπίνως
της αρρώστιας,
της ασθένειας, η οποία
κληρονομικά διαδεχόταν
από γενεά σε γενεά από τον Αδάμ μέχρι σήμερα.
Ακόμα και η Θεοτόκος, η Υπεραγία Θεοτόκος,
και αυτή μετείχε της ασθένειας αυτής.
Όλοι, οι πάντες, κανένας δεν...
δεν μπόρεσε να μείνει εκτός από αυτό το πράγμα.
Το εφέρομε μαζί μας. Το φέρομε μέσα στη φύση μας.
[παύση]
Ο Χριστός λοιπόν έρχεται
και γίνεται ο νέος Αδάμ λέει η Γραφή.
Ο καινός άνθρωπος, ο νέος Αδάμ.
Γίνεται ο καινούριος άνθρωπος.
Ο νέος γενάρχης του ανθρωπίνου γένους.
Και τι κάμνει;
Δίνει βέβαια τις εντολές, το Ευαγγέλιο και όλα αυτά,
αλλά τι κάμνει κατ’ εξοχήν;
Γίνεται ο πατέρας όλων μας,
με το να μας τρέφει
και να μας γεννά μέσα στην Εκκλησία,
και να μας τρέφει με το Σώμα του και το Αίμα του.
Μας γεννά μέσα από το βάπτισμα,
γι' αυτό λέμε – λέμε και ξέρω το βάπτισμα λέει
συγχωρείται η προπατορική μας αμαρτία.
Τι σημαίνει βάπτισμα; Δεν συγχωρεί καμιά αμαρτία,
συγχωρούνται όλες οι αμαρτίες, αλλά αναγεννάται ο άνθρωπος.
Είναι γέννησης του ανθρώπου.
Είναι η όλη ας πούμε ανασυγκρότησης του ανθρώπου,
στο βάπτισμα, και στη συνέχεια
με το Άγιο Χρίσμα ο άνθρωπος
λαμβάνει την ενέργεια του Άγιου Πνεύματος,
και στη συνέχεια τρέφεται από τον Χριστό.
Γι' αυτό είναι απαραίτητον ο άνθρωπος
να μετέχει του Σώματος και του Αίματος του Χριστού.
Γι' αυτό μας είπε ο Χριστός ότι, κοιτάξτε,
εάν δεν τρώτε το Σώμα μου και δεν πίνετε το Αίμα μου,
δεν μπορείτε να ζήσετε.
Πες ότι κάποιος άνθρωπος λέει, ξέρεις ‘γω
αποδέχομαι όσα λέει ο Χριστός,
και τα τηρεί όλα με ακρίβεια,
τηρεί τις εντολές του Θεού...
τα πάντα τα πάντα τα κάμνει με ακρίβεια,
αλλά λέει, κοίταξε, δεν κοινωνώ,
δεν θέλω να κοινωνώ.
Αυτός ο άνθρωπος είναι
ζωντανός εν Χριστώ; Όχι.
Δεν μπορεί να ζήσει κανένας.
Όπως...
ξέρω ‘γω, μπορεί να πιάσεις ένα μηχάνημα,
να βάλεις όλα τα εξαρτήματα που το συγκροτούν,
αλλά αν δεν του βάλεις
την ενέργεια του ρεύματος δεν λειτουργεί.
Πάρε ένα ωραίο ραδιόφωνο,
φτιάξτο εξ’ υπαρχής, βάλτου λάμπες,
τι έχει μέσα ξέρω ‘γω βίδες ό,τι θέλεις βάλε,
αλλά αν δεν το βάλεις στο ρεύμα δεν θα λειτουργήσει.
Μπορεί λοιπόν και ο άνθρωπος να γίνει ένας καλός άνθρωπος,
να τηρήσει όλα όσα λέει ο Χριστός,
αλλά αν δεν μετέχει
σε αυτήν τη σχέση κοινωνίας
του Σώματος και του Αίματος του Χριστού,
αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζει.
Τώρα, όταν λέω δεν μετέχει,
δεν εννοώ- κάποιος άνθρωπος ο οποίος
για κάποιον λόγο πνευματικό, δεν μετέχει,
και είναι μέσα στην υπακοή της Εκκλησίας
η οποία του λέει, κοίταξε,
για αυτούς τους πνευματικούς λόγους,
καλύτερα είναι να απέχεις από τη Θεία Κοινωνία
ένα μήνα, ένα χρόνο, δέκα χρόνια ξέρω ‘γω
είναι άλλο πράγμα εκείνο. Εκείνος ο άνθρωπος
ζει μέσα στην κοινωνία της Εκκλησίας.
Διότι ουσιαστικά,
κοινωνία του Σώματος και Αίματος του Χριστού σημαίνει
κοινωνία της Εκκλησίας, μες την Εκκλησία,
είσαι μέλος της Εκκλησίας.
Διότι η Εκκλησία δεν είναι κάτι αφηρημένο,
είναι ένα σύνολο ανθρώπων.
Έτσι, ένα σύνολο ανθρώπων που πιστεύουν στο Χριστό.
[παύση]
Έτσι είναι η πορεία δηλαδή των πραγμάτων.
Τώρα, αφού λοιπόν η όλη...
η όλη αμαρτία,
δεν αποτελεί μια νομική παράβαση,
μιας εντολής νομικής που μας έδωσε ο Θεός
γιατί έτσι αποφάσισε να δώσει μια εντολή,
αλλά αποτελεί αρρώστια,
η αμαρτία είναι αρρώστια,
είναι ασθένεια της υπάρξεώς μας,
άρα λοιπόν,
τον εαυτό μας παιδιά δεν τον αντιμετωπίζομε
ως ένοχο παράβασης ενός
ποινικού κώδικα,
αλλά τον αντιμετωπίζομε
ως ένα ασθενή άνθρωπο.
[παύση]
Εάν η Εκκλησία ήταν ένα ηθικό σύστημα,
τότε, ο άνθρωπος ο οποίος
παραβαίνει τις εντολές του Θεού,
θα ήταν ένοχος
παραβάσεως των αρχών,
αξιών, ιδανικών ε... ξέρω ‘γω νόμων,
και θα ήταν ας πούμε ο ανήθικος άνθρωπος,
ή ο παράνομος άνθρωπος,
που σύμπτωμα αυτού του ανθρώπου
είναι οι ενοχές και οι τύψεις.
Η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει ποτέ κανέναν άνθρωπο
ως παράνομο, ως...
κάποιον που παρέβη έναν νόμο, αλλά πώς;
Μας το λέει πάρα πολύ ωραίο ο Χριστός
στην παραβολή του καλού Σαμαρείτου.
Ο άνθρωπος είναι αυτός
ο οποίος επεριέπεσε μες τους ληστές,
τον πιάσαν οι ληστές,
τον κάμαν άχρηστο, τον χτύπησαν,
τον έδειραν, τον κακοποίησαν, τον λήστεψαν,
και τον βρήκε μετά εκείνος ο Σαμαρείτης
και τον φορτώθηκε πάνω στο ζώο του
και τον πήγε στον πανδοχέα να τον θεραπεύσει.
Και... τον εαυτό μας μέσα στην Εκκλησία,
και τον εαυτό μας, και τον αδερφό μας,
και τον πατέρα μας, και την Εκκλησία όλη,
πρέπει να μάθομε να την αντιμετωπίζομε
με αυτόν ακριβώς τον τρόπο.
Η Εκκλησία παιδιά δεν...
δεν κρίνει τον κόσμο νομικά.
Ή ακόμα αν θέλετε, δεν κρίνει τον κόσμο καθόλου.
Τι λέει ο Χριστός; Εγώ «οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ...»
«... ἀλλ’ ἵνα σώσω τὸν κόσμον».
Ο Ιησούς ο Χριστός λέει εγώ δεν ήρθα να κρίνω τον κόσμο
αλλά για να σώσω τον κόσμο.
Και η Εκκλησία δεν υπάρχει για να κρίνει τον κόσμο,
ο κόσμος κρίνεται από τα έργα του.
Και εμάς μας κρίνουν τα έργα μας, δεν μας κρίνει κανένας.
Οι αμαρτίες μας, τα έργα μας, τα πάθη μας, μας κρίνουν.
Κανένας δεν μπορεί να μας κρίνει.
Και η κρίσης του Θεού εν τη εσχάτη ημέρα,
τι θα είναι ουσιαστικά;
Η κρίσης από τους εαυτούς μας.
Δε θα έρθει ο Θεός να μου πει,
ξέρω ‘γω, πήγαινε στην κόλαση, ή
γιατί έκαμες αυτά τα πράγματα;
Αφού τα γεγονότα τα ίδια θα με κρίνουν,
και θα με καταδικάσουν.
Λοιπόν, αντιμετωπίζομε τα πράγματα
ως μια ασθένεια.
Και όταν έχεις να κάμεις ας πούμε όχι με...
δεν είσαι στην έδρα του δικαστηρίου
και πιάνεις τους καταδίκους
και τους βάζεις μες στη φυλακή,
αλλά είσαι ένα νοσοκομείο
που παραλαμβάνεις τους ασθενείς ανθρώπους
μες τα φορεία,
και τους παίρνεις στο κρεβάτι να τους θεραπεύσεις.
Δεν τον κλίνεις μες στη φυλακή
για να τον τιμωρήσεις τον κακούργο
ο οποίος δεν ντρέπεται και έκαμε τούτα πράγματα.
Αλλά βλέπεις τον αδερφό σου,
αφού προηγουμένως βέβαια [καταλάβεις]
ο πιο μεγάλος άρρωστος είσαι εσύ ο ίδιος, όλοι μας, έτσι;
Είμαστε... πώς να πούμε,
όλοι έχομε το κρεβάτι μας ας πούμε, έτσι που
έχομε τις αμαρτίες μας και τα τραύματά μας,
και είμαστε ταλαίπωροι άνθρωποι,
και βλέποντας τον εαυτό μας έτσι,
τότε μπορούμε να δούμε και τον αδερφό μας
με αυτόν τον τρόπο.
Και τότε μπορούμε να σταθούμε σωστά.
Τότε παιδιά φεύγομε
από την αρρωστημένη κατάσταση των ενοχών.
Μες την Εκκλησία δεν υπάρχουν ενοχές.
Η Εκκλησία δεν καλλιεργεί
ενοχικά συναισθήματα στον άνθρωπο.
Η Εκκλησία καλλιεργεί τη μετάνοια.
Αλλά για να έχεις μετάνοια,
και να είσαι υγιής στη μετάνοια
και να μην κάμεις άρρωστα πράγματα,
πρέπει να δεις τον Θεό πρώτα
σαν ιατρό,
και τον εαυτό σου σαν ασθενή.
Εάν δεις τον Θεό σαν δικαστή,
και τον εαυτό σου σαν παραβάτη,
τότε... είναι και αυτό κάτι, ας πούμε, παρά τίποτα,
είναι και αυτό κάτι, αλλά είναι λάθος.
Είναι μη υγιές.
Είναι το φαινόμενο της θρησκείας.
Η θρησκεία, με την πραγματική σημασία του όρου,
η θρησκεία είναι που καλλιεργεί στον άνθρωπο
την αίσθηση του Θεού
ως δικαστού, ως κριτού, ως
κάποιου ο οποίος αν παραβεί στην εντολή του,
θα σε σκοτώσει, θα σε συντρίψει. Έτσι;
Βλέπετε και οι αρχαίοι Έλληνες ακόμα που ήταν τόσο φιλόσοφοι,
εάν... είχαν και αυτοί τα όρια τους,
καλά μεταξύ τους που τρώγονταν,
αλλά εάν κάποιος έφτανε στην ύβρη,
έπεφτε ο κεραυνός και τον κατακεραύνωνε,
τον θέριζε ας πούμε.
Δεν μπορούσες να κάμεις αυτό το πράγμα.
Γιατί ήταν θρησκεία.
Δεν είχαμε την αίσθηση,
δεν μπορούσαν οι άνθρωποι να καταλάβουν,
το ότι ο Θεός δεν σκοτώνει τον άνθρωπο,
δεν συντρίβει τον άνθρωπο.
Δεν αντιμετωπίζει τον άνθρωπο
σαν έναν κακούργο παραβάτη των εντολών του,
αλλά σαν ένα παιδί του
ο οποίος περιέπεσε εις ληστές.
Και ποιοι είναι οι ληστές βρε παιδιά; Είναι
όλα αυτά που έχομε μέσα μας, και τα φυσικά και τα επίκτητα.
Έτσι, γεννιόμαστε σε αυτόν τον κόσμο,
και έχομε αυτά τα... τα λέει και η επιστήμη σήμερα έτσι;
Τούτα τα DNA μας και τα...
αυτά μας που κουβαλούμε μέσα μας.
[ασαφής φράση] ποιος ξέρει
τι φέρνομε μέσα μας έτσι;
Παππούδες, γιαγιάδες, πρόπαπποι, όλοι μέσα μας είναι.
Και έχομε τις λόξες μας, όλοι μας.
Τα μικρόβια μας ας πούμε. Έτσι.
Άλλος από εδώ άλλος από εκεί.
Έχομε, λοιπόν, ένα σταυρό από εκεί.
Έχομε και έναν άλλο, τα επίκτητα.
Από τότε που να συλληφθούμε
μέσα στην κοιλιά της μάμα μας,
της μητέρας μας ξέρω ‘γω πως να το πούμε,
αρχίζουν χίλιες επιδράσεις.
Σήμερα έρχεται η επιστήμη να μιλά
για την αγωγή του εμβρύου πλέον. Έτσι;
Και ο γερο Πορφύριος ακόμα μιλούσε
για την αγωγή πριν το έμβρυο.
Ακόμα- δηλαδή ο γονιός είναι γονιός και πρέπει να
να ξέρει πως ο γονιός πριν ακόμα φέρει
εις την ύπαρξη το παιδί του ακόμα, έτσι;
Λοιπόν, εάν από αυτήν τη στιγμή
δεχόμαστε τόσες επιδράσεις,
σκεφτήκατε δηλαδή πόσα πράγματα έχομε μέσα μας,
και πώς μεγαλώνομε
και πώς φτάνομε να γίνομε αυτοί που είμαστε;
Δηλαδή έχομε ένα πλήθος πραγμάτων,
και φυσικών και επικτήτων,
τα οποία άλλα πρέπει να τα πολεμήσομε,
άλλα πρέπει να καλυτερεύσομε, άλλα να τα αξιοποιήσομε.
Λοιπόν, είμαστε ένα
συνονθύλευμα πολλών πραγμάτων.
Βέβαια όχι ως τυχαία γεγονότα ο άνθρωπος,
αλλά αυτό το πράγμα αποτελεί όντως
το σταυρόν της υπάρξεώς μας,
με τον οποίο πρέπει να πολεμήσομε.
Και το οποίο πρέπει να αγιάσομε,
και το οποίο πρέπει να...
να δώσομε στο Θεό.
Λοιπόν, έχει μεγάλη σημασία,
ιδίως σήμερα,
να μάθει ο άνθρωπος πώς στέκει μπροστά στο Θεό.
Να μάθει ότι ο Θεός είναι γιατρός.
Είναι πάρα πολύ ωραία,
έχει μια ωραία ευχή εις τη Θεία Λειτουργία,
εκεί πριν να Κοινωνήσομε,
πριν να πούμε «τα άγια τοις αγίοις», τι λέει;
Εσύ είσαι ο γιατρός των ψυχών και των σωμάτων ημών.
Είσαι ο γιατρός των ψυχών και των σωμάτων μας.
Είμαστε άρρωστοι και εσύ είσαι ο γιατρός μας.
Δεν είσαι ούτε δικαστής, ούτε χωροφύλακας, ούτε...
ξέρω ‘γω δήμιος, ούτε... χασάπης, ούτε τίποτα ας πούμε.
Είσαι ένας γιατρός, και ένας γιατρός
με τι ασχολείται; Με αρρώστους.
Με αρρώστους, σακατεμένους, ταλαιπωρημένους
γεμάτους αίματα, γεμάτους...
τραύματα, γεμάτους μικρόβια,
αυτοί είμαστε.
Δεν μπορώ να αισθανθώ τύψεις γιατί είμαι άρρωστος.
Μπορώ να κλαίω γιατί είμαι άρρωστος, μπορεί να λέω πονώ,
ή ξέρω ‘γω άμα θέλω να πείσω τον γιατρό του λέω,
γιατρέ μου σε παρακαλώ ας πούμε,
κάτσε εδώ, μη φεύγεις, βοήθα με ας πούμε.
Ε... τέλος πάντων τον παρακαλώ να με...
θεραπεύσει καλύτερα ας πούμε, να με περιθάλψει καλύτερα.
Αλλά, μπορεί να έρθει ένας γιατρός να πει,
δεν τρέπεσαι ας πούμε, αρρώστησες;
Και πώς τόλμησες να αρρωστήσεις;
Και ξέρω ‘γω... να πας στη φυλακή επειδή αρρώστησες.
Δεν γίνονται τούτα πράγματα.
Είμαστε άρρωστοι, είμαστε ασθενείς.
Αυτό είναι η αίσθηση του ανθρώπου,
είναι ασθενής,
βιώνει την ασθένειά του.
Αλλά
πριν βιώσει την ασθένειά του, βιώνει
τον ιατρόν,
ότι αυτός στον οποίο αναφερόμαστε,
που είναι το αρχέτυπό μας
και που εμείς γίναμε χίλια κομμάτια,
αυτός είναι που θα μας θεραπεύσει.
Ήμασταν στο Σινά
και μερικοί από εσάς ήσασταν στο Σινά μαζί μου.
Ε... επισκεφθήκαμε έναν ερημίτη εκεί στο Σινά,
ψηλά, μακριά ας πούμε,
κατασκοτωθήκαμε μέχρι να πάμε εκεί πάνω.
Ε...
Και είπε ένα πολύ ωραίο λόγο αυτός ο άνθρωπος. Λέει,
τόσα χρόνια εγώ στην έρημο λέει,
δεν κέρδισα τίποτα. Ένα πράγμα μόνο κέρδισα.
Δηλαδή ένα πράγμα κατάλαβα.
Και όταν λέμε έρημο, έρημο παιδιά έτσι; Πέτρες,
πέτρες και ουρανό, τίποτα άλλο.
Τίποτε άλλο, ούτε ένα χόρτο, ούτε ένα χόρτο.
Βράχια, γρανίτες, και ουρανό.
Είχε και μια ελιά βέβαια αυτός ο καημένος, φύτεψε μια ελιά
από λίγο νεράκι που έτρεχε αλλά- που, μόνο φύλα είχε,
τίποτα, και εκείνα... τη βλέπεις και τη λυπάσαι.
Τίποτε άλλο.
Λοιπόν, λέει, έρχονται μερικοί άνθρωποι και μου λένε, πάτερ μου,
προσπαθώ αλλά δεν τα καταφέρνω.
Τι πρέπει να κάμω;
Λέει μου, πες μου και ‘συ γέροντα, μου λέει.
Τους λέω, καλά, μην προσπαθάς!
Να μην προσπαθάς. Το λάθος είναι που προσπαθάς.
Προς στιγμή και ‘γω λέω, τι λέει τώρα τούτος;
Λέει μου, ξέρεις,
νομίζω... εγώ είπα λέει, εδώ που είμαι ας πούμε,
όταν ήρθα στην έρημο,
έλεγα να προσπαθήσω να μείνω εδώ.
Ώσπου έλεγα έτσι δυσκολευόμουν παραπάνω. Είπα,
μείνε εδώ, και άφησ’ τα όλα στον Θεό.
Και έχω μείνει 17 χρόνια.
Ως που λέω να προσπαθήσω,
με έπιανε το άγχος και δεν έκανα τίποτα ας πούμε.
Λοιπόν, λέω του άλλου, μην προσπαθάς,
άφησε τον Θεό να κάνει τη δουλειά του.
Κατάλαβε ότι τόσες είναι οι δυνάμεις σου,
είσαι άρρωστος άνθρωπος,
εκείνος είναι γιατρός, μόνο δώσ' του τον εαυτό σου.
Άφησε τον γιατρό να δουλέψει πάνω σου.
Αυτό μπορείς να κάμεις.
Μην τον κλωτσάς, μην τον διώχνεις,
μην να σε κυνηγά ο γιατρός με τις ενέσεις ας πούμε, έτσι;
Άφησε τον να δουλέψει.
Δώσε του το δικαίωμα, αφού είσαι ελεύθερος,
του γιατρού, ή δώσε τον εαυτό σου στον γιατρό,
και πες, γιατρέ μου κοιτάξτε, ό,τι θέλεις κάμε,
εγώ δεν ξέρω τίποτε. Θέλει να με εγχειρίσεις, εγχείρισέ με,
θέλει να με κόψεις, κόψε με, θέλεις να με ράψεις, ράψε με,
ό,τι θέλεις κάμε, γιατρός είσαι, εσύ ξέρεις.
Και μετά από αυτό ο άνθρωπος ειρηνεύει.
Παιδιά όταν βλέπομε ας πούμε...
όταν αντιμετωπίζομε τον Θεό σαν δικαστή,
ή σαν... τιμωρόν, ή [ασαφής],
αμέσως δημιουργούμε μέσα στην ψυχολογία μας,
μες την ύπαρξή μας,
λάθος αποτελέσματα.
Και τον Θεό τον αλλοιώνομε
και τον εαυτό μας τον χαντακώνομε.
Αυτό που λένε οι Πατέρες, ότι
το πρώτο στάδιο της πνευματικής ζωής του ανθρώπου,
και το νηπιώδες στάδιο, είναι,
όταν ο άνθρωπος βλέπει τον Θεό
και τον φοβάται.
Όταν ο Θεός είναι κάτι το φοβερό.
Όταν τον φοβάσαι τον Θεό ας πούμε ότι,
κοίταξε, δεν πρέπει να κάμω αυτή την αμαρτία
διότι αλλοίμονό μου από τον Θεό.
Βέβαια αν μπορούσα να την κάμω και να μη με πάρει είδηση ο Θεός,
θα την έκαμνα ευχαρίστως.
Δηλαδή αν ήξερα ας πούμε ότι...
τώρα ας πούμε ο Θεός κοιμάται ας πούμε και δε με βλέπει,
θα το έκαμνα.
Ή αν κρυβόμουν άραγε ας πούμε και δε με έβλεπε,
ξέρω ‘γω αν έβλεπε κάπου αλλού, πάλι θα το έκαμνα.
Δεν το κάμνω όχι επειδή δεν θέλω να το κάμω,
αλλά φοβούμαι τον Θεό.
Δεν θέλω να πάω στην κόλαση ας πούμε,
φοβούμαι την κόλαση, φοβούμαι την τιμωρία, ότι
μπορεί να πέσει κανένας κεραυνούς να με κάψει,
μπορεί να πέσει ο ταβάνι πάνω μου ξέρω ‘γω μπορεί να...
οπότε, καλύτερα να μην το κάμω.
Λέει και ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος,
υπάρχουν λέει κλέφτες,
που δεν κλέβουν όχι επειδή φοβούνται τον Θεό λέει
αλλά φοβούνται τον σκύλο. Δηλαδή,
βλέπει ένα ωραίο σπίτι πλούσιο,
και λέει αχ να μπω σ’ εκείνο το σπίτι
να ξεκρεμάσω τον πολυέλεο ας πούμε, ή ξέρω ‘γω
να πάρω το αυτοκίνητο του ανθρώπου,
αλλά έχει ένα σκύλο που μπορεί ο σκύλος να δαγκάνει.
Έχει ένα σκύλαρο εκεί,
πού να πάεις.
Αν δεν υπήρχε ο σκύλος θα πήγαινα.
Βέβαια, λέει ο Άγιος, καλό είναι και ο σκύλος έτσι;
Τουλάχιστον γλιτώνεις να μην κάμεις την αμαρτία. Δηλαδή
δεν σε σώζει ο φόβος του Θεού,
δεν σε σώζει ξέρω ‘γω ο φόβος του σκότους,
αλλά σε σώζει ο σκύλος.
Ας είναι, έκαμε και ο σκύλος τη δουλειά του.
Αλλά δεν είναι το τέλειο.
Δεν μπορείς να είσαι υπό το κράτος του φόβου του Θεού.
Γιατί; Διότι δεν είναι ο Θεός αυτός.
Το να φοβάσαι τον Θεό με αυτόν τον τρόπο,
εντάξει, σε βοηθά να γίνεις ηθικός άνθρωπος.
Δηλαδή να τηρείς όλα ξέρω ‘γω...
καταλεπτώς να μην κάμεις τίποτα το οποίο
θα επιφέρει πάνω σου το θυμό και την οργή του Θεού.
Όμως, δεν αναπτύσσεσαι φυσιολογικά.
Όπως ένα μωρό,
το οποίο ό,τι του πει ο μπαμπάς του και η μαμά του κάμνει το,
αλλά τρέμει τους ας πούμε.
Έτσι, δεν μπόρεσε ποτέ να τους αγκαλιάσει,
δεν τον αγκάλιασαν καμιά αφορά. Δεν αισθάνθηκε
την τρυφερότητα της πατρικής αγκαλιάς,
της μητρικής ζεστασιάς.
Ό,τι του είπε η μάμα του έκαμέ το,
καλός μαθητής, πως έφερες σήμερα στο διαγώνισμα;
Είκοσι; Είκοσι ας πούμε. Αύριο δεκαεννιά, δεκαεννιά.
Δεν χάλασε χατίρι ποτε στους γονείς του,
αλλά ουδέποτε τους αισθάνθηκε σαν γονείς του.
Και όταν έρχεται μια ώρα
που μεγαλώνουν τούτα τα μωρά, ξέρετέ το όλοι,
τότε βγαίνουν στην επιφάνεια
όλα τα καταπιεσμένα συναισθήματα
ας πούμε και πολλά άλλα.
Λοιπόν, το πρώτο στάδιο, του φόβου,
είναι η περιοχή της θρησκείας,
η περιοχή δηλαδή των προκαταλήψεων του ανθρώπου,
η περιοχή όπου ο Θεός έχει άλλη μορφή,
δηλαδή εμείς του δίνομε άλλη μορφή,
και τον εαυτό μας τον καταπατούμε και τον καταπιέζομε.
Και όλα αυτά βγαίνουν παιδιά
από την κακή θεολογία που ξέρομε. Δηλαδή,
από το ότι ξέρομε ότι ακόμα και από αυτό το απλό πράγμα.
Ότι ο Αδάμ και η Εύα, έτσι να το πω απλά,
τους έδιωξε ο Θεός από τον παράδεισο
διότι παρέβηκαν και έφαγαν ξέρω ‘γω εκείνο το μήλο,
ξέρω ‘γω τι φάγαν’ ας πούμε, τι λένε στα σχολεία.
Δηλαδή... και...
θυμάμαι και εγώ που ήμουν μικρός έβλεπα κάτι
εικόνες ξέρω ‘γω τον Αδάμ να κλαίει ας πούμε και
τον Θεό πίσω με μια μάχαιρα να τους...
όπως ας πούμε κάποιον που... βγάζει τις κότες από το...
το μποστάνι του ξέρω ‘γω, από τον κήπο του ας πούμε,
έξω να πούμε, έξω!
Αυτή... αυτή η αντιμετώπιση ξέρετε,
το έχομε και εμείς καμιά φορά οι ιερείς,
που βλέπεις έχομε καμιά φορά μια τάση
και πετάσομε τον κόσμο έξω από την Εκκλησία.
Πω δεν ντρέπεσαι! Έξω από την Εκκλησία γρήγορα ας πούμε.
Και έλεγε και ο γέρος Παΐσιος σ’ έναν ιερέα ο οποίος
καυχάτο ότι, α γέροντα εγώ στην εκκλησία μου δεν επιτρέπω.
Ήρθε ξέρω εγώ με τα παντελόνια, έξω!
Ήρθε... ξέρω ‘γω βαμμένη, έξω!
Ήρθε ο άλλος ας πούμε, έξω και εσύ!
Του λέει και ο γέροντας, πάτερ μου λέει,
να τους βγάλεις έξω εύκολο είναι,
να τους βάλεις μέσα είναι δύσκολο.
[ακροατήριο γελά]
Δύο λεπτά λέει άμα θες να τους βγάζομε όλους έξω.
Ε να μείνεις μόνος σου.
Λοιπόν ο αγώνας είναι να τους βάλεις μέσα.
Αυτό είναι το δύσκολο, εκεί σε θέλω.
Αν είσαι ποιμένας καλός,
να τους βάλεις μέσα στην Εκκλησία.
Να τον πετάξεις έξω δεν είναι και καμιά παλικαριά.
Ε, το πολύ πολύ αν έχει κανένα που να σου ανοίξει λίγο γλώσσα,
αν έχεις εσύ λίγο παραπάνω εντάξει να...
θα σου πει θα του πεις και τέλειωσε η υπόθεση.
Ναι, πώς [ασαφής]; Είναι η αντίληψης
που έχομε περί της Εκκλησίας, έτσι;
Ότι η Εκκλησία είναι ένα...
ένα πράγμα το οποίο λειτουργεί νομικά,
και πρέπει να την υπερασπίσομε ας πούμε την Εκκλησία,
και πρέπει τους εχθρούς της Εκκλησίας,
κανονικά πρέπει να τους κάψει ο Θεός.
Αλλά αφού ο Θεός τέλος πάντων
έγινε πολλά καλός τελευταία ας πούμε και δεν τους κάφκει,
να τους κάψομε εμείς.
Έτσι, η Ιερά Εξέταση έκαιγε τον κόσμο.
Όπως εκείνον τον καημένο τον Γαλιλαίο
επειδή είπε είναι στρογγυλή η γη,
θα τον κάψουν και εκείνον με το ζόρι.
Διότι...
η κακή θεολογία της Δύσης ας πούμε,
αυτό λέει. Πρέπει να υπερασπίσεις τον Θεό,
ο Θεός κινδυνεύει, η Εκκλησία θέλει να την υπερασπίσεις,
τους εχθρούς της πρέπει να τους κάψεις.
Και έφτασε στο σημείο – ξέρετε έτσι; Η Δυτική...
ε... αν την πούμε «Εκκλησία» τέλος πάντων καταχρηστικώς,
έφτασε στο σημείο να έχει... να έχει
την «Εξέταση», την «Ιερά» λεγομένη Εξέταση η οποία
τους εχθρούς της πίστεως τους έκαιγε.
Μα πώς θα το κάμεις τούτο πράμα;
Μες το Ευαγγέλιο
ο Θεός δεν έκαψε τους εχθρούς του,
αλλά εκάηκε ο ίδιος υπέρ των εχθρών του.
Ο ίδιος απέθανε να ζήσουν οι εχθροί του,
και όχι να σκοτώσει τους εχθρούς του
για να ζήσει εκείνος.
Ένας βασιλιάς, λέει ο Χριστός,
«οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν»,
ο βασιλιάς σκοτώνει τους εχθρούς του
για να ζήσει ο βασιλιάς.
Έτσι, δεν μπορεί να ζήσει αν έχει ξέρω ‘γω...
που του κάνουν επαναστάσεις. Ακόμα
είχαμε περιπτώσεις και αυτοκράτορες και βασιλείς
που και τα παιδιά τους σκότωναν και τις γυναίκες τους σκότωναν,
εάν τους θεωρούσαν ύποπτους.
Εδώ έρχεται ο Χριστός και κάνει το αντίθετο πράγμα.
Σκοτώνει τον εαυτόν του για να ζήσουν οι εχθροί του.
Αυτοί οι οποίοι
εμακρύνθησαν από αυτόν, έφυγαν μακριά του,
ο άνθρωπος ο συντετριμμένος, ο πεπτωκός,
ζει και τρέφεται, μέσα από τον θάνατο
και τη Σταύρωση του Χριστού και το Σώμα του και το Αίμα του.
Γιατί; Για να μας δείξει παιδιά ότι,
έχομε άλλον τρόπον που βλέπομε τα πράγματα.
Όταν λοιπόν δεις τον Θεό [ως] ιατρόν, καλόν ιατρόν,
όταν καταλάβεις ότι ο πρώτος που
θεραπεύεται είσαι εσύ ο ίδιος,
ο πρώτος που είναι στο κρεβάτι,
που δέχεται τη θεραπευτική αγωγή, είσαι εσύ.
Τότε, τον αδελφό σου, δεν τον κρίνεις,
δεν τον εκδιώκεις, δεν τον... καταδικάζεις,
αλλά τον βλέπεις με συμπάθεια. Έτσι;
Όπως όταν πάτε στο νοσοκομείο,
έτσι που πάτε και εσείς και βλέπετε,
λέει ο άρρωστος, κοίταξε, πονώ ας πούμε
αλλά και αυτός δίπλα μου ας πούμε, ο καημένος,
πονεί, υποφέρει, κοιμάται τη νύχτα ξέρω ‘γω αυτά,
έχει μια συμπάθεια, συμπάσχει.
Επειδή είναι άρρωστος εκείνος,
καταλαβαίνει και τον διπλανό άρρωστο.
Δεν μπορεί να του πει, ξέρεις, να πει ο ένας άρρωστος,
διώξε τον καλέ τούτον αφού είναι άρρωστος, τι τον έχετε δα μέσα.
Έξω ας πούμε.
Αφού είσαστε όλοι άρρωστοι.
Από την άλλη πλευρά παιδιά,
βλέπομε τον αδελφό μας,
αλλά βλέπομε και την Εκκλησία την ίδια.
Δηλαδή και η Εκκλησία τι είναι ας πούμε;
Ένα νοσοκομείο,
που μας θεραπεύει, και είμαστε όλοι μες το νοσοκομείο.
Όλοι μας.
Και είμαστε όλοι υπό ιατρική παρακολούθηση.
Οι πάντες.
Εκείνοι οι οποίοι είναι καλοί νοσοκόμοι και γιατροί
είναι αυτοί που θεραπεύθηκαν ήδη.
Ο αρχίατρος βέβαια είναι ο Χριστός, αυτός είναι που
κοιτάζει τα πάντα ας πούμε και δίδει την υγεία.
Αλλά, οι νοσοκόμοι οι καλοί και
οι γιατροί οι καλοί είναι οι θεραπευθέντες Άγιοι.
Εμείς οι υπόλοιποι είμαστε μέσα στα κρεβάτια μας.
Τώρα αν κάνομε και καμιά δουλειά καμιά φορά σαν
άρρωστοι, ξέρω ‘γω μπορεί να μην πονεί το πόδι σου,
μπορεί να είναι άλλου είδος η αρρώστια σου,
κάμνεις και καμιά εξυπηρέτηση στο νοσοκομείο.
Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι,
τι νοσοκομείο είναι τούτο ρε παιδί μου, γεμάτον αρρώστους!
Είναι νοσοκομείο τούτο;
Μα το νοσοκομείο δεν είναι ξενοδοχείο.
Μου έλεγε ένας Μάρτυρας του Ιεχωβά τελευταία,
Πάτερ μου λέει, κοίταξε,
από τους καρπούς καταλαβαίνεις το δέντρο.
Εσείς οι Ορθόδοξοι είσαστε... χάλια αυτό που έχετε ας πούμε.
Όλα εσείς τα κάμνετε. Βιασμούς, κλοπές... αυτά, εσείς να...
είσαστε η χειρότερη εικόνα που έχετε ας πούμε.
Είναι Εκκλησία τούτη; Λέω, αυτό είναι Εκκλησία.
Δηλαδή εσείς του λέω, δεν έχετε...
δεν κάμνετε τίποτα; Όχι!
Δεν λέτε ψέματα, δεν κλέβετε, δεν
ενοχλάτε ο ένας τον άλλον, δεν είσαστε ανήθικοι άνθρωποι;
Είσαστε ηθικοί, είσαστε καλοί;
Ε μα δεν χρειάζεστε γιε εσείς τίποτα.
Είστε ένα ωραίο ξενοδοχείο που μένουν μέσα
ας πούμε οι επίσημοι άνθρωποι.
Ο Χριστός δεν ήρθε να κάμει ένα ξενοδοχείο
πέντε αστέρων που πάνε ας πούμε οι «χάι κλας».
Ο Χριστός ήρθε να κάμει νοσοκομείο.
Τώρα να πεις του νοσοκομείου ότι,
με δεν ντρέπεσαι ας πούμε κύριε νοσοκομείο,
να έχεις αρρώστους μέσα σου ας πούμε;
Έπρεπε να έχεις εδώ [ασαφής φράση] άνθρωποι.
Δεν γίνεται παιδί μου.
Το νοσοκομείο έχει αρρώστους μέσα,
αφού είναι η φύση του τέτοια.
Μπορεί να καταδικάσεις κάποιον ότι είναι μέσα στο νοσοκομείο;
Ή μπαίνεις στο νοσοκομείο και λες,
δεν το περίμενα στο νοσοκομείο να βρω αρρώστους.
Ίντα που περίμενες να ‘βρεις;
Τι επερίμενες να ‘βρεις δηλαδή... υγιείς;
Ή να πας σε ένα νοσοκομείο να μη βρεις κανέναν μέσα,
όλα τα κρεβάτια να ‘ναι άδεια, και να ‘χει μόνο γιατρούς.
Ε θα πεις πως σπάσανε τους ούλους τούτοι...
[ακροατήριο γελά]
εθάψαν τους, εγλιτώσαν,
δεν έχει άλλους πια.
Όσοι ήτανε πήγανε εις τον άλλο κόσμο.
Και έτσι παιδιά
έχομε μια [ασαφής]
και ακόμα και πως βλέπομε και την Εκκλησία την ίδια.
Πολλοί λένε, μα που...
ε τι να πάμε στην Εκκλησία αφού ούλοι είσαστε ας πούμε...
Έτσι είμαστε ρε παιδιά, μα αφού αυτό είναι η Εκκλησία.
Αυτό είναι η Εκκλησία. Είναι το μέγα νοσοκομείο
το οποίο θεραπεύει το μέγα τραύμα, τον άνθρωπο, έτσι;
Ποιος μπορεί να πει ότι είναι υγιής;
Ποιος μπορεί να πει τούτο πράγμα; Έχομε όλοι μας
τις χίλιες δυο ταλαιπωρίες μας. Ένας Παύλος,
Απόστολος, που ήταν μετά τον Χριστό,
και είπε ότι ταλαίπωρος εγώ ο άνθρωπος,
είμαι ταλαίπωρος άνθρωπος,
που έχω πάνω μου την ταλαιπωρία της υπάρξειώς μου.
Τι θα πούμε εμείς οι υπόλοιποι;
Και μετά είμαστε και [ασαφής] ας πούμε,
[ασαφής] είμαστε μέσα στην πορεία της θεραπείας.
Έχομε παλινδρομήσεις,
μας πιάνουν ξέρω ‘γω...
μολύνσεις, αυτά, το ένα το άλλο...
κουτσά στραβά κάτι να κάνομε και εμείς,
να περάσομε ας πούμε.
Αλλά έχομε και μετάγγιση έτσι; Είμαστε συνέχεια
με έναν ορό που είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού
το οποίο μας τρέφει και δε μας αφήνει να πεθάνομε.
Και παρότι κάμνομε,
εντούτοις παραμένομε εκεί.
Που λέει ένα ωραίο εκεί στην προσευχή που διαβάζομε
στη Θεία Μετάληψη, τι λέει;
Παρά τα χάλια μου λέει, «ουκ απογινώσκω την εμαυτού σωτηρίαν».
Παρ’ όλες τις αμαρτίες που κάμνω κάθε μέρα,
παρά ταύτα όμως παραμένω εδώ
και δεν απελπίζομαι για σωτηρία μου και λέω, καλά, κοίταξε,
αφού είσαι γιατρός, δηλαδή
ποιον θα θεραπεύσεις, τον υγιή;
Δεν είναι γελοίο πράγμα ένας γιατρός να πει ότι
εγώ μόνο τους υγιείς θεραπεύω;
Μα... όπως είπε ο Χριστός,
«οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλούς»
και ου έχουσιν ανάγκη οι υγιείς τον γιατρό
αλλά οι άρρωστοι έχουν ανάγκη τον γιατρό.
Άρα εμείς έχομε ανάγκη τον Χριστό.
Για μας υπάρχει ο Χριστός,
για μας υπάρχει η Εκκλησία, εμείς
συγκροτούμε την Εκκλησία, οι άρρωστοι άνθρωποι.
Δεν είμαστε όμως κριτήριον της Εκκλησίας εμείς.
Δεν είμαστε...
δεν θα είμαστε... με εμάς που θα κρίνουν την Εκκλησία.
Ένα νοσοκομείο,
δεν λες αυτό το νοσοκομείο
δεν είναι καλό νοσοκομείο διότι είναι γεμάτο καρκινοπαθής.
Όχι, το νοσοκομείο δεν κρίνεται με την ποιότητα των ασθενών,
αλλά με την ποιότητα των γιατρών.
Οι γιατροί του νοσοκομείου είναι καλοί;
Θεράπευσαν κόσμον;
Έχουν τα πτυχία; Πέρασαν τις εξετάσεις;
Έχουν γνώσεις;
Έχουν αποτελέσματα;
Από τούτο το νοσοκομείο που μπήκαν άνθρωποι άρρωστοι,
βγήκαν καλά οι άλλοι;
Ας πούμε έγιναν υγιείς οι άνθρωποι;
Τους είδαμε, τους ξέρομε;
Έτσι κρίνεται ένα νοσοκομείο.
Και η Εκκλησία κρίνεται με τα αποτελέσματα που έχει,
και τα αποτελέσματά της, δεν είναι τα πτώματα,
ή ξέρω ‘γω εμείς που είμαστε άρρωστοι ακόμα.
Είναι οι θεραπευθέντες,
οι οποίοι είναι οι Άγιοι. Είναι αυτοί οι άνθρωποι οι οποίοι
υπέστησαν τη θεραπευτική αγωγή,
συνεργάστηκαν καλά με τον γιατρό,
δεν τους έλεγε ο γιατρός ξέρω ‘γω
μην τρως γλυκά και μόλις έφευγε ας πούμε κατάπιναν τα παγωτά.
Δεν γίνεται έτσι. Συνεργάστηκαν με τον γιατρό,
και μέσα τους δούλεψε η θεραπεία και είχαν αποτελέσματα.
Άρα κρίνεται το νοσοκομείο
από την ποιότητα των γιατρών
αλλά και από τα αποτελέσματα των θεραπευθέντων.
Όχι από τους πόσους ασθενείς έχει.
Δεν μπορεί κανείς να πει ότι αυτή η Εκκλησία
δεν είναι σωστή Εκκλησία γιατί κοίταξε,
έχει γεμάτη μέσα αμαρτωλούς.
Μα τι άλλο θα είχε η Εκκλησία;
Αλλά αυτοί οι όλοι οι άνθρωποι, οι άρρωστοι,
υπέστησαν την αγωγή της Εκκλησίας σωστά,
κάτω από την ιατρική αγωγή, και θεραπεύθηκαν;
Αν θεραπεύθηκαν, θεραπεύθηκαν.
Και αποδεικνύεται, αποδεικνύουν,
τη σπουδαιότητα και τη σοβαρότητα
του ιατρικού έργου το οποίο γίνεται στον χώρο αυτό.
Άρα λοιπόν να συνεψίσομε και να
αφήσομε και λίγα λεπτά αν έχετε κάτι να ρωτήσετε.
Άρα λοιπόν παιδιά, η πτώση του ανθρώπου
ήταν ένα γεγονός διακοπής
πάρα αυτά της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό,
λόγω της παρακοής του ανθρώπου στην εντολή του Θεού
η οποία τον κρατούσε
σε μια συνεχή σχέση με τον Θεό.
Έρχεται ο Χριστός,
ο οποίος θεραπεύει την παρακοή του Αδάμ,
γενόμενος ο ίδιος υπήκοος άχρι θανάτου,
έτσι, δίδει το αντίδοτο της πτώσης,
την παρακοή του Αδάμ τη δίδει ο Χριστός
με την υπακοή του στον Θεό Πατέρα άχρι θανάτου,
μας δείχνει εμάς τον δρόμο ότι,
υπακούοντας εμείς τις εντολές του Θεού θεραπευόμαστε,
δεν γινόμαστε δούλοι,
αλλά γινόμαστε τέκνα Θεού,
αφού βέβαια περάσομε το δουλικό στάδιο.
Και όταν πας στον γιατρό και σου λέει
κάθε 6 ώρες να μπεις στο φάρμακο σου,
εντάξει μπορεί να πεις σου στερεί την ελευθερία σου ο γιατρός.
Ε, κύριε, θέλεις την ελευθερία σου, πέθανε.
Θέλεις να γίνεις καλά,
πρέπει κάθε 6 ώρες να πίνεις τα φάρμακά σου.
Να ξυπνάς και να πίνεις.
Να έχεις ακρίβεια, να συνεργαστείς με τον γιατρό.
Λοιπόν, αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου ως ασθενή,
όχι για να σε πιάσει η απόγνωσης,
αλλά για να σε πιάσει η πίστης.
Να μην πέσεις από την πλευρά της απόγνωσης,
αλλά να πέσεις από την πλευρά της πίστης.
Εγώ ναι μεν είμαι ασθενής,
αλλά υπάρχει ο Θεός ο οποίος δεν είναι δικαστής,
δεν είναι χωροφύλακας, αλλά είναι γιατρός.
Και είναι γιατρός δικός μου.
Και εγώ και οι αδελφοί μου είμαστε σε έναν χώρο
που λέγεται νοσοκομείο και αυτό είναι η Εκκλησία,
και αυτός ο χώρος μας θεραπεύει.
Και άρα βλέπω και τον εαυτό μου
και τους αδερφούς μου με συμπάθεια.
Γιατί συμπάσχω μαζί τους
και δέχομαι την παρηγοριά
και τη θαλπωρή του καλού γιατρού.
Και με δυναμώνει και με θεραπεύει και με τρέφει
μέσα από τα μυστήρια της Εκκλησίας.
Και δεν απογινώσκω τη σωτηρία μου,
δεν απελπίζομαι για τη σωτηρία μου,
γιατί αυτός ο γιατρός,
όποιον έπιασε στα χέρια του και όποιος εργάστηκε μαζί του,
εθεραπεύτηκε. Και έχομε αποτελέσματα.
Δεν είναι θεωρίες απλές,
αλλά έχομε αποτελέσματα της θεραπευτικής αγωγής.
Και τα αποτελέσματα αυτά είναι οι Άγιοι.
Αν δεν είχαμε τους Αγίους,
όλα όσα λέμε θα ήταν αναπόδεικτα.
Οι Άγιοι απέδειξαν
την αλήθεια του γεγονότος της Εκκλησίας.
[παύση]
Αυτά παιδιά έτσι για να μην προχωρήσω περισσότερο.
Εσείς θέλετε κάτι να ρωτήσετε;
[παύση]
Καλά,
να σας χαρίσω 10 λεπτά να κάνετε διάλειμμα.
[ακροατήριο γελά]
Ναι. Ναι γιε μου, ναι.
Ακροατήριο: Να ρωτήσω κάτι γέροντα;
Μ. Αθανάσιος: Ευχαρίστως.
Ακροατήριο: Ε... η οικογένεια,
είναι το πρώτο για κάθε άνθρωπο;
Εννοώ αν κάποιος πειράξει την οικογένειά μας,
δικαιούμαστε
να του κάνομε κακό είτε σωματικό είτε άλλως πως;
[παύση]
Μ. Αθανάσιος: Κοίταξε να δεις κάτι.
Δεν μπορούμε να ανταποδώσομε κακό αντί κακού.
Ακόμα και αν κάποιος μας κάμνει κακό
στην ίδια την ύπαρξή μας,
δεν επιτρέπεται να αποδώσομε το κακό αντί κακού,
αλλά να θεραπεύσομε το κακό με το καλό, με το αγαθό.
Μη νίκα, λέει ο Απόστολος, το κακό με το κακό,
αλλά το κακό με το καλό. Έτσι;
Ουδέποτε υπάρχει δικαιολογία για να κακοποιήσομε.
Ακόμα και όταν κινδυνεύει η ζωή μας.
Έτσι; Δηλαδή... έχω ένα...
Ακροατήριο: [ασαφής] το καλό της οικογένειας.
Μ. Αθανάσιος: Έχω ένα περίστροφο ας πούμε, έτσι;
Και έχεις εσύ ένα περίστροφο, και ξέρω ότι να με σκοτώσεις,
και ξέρω ότι ή θα σε σκοτώσω ή θα με σκοτώσεις,
τι πρέπει να κάμω;
[παύση]
Ακροατήριο: Έκαμα μια παρόμοια ερώτηση σε Ιεχωβά.
[ασαφής φράση]
μπαίνει ο Τούρκος σπίτι σου να σκοτώσει τα μωρά σου.
[ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Ναι βέβαια...
αυτοί το λένε έτσι όχι γιατί... Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Ναι, όχι γιατί-
οι Μάρτυρες του Ιεχωβά δεν περνούν όπλα
γιατί δεν πιστεύουν ότι είναι τέκνα της πατρίδας αυτής.
Γιατί μιλούν για μια παγκόσμια πατρίδα
που θα έχει κέντρο τη Σιών. Είναι σιωνιστική καθαρά
η προσέγγιση του πράγματος, τελείως διαφορετικό δηλαδή,
από αυτό που λέω εγώ. Δηλαδή...
εντάξει, το ανθρώπινο είναι να αμυνθείς, το ανθρώπινο.
Το τέλειο όμως, το Ευαγγελικά τέλειο,
είναι να μην αμυνθείς.
Να σε σκοτώσει, δεν μπορείς να τον σκοτώσεις.
Δεν μπορείς να τον σκοτώσεις.
Δεν μπορεί να πεις ότι ξέρεις,
ας πούμε όπως έλεγε κι ένας καθηγητής ότι,
έχεις τον Χίτλερ μπροστά σου ας πούμε έτσι; Λέμε έναν...
τώρα κάμαν τον ήρωα και αυτόν τώρα,
δεν μπορούμε να λέμε και για τον Χίτλερ.
Πέστε μου έναν κακούργο σύγχρονο, έναν δολοφόνο, έναν...
Πώς; Ακροατήριο: Ο Μπιν Λάντιν.
Μ. Αθανάσιος: Όχι, ο Μπιν Λάντιν μη λέτε και έχομε...
[ακροατήριο γελά]
Συμπαθώ τον. [ακροατήριο γελά]
Λοιπόν, αστεία, δεν τον συμπαθώ τον...
δεν συμπαθώ τις τρομοκρατικές του ενέργειες.
Λοιπόν, αλλά...
Δεν μπορείς ας πούμε να πεις,
ξέρεις, έχω τον κακούργο που θα σκοτώσει τον κόσμο όλο.
Ή σκοτώνει ανθρώπους κάθε μέρα.
Να τον σκοτώσεις να γλιτώσει ο κόσμος.
Δεν μπορείς να το κάμεις. Δεν έχεις το δικαίωμα να το κάμεις.
Δεν μας επιτρέπει το Ευαγγέλιο
να κακοποιήσομε επ' ουδενί λόγω.
Επ' ουδενί λόγω. Ακροατήριο: Γέροντα επιτρέπεται;
Μ. Αθανάσιος: Ναι. Α, Δημήτρη εδώ είσαι, δε σε είδα.
Ακροατήριο: Ήθελα πάνω σε αυτό που είπατε,
γιατί και πρωτύτερα μιλήσατε και για την
Ιερά Εξέταση που έφτασε...
η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία [ασαφής φράση] το Θεό,
και ακριβώς του χρόνου – μιλάω σαν ιστορικός,
καθαρά ιστορικά – που έχουμε τα 800 χρόνια
από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως,
αυτό το πρωτοφανές γεγονός μέσα στην
[ασαφής φράση] χριστιανική ιστορία,
οι άνθρωποι που γίνονται σταυροφόροι
και εν ονόματι του Χριστού βγαίνει έξω να [ασαφής]
όλους τους άλλους, όχι μόνο τους χριστιανούς,
όχι μόνο τους Ισλαμιστές, έτσι;
Μ. Αθανάσιος: Ακόμα και τους Χριστιανούς.
Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Ναι, έχεις απόλυτο δίκιο. Γιατί,
διότι έγινε η Εκκλησία ιδεολογία.
Από τη στιγμή που η Εκκλησία γίνεται ιδεολογία,
αποκτά φανατικούς οπαδούς.
Γιατί θέλει να την υπερασπίσει την ιδεολογία.
Υπερασπίζεσαι κάτι που αισθάνεσαι ότι κινδυνεύει.
Ακροατήριο: Από ανασφάλεια Μ. Αθανάσιος: Ναι, ανασφάλειες.
Κινδυνεύει ας πούμε, να την υπερασπίσω.
Όταν αισθάνεσαι ότι δεν κινδυνεύει,
βλέπεις κάποιον που πετροβολά τον ήλιο ας πούμε.
Θα πεις, Παναγία μου, τον ήλιο και να... σπάσει τώρα.
Δεν γελάς; Λες, ρε παιδάκι μου,
να σβήσεις τον ήλιο βρε, με το λάστιχο ας πούμε;
Γελάς. Έτσι. Ακροατήριο: [ασαφής]
Μ. Αθανάσιος: Ναι, ναι, συγγνώμη Δημήτρη.
Ακροατήριο: [ασαφής] και ήταν σχετικό
με αυτά που ακούστηκαν [ασαφής] από σας.
Ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο,
[ασαφής] αυτές τις μέρες, το έβγαλε η Εστία,
το ημερολόγιο ενός μοναχού Καθολικού.
Μ. Αθανάσιος: Α, μπράβο, του φίλου μου, του Λορέντζου [Ντιλέτο].
Έχει με κι εμένα μέσα.
[ακροατήριο γελά]
Ακροατήριο: Ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρον
και εγώ δεν ξέρω, ασφαλώς, το ξέρετε [ασαφης]
Μ. Αθανάσιος: Αφού ήμουν εκεί εγώ,
μαζί μας ήταν ο Λαυρέντιος.
Κοντά μας εφιλοξενείτο. Ακροατήριο: Και βγήκε σε Ελληνικά.
Μ. Αθανάσιος: Ναι, το είδα, μου το έστειλαν τελευταία.
Αυτός ήρθε δύο φάσεις.
Εκείνο ειναι η πρώτη φάσης,
και μετά περιγράφει, θα το βγάλει αργότερα,
τη δεύτερη φάση που ήταν στη σκήτη μαζί μας.
Ακροατήριο: Έγινε Ορθόδοξος τελικά;
Μ. Αθανάσιος: Όχι, είναι στην Ινδία αυτός τώρα.
Μένει στην Ινδία σ’ ένα μοναστήρι στην Ινδία.
Ακροατήριο: Και είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον
αυτή η αγωνία του, ας πούμε.
Αφενός δεν μπορεί να αποκολληθεί εύκολα
από αυτές τις έννοιες, της ενοχής,
που τα έχει πει και ο αείμνηστος ο...
ο αείμνηστος, ο μακαριστός, ο πατήρ Ιωάννης Ρωμανίδης,
τι έννοια της ενοχής [ασαφής] προπατορικό αμάρτημα,
το αδιέξοδο που έχει
και θα ήταν έτσι ωραίο να το διάβαζαν και...
[ασαφής], έχει και μεταφράσεις...
Μ. Αθανάσιος: Ναι, είναι πάρα πολύ ωραίο.
Κυκλοφορεί στην Κύπρο; Δεν ξέρω.
Ακροατήριο: Βέβαια. Η Εστία το έφερε πριν από δύο μήνες.
Μ. Αθανάσιος: Ναι, εμένα μου το έδωσε κάποιος.
Ναι, πράγματι είναι πάρα πολύ ωραίο, γιατί
είναι η πρώτη φάση της
επίσκεψής του στο Άγιον Όρος αυτού του
μοναχού του Λαυρέντιου,
που είμαστε φίλοι και...
γράφει στου [ασαφής] εκεί ο πάτερ Αθανάσιος κτλ.
Ναι, εγώ τον έζησα από κοντά.
Ήξερα όλη την ιστορία του Λαυρέντιου
και έχομε και αλληλογραφία.
Είναι στην Ινδία αυτός.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Είναι ένας...
ένας Καθολικός παιδιά,
ένας Δυτικός άνθρωπος, ο οποίος
καταλαβαίνει το αδιέξοδο που τον οδηγεί
αυτή η... ο τρόπος της Δυτικής σκέψης,
θέλει να ασπαστεί εξ ολοκλήρου
την εμπειρία των Αγίων Πατέρων,
αλλά δεν θέλει να αλλάξει την Εκκλησία του, την πίστη του.
Και εκεί ήταν η μεγάλη του διαφωνία με τους γέροντες.
Ε... Στο δεύτερο μέρος, αν το βγάλει τελικά,
θα έχει ακόμα πιο... έτσι ξεκάθαρα πράγματα.
Ναι, είναι τραγωδία. Δηλαδή, είναι τραγωδία...
εάν τα πράγματα είναι από την αρχή λάθος.
Όταν ας πούμε αισθάνεσαι την ανάγκη
ότι πρέπει να υπερασπίσεις...
και οι Πατέρες υπεράσπιζαν την αλήθεια,
αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο.
Απλώς εξέθεταν την αλήθεια
για να μην πλανώνται οι άνθρωποι,
από αγάπη προς τους ανθρώπους.
Όχι γιατί κινδύνευε η αλήθεια,
αλλά για να μην αποσπώνται οι άνθρωποι από την αλήθεια,
εξεκαθάριζαν τα πράγματα.
Όπως κάμνει πάντα η Εκκλησία με τα κηρύγματα,
με τους κατηχητικούς λόγους,
με τους απολογητικούς λόγους, με όλα αυτά.
Όχι υπερασπιζόμενη την αλήθεια
αλλά «φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου».
Σκεπτόμενη ότι πλανώνται οι άνθρωποι από τους...
πλάνους ας πούμε και τους προβατόσχημους λύκους,
για να σώσουν τους ανθρώπους οι Πατέρες αναγκάζονταν,
ποιμαντικά, να δώσουν την αλήθεια.
Ποτέ από αίσθηση φόβου. Παναγία μου τώρα ας πούμε,
και αν γίνει κάτι και χάσομε την πίστη μας! Δηλαδή,
και ξέρω ‘γω,
γίνει κάτι, μια ανακάλυψη, μια εφεύρεσης,
και σωριαστεί η πίστης κάτω.
Ουδέποτε η Ορθόδοξη Εκκλησία αισθάνθηκε τέτοιες φοβίες.
Ας ήβραν και ανθρώπους ξέρω ‘γω.
Και διάβασα προχτές σε μια εφημερίδα,
ότι τελικά εκείνος ο άνθρωπος
ο πρώτος που βρήκαν, ένα κρανίο,
τελικά ανακαλύφθηκε ότι ήταν απάτη.
Ήταν το... ούτε 500 χρόνων δεν είναι.
Ένα κρανίο που είχε μια σιαγόνα κάποιου άλλου.
Ακροατήριο: [ασαφής] Μ. Αθανάσιος: Ναι αυτό.
Ακροατήριο: [ασαφής] Μ. Αθανάσιος: Το διάβασα πριν...
τελικά δεν είναι. Ακροατήριο: Ναι βέβαια.
Είναι εδώ και πολλά χρόνια [ασαφής φράση].
Μ. Αθανάσιος: Ναι Νικήτα.
Ακροατήριο: Σχετικά με αυτό που λέτε με το κρανίο
[ασαφής φράση] ιστορικός,
βλέπομε τον άνθρωπο
από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του, τον Αδάμ,
στη συνέχεια έχει φτιάξει έναν πολιτισμό.
Τα πρώτα παιδιά του Αδάμ,
ο ένας γεωργός ο άλλος βοσκός,
[ασαφής φράση] ...
Μ. Αθανάσιος: Τους υπόλοιπους, ναι.
Ο Καιν και ο Άβελ ήταν οι πρώτοι, ναι.
Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Μα όταν λέει... ναι, κοίταξε,
μα τότε ζούσαν στα σπήλαια,
δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι ζώον.
Ήταν άνθρωπος. Ακροατήριο: Είχε πολιτισμό.
Μ. Αθανάσιος: Και εκεί είχε πολιτισμό. Δηλαδή...
όταν λέω έχει πολιτισμό,
δεν είχε είχε τρακτέρ ο άνθρωπος
από την πρώτη στιγμή, ή ... Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Δεν λέει Γραφή αυτό.
Μάλιστα λέει κάποτε
αργότερα εφεύραν ξέρω ‘γω τη μουσική,
ξέρω ‘γω τα γεωργικά όργανα.
Μπορούσαν να τραφούν οι άνθρωποι,
μπορούσαν να συντηρηθούν,
ήξεραν να εργαστούν τη γη
και να τιθασεύσουν τα ζώα και τα λοιπά,
να τρων από τα ζώα και όλα αυτά τα πράγματα,
αλλά δεν ομιλεί η Γραφή
περί κάποιου πολιτισμού συγκεκριμένου.
Ακροατήριο: [ασαφής φράση] άγριους ανθρώπους [ασαφής]
Μ. Αθανάσιος: Δεν ήταν άγριοι, οι άνθρωποι ποτέ δεν ήταν άγριοι.
Τότε τουλάχιστον.
[ακροατήριο γελά]
Ε, τώρα το μετά πώς θα γίνομε δεν ξέρομε
αλλά δεν έχομε και πολλές ευοίωνες προοπτικές πάντως.
Τελικά μου φαίνεται...
πηγαίνοντας προς τα πίσω είναι πιο πολιτισμένοι.
Και τουλάχιστον πρέπει να πολύ πολιτισμένος
ο Άβελ και ο Κάιν. Τέλος πάντων,
εσκότωσε τον Κάιν ο Άβελ αλλά τουλάχιστον είχε...
είχε και ένα βάρος που τον εσκότωσε,
δεν είπε καλά του έκαμα έτσι;
Και ένα βάρος.
Ναι Πολυξένη.
Ακροατήριο: Στο βιβλίο του [ασαφής] Ιωσήφ του Βατοπεδινού,
[ασαφής φράση] για το προπατορικό αμάρτημα,
ότι αν ήθελε ο Θεός θα μπορούσε να
σταματήσει αυτό, να μην [ασαφής] το προπατορικό αμάρτημα,
και επομένως θέλω να ρωτήσω για την ελευθερία του ανθρώπου.
Το ερώτημα είναι,
ας πούμε η ελευθερία,
η τόσο μεγάλη ελευθερία που μας δίνει ο Θεός
είναι διότι μόνο μέσω αυτού του τρόπου
θα μπορούσε να σωθεί ο άνθρωπος;
Μ. Αθανάσιος: Η ελευθερία μας είναι συστατικό της υπάρξεώς μας.
Δεν είναι ένα πράγμα που το έχομε έτσι...
και το έχομε ή δεν το έχομε. Είναι...
η σύσταση της προσωπικότητας μας σαν εικόνες Θεού.
Αν φύγει αυτό ο άνθρωπος είναι ζώο πλέον,
δεν υφίσταται ως εικόνα Θεού.
Και ο Θεός, τα χαρίσματά του είναι αμεταμέλητα.
Δεν είναι σαν και εμάς που άμα τσακωθούμε,
δίνει ο ένας το δώρο του άλλου, έτσι;
Όταν είμαστε αγαπημένοι στέλνομε δώρα...
ξέρω ‘γω κάμνετε δώρα...
αυτά, και μόλις τσακωθείτε έρχονται όλα τα δώρα πίσω.
Τελειώνουν στο σακούλι.
Δεν κάμνει τέτοια ο Θεός, έχει αρχοντιά ας πούμε.
Είναι αμεταμέλητα τα δώρα του Θεού.
Ο Θεός σου έδωσε την ελευθερία
ως συστατικό της υπάρξεώς σου, δεν την παίρνει πίσω ο Θεός.
Παρόλο το τίμημα που έχει αυτή η υπόθεσης.
Ο άνθρωπος σπάζει την ελευθερία του.
Ακροατήριο: Αν δεν υπήρχε το προπατορικό αμάρτημα
τότε η σωτηρία του κόσμου [ασαφής]
Μ. Αθανάσιος: Δεν μπορούμε να- αυτό είναι υπόθεσης
που δεν μπορούμε να την κάνομε ούτε... ούτε...
δηλαδή αν δεν υπήρχε θα γινόταν αυτό.
Τώρα υπάρχει και γίνεται αυτό.
Το αν δεν υπήρχε τι θα γινόταν
είναι σχολαστικισμοί, δε χρειάζονται ας πούμε.
Δηλαδή, εγώ αν δεν υπήρχα που θα ήμουν, ξέρω;
Αφού υπάρχω, είμαι.
Αν δεν υπήρχα, δεν υπήρχα.
Ακροατήριο: Γέροντα, πολλές φορές το ερώτημα,
γιατί ο Θεός δεν έπλασε τον άνθρωπο αναμάρτητο,
και έδωσε την απάντηση ότι
αν τον έπλαθε αναμάρτητο δεν θα ήταν ελεύθερος.
Ο Θεός όμως είναι και αναμάρτητος και ελεύθερος.
Δηλαδή μια ιδιότητα του Θεού δεν του [ασαφής φράση].
Μ. Αθανάσιος: Όχι, όχι, δεν είναι...
ο Θεός δεν έπλασε τον άνθρωπο
αναμάρτητο γιατί δεν θα ήταν ελεύθερος.
Αλλά ο Θεός, έπλασε τον άνθρωπο-
ναι, ο Αδάμ ήταν αναμάρτητος.
Δεν ήταν αμαρτωλός.
Είχε όμως τη δυνατότητα,
και βλέπεις, ο Θεός- αυτό ήταν,
του στέρησε τη- δηλαδή ελευθέρως,
του είπε ότι αν δεν θες να έχεις τη δυνατότητα
να γνωρίσεις το καλό και το κακό,
μείνε στην υπακοή του Θεού.
Δηλαδή,
ο Θεός δηλαδή, πώς να πούμε,
δεν είναι για να μην είμαστε ελεύθεροι που δεν μας έκαμε.
Ο Θεός μας έκαμε αναμάρτητους. Ο Αδάμ δεν είχε αμαρτία.
Ο Αδάμ ήταν τέλειος, έτσι, δεν ήταν αμαρτωλός.
Μπορεί να ήταν νήπιον, έτσι, το οποίο
τελειοποιείτο, αλλά δεν ήταν αμαρτωλός.
Απλώς, μπορούσε να αρνηθεί τη σχέση του με τον Θεό.
[παύση]
Αλλά δεν τον έκαμε ο Θεός αμαρτωλό.
Δεν τον έκαμε ο Θεός.
Ο Θεός όταν έκαμε τη δημιουργία παιδιά, ήταν όλα καλά λεία.
Τα είδε ο Θεός, και ήταν όλα καλά λεία.
Δεν είχε κανένα ψεγάδι. Απολύτως κανένα ψεγάδι.
Ακροατήριο: Ήταν καλά λεία αλλά όχι τέλεια.
Μ. Αθανάσιος: Όχι, ήταν καλά λεία, ήταν τέλεια,
αλλά ήταν προς την τελείωση, έτσι;
Τελείωση, θα την έπαιρναν,
η οποία ατελεύτητος η τελείωση, ας πούμε,
αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ήταν καλά λεία, δηλαδή ήταν...
κάτι τους έλειπε.
Ο Θεός δεν κάνει πράγματα που του λείπουν κάτι.
Ποτέ. Ό,τι κάνει ο Θεός είναι τέλειο.
Δεν του λείπει τίποτα.
Ένα μωρό δεν είναι άνθρωπος τέλειος;
Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Να σου απαντήσω.
Βέβαια αυτή η ερώτηση
δεν στέκει. Να σου απαντήσω μια απάντηση
που επίσης δεν στέκει.
Αν θέλει μπορεί.
Αλλά δεν θέλει. Και ούτε ποτέ θα θελήσει.
Ακροατήριο: Τούτη η δυνατότητα, το να μη γίνεται κακός ο Θεός,
δεν την έδωσε τον άνθρωπο; [ασαφής] ελευθερία του.
Μ. Αθανάσιος: Ε πώς θα υπάρχει ελευθερία αν δεν μπορεί να εκλέξει;
[παύση]
Από τη στιγμή που δεν μπορεί να εκλέξεις
δεν έχεις και ελευθερία Νικίτα.
Ακροατήριο: Ο Θεός δεν μπορεί να εκλέξει [ασαφής].
Μ. Αθανάσιος: Μπορεί να εκλέξει αλλά δεν θέλει.
Ο Θεός, άκουσε,
ο Θεός δεν είναι υποκείμενος στη φύση του.
Έτσι; Ο Θεός δηλαδή- ο Θεός είναι δημιουργός,
λέμε, ο Θεός είναι δημιουργός,
και έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες,
καλά και μετά τη Δευτέρα Παρουσία
να κάμει άλλους κόσμους μετά;
Δηλαδή να μην είναι [ασαφής] ο Θεός,
ίντα που να κάμνει ύστερα ας πούμε;
Και είπαν οι Πατέρες, ο Θεός είναι...
προαιρέση, θελήση, δημιούργησε τον κόσμο,
όχι εκ φύση. Δηλαδή,
δεν είναι... δεν είναι ανάγκη της φύσεώς του να δημιουργά,
αλλά είναι η θέλησής του που δημιούργησε τον κόσμο.
Ο Θεός δεν είναι αναμάρτητος γιατί
υπόκειται εις τη φύση του,
αλλά... πώς να το...
δεν μπορούμε να το εκφράσομε ούτε να το νοήσομε,
αλλά είναι υπεράνω... ναι,
δεν υπόκειται στη φύση του ο Θεός.
Έτσι, όπως... υποκείμαστε εμείς, εις τη φύση μας.
Έχομε φυσικές ανάγκες ας πούμε.
Θέλομε, δεν θέλομε, ξέρω ‘γω, κάνομε ορισμένα πράγματα.
Εχάσατε το διάλειμμα. Ναι γιε μου.
Ακροατήριο: [ασαφής φράση]
Μ. Αθανάσιος: Διότι τα μυστήρια δεν είναι μαγικές
αλλαγές του ανθρώπου,
αλλά είναι συνεργία της ελευθερίας
του ανθρώπου και της Χάριτος του Θεού.
Οπόταν, παίρνει ο άνθρωπος δυνάμη
όλα τα στοιχεία που του χρειάζονται,
και τα ενεργοποιεί εις την πορεία του αγώνος του
με την ελεύθερη συνεργασία του.
Γι' αυτό και πέφτομε, διότι ορισμένες φορές
η ελευθερία μας και η θέλησή μας
είναι αδύνατες, ή ξέρω ‘γω δεν θέλομε να τις ενεργοποιήσομε.
Αλλά ο Θεός, από πλευράς δικής του,
όταν βαπτιζόμαστε,
μας δίνει όλα τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος.
Δεν μας στερεί τίποτα απολύτως.
«ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε».
Δεν ντυθήκαμε λίγο τον Χριστό.
Εξολοκλήρου τον Χριστό.
Και όταν κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού,
δεν κοινωνούμε ένα τμήμα του Χριστού, αλλά όλον τον Χριστό.
Και γινόμαστε ένα πράγμα μαζί με τον Χριστό,
όλον το σώμα μας. Όλη η ύπαρξή μας.
Εκεί που πέφτομε είναι διότι ακριβώς,
ενώ τα έργα του Θεού είναι τέλεια σε μας,
τα δικά μας είναι ατελή.
Ο Θεός μας τα δώσει όλα,
αλλά εμείς δεν τα δίνομε όλα.
Μπορεί να τα έχομε κιόλας, έτσι;
Ό,τι έχομε. Συνάμε απ’ εδώ απ’ κει, ότι έχομε δίνομε τα ας πούμε,
ως που φτάνουν τα ριάλια μας,
ως εκεί που πάνε.
Λοιπόν, προσευχή, παιδιά, να κάνομε
και να μη σας καθυστερώ άλλο.
[προσευχή & απόλυση]