1 00:00:00,000 --> 00:00:04,428 Παρουσιαστής: Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε και φέτος 2 00:00:04,452 --> 00:00:07,505 στο 13ο Συνέδριο της ΧΕΝΕΦ, 3 00:00:07,529 --> 00:00:10,363 το οποίο συνδιοργανώνεται με την... 4 00:00:10,387 --> 00:00:12,629 με τον Όμιλο Ελληνικής και Ορθόδοξης Παράδοσης 5 00:00:12,653 --> 00:00:14,776 του Πανεπιστημίου Κύπρου, 6 00:00:14,800 --> 00:00:17,998 και έχει ως επίτιμους προσκεκλημένους, 7 00:00:18,022 --> 00:00:21,691 τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Λεμεσού κ. Αθανάσιον, 8 00:00:21,715 --> 00:00:24,658 και τον καθηγητή ψυχιατρικής 9 00:00:24,682 --> 00:00:27,063 [από] το Ιατρικό Κολέγιο Νέας Υόρκης, 10 00:00:27,087 --> 00:00:29,047 Δρ. Παύλο Κιμήση. 11 00:00:29,071 --> 00:00:30,587 Ως προσευχήν, 12 00:00:30,611 --> 00:00:33,442 θα ξεκινήσουμε με επίκαιρους ύμνους του Τριωδίου, 13 00:00:33,466 --> 00:00:36,269 τον οποίο θα αποδώσει ομάδα ιεροψαλτών. 14 00:00:36,293 --> 00:00:48,005 [παύση] 15 00:00:48,029 --> 00:00:52,193 ♫ Τῇ ὑπερμάχῳ ♫ 16 00:00:52,218 --> 00:01:01,549 ♫ στρατηγῷ τὰ νικητήρια, ♫ 17 00:01:01,573 --> 00:01:06,815 ♫ ὡς λυτρωθεῖσα ♫ 18 00:01:06,839 --> 00:01:15,837 ♫ τῶν δεινῶν, εὐχαριστήρια, ♫ 19 00:01:15,861 --> 00:01:28,419 ♫ ἀναγράφω σοι ἡ Πόλις σου, Θεοτόκε· ♫ 20 00:01:28,443 --> 00:01:42,392 ♫ ἀλλ’ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, ♫ 21 00:01:42,416 --> 00:01:53,434 ♫ ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον ♫ 22 00:01:53,458 --> 00:01:59,836 ♫ ἵνα κράζω σοι· ♫ 23 00:01:59,860 --> 00:02:12,224 ♫ Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε. ♫ 24 00:02:13,434 --> 00:02:17,312 ♫ 25 00:02:17,336 --> 00:02:21,437 ♫ Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός, ♫ 26 00:02:21,461 --> 00:02:26,227 ♫ γνῶτε ἔθνη καὶ ἡττᾶσθε. ♫ 27 00:02:26,251 --> 00:02:32,034 ♫ Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 28 00:02:32,058 --> 00:02:39,034 ♫ Ἐπακούσατε ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς, ♫ 29 00:02:39,058 --> 00:02:44,496 ♫ Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 30 00:02:44,520 --> 00:02:49,099 ♫ Ἰσχυκότες ἡττᾶσθε. ♫ 31 00:02:49,123 --> 00:02:54,721 ♫ Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 32 00:02:54,745 --> 00:03:00,067 ♫ Ἐὰν γὰρ πάλιν ἰσχύσητε, ♫ 33 00:03:00,091 --> 00:03:04,239 ♫ καὶ πάλιν ἡττηθήσεσθε. ♫ 34 00:03:04,263 --> 00:03:09,949 ♫ Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 35 00:03:09,973 --> 00:03:14,273 ♫ Θεός ἰσχυρός, ♫ 36 00:03:14,297 --> 00:03:17,431 ♫ Ἐξουσιαστής, ♫ 37 00:03:17,455 --> 00:03:21,710 ♫ Ἄρχων εἰρήνης. ♫ 38 00:03:21,734 --> 00:03:27,669 ♫ Ὅτι μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 39 00:03:27,693 --> 00:03:32,933 ♫ Δόξα Πατρί καί Υἱῶ καί Ἁγίῳ Πνεύματι. ♫ 40 00:03:32,957 --> 00:03:38,392 ♫ Ὅτι μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 41 00:03:38,416 --> 00:03:43,584 ♫ Καί νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ♫ 42 00:03:43,608 --> 00:03:49,554 ♫ Ὅτι μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 43 00:03:49,578 --> 00:03:54,623 ♫ Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός, ♫ 44 00:03:54,647 --> 00:04:00,200 ♫ γνῶτε ἔθνη καί ἡττᾶσθε, ♫ 45 00:04:00,224 --> 00:04:08,358 ♫ Ὅτι μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. ♫ 46 00:04:10,315 --> 00:04:15,944 ♫ Κύριε τῶν Δυνάμεων, ♫ 47 00:04:15,968 --> 00:04:20,466 ♫ μεθ' ἡμῶν γενοῦ· ♫ 48 00:04:20,490 --> 00:04:26,255 ♫ ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθόν, ♫ 49 00:04:26,279 --> 00:04:33,477 ♫ ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν, ♫ 50 00:04:33,501 --> 00:04:38,526 ♫ Κύριε τῶν Δυνάμεων, ♫ 51 00:04:38,550 --> 00:04:43,374 ♫ ἐλέησον ἡμᾶς. ♫ 52 00:04:43,398 --> 00:04:47,159 ♫ Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν ἐν τοῖς Ἁγίοις αὐτοῦ, ♫ 53 00:04:47,183 --> 00:04:55,656 ♫ αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. ♫ 54 00:04:55,680 --> 00:05:01,276 ♫ Κύριε τῶν Δυνάμεων, ♫ 55 00:05:01,300 --> 00:05:05,540 ♫ μεθ' ἡμῶν γενοῦ· ♫ 56 00:05:05,564 --> 00:05:11,064 ♫ ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθόν, ♫ 57 00:05:11,088 --> 00:05:18,207 ♫ ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν, ♫ 58 00:05:18,231 --> 00:05:23,280 ♫ Κύριε τῶν Δυνάμεων, ♫ 59 00:05:23,304 --> 00:05:29,818 ♫ ἐλέησον ἡμᾶς. ♫ 60 00:05:31,723 --> 00:05:35,655 ♫ 61 00:05:35,679 --> 00:05:40,941 ♫ Θεοτόκε Παρθένε, ♫ 62 00:05:40,965 --> 00:05:46,745 ♫ χαῖρε, κεχαριτωμένη Μαρία, ♫ 63 00:05:46,769 --> 00:05:51,296 ♫ ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· ♫ 64 00:05:51,320 --> 00:05:58,070 ♫ εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ ♫ 65 00:05:58,094 --> 00:06:06,179 ♫ καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου, ♫ 66 00:06:06,203 --> 00:06:16,903 ♫ ὅτι Σωτῆρα ἔτεκες τῶν ψυχῶν ἡμῶν. ♫ 67 00:06:16,927 --> 00:06:21,376 ♫ Βαπτιστὰ τοῦ Χριστοῦ, ♫ 68 00:06:21,400 --> 00:06:33,176 ♫ πάντων ἡμῶν μνήσθητι, ἵνα ῥυσθῶμεν τῶν ἀνομιῶν ἡμῶν· ♫ 69 00:06:33,200 --> 00:06:37,931 ♫ σοὶ γὰρ ἐδόθη χάρις, ♫ 70 00:06:37,955 --> 00:06:44,024 ♫ πρεσβεύειν ὑπὲρ ἡμῶν. ♫ 71 00:06:44,048 --> 00:06:50,758 ♫ Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. ♫ 72 00:06:50,782 --> 00:06:56,239 ♫ Ἱκετεύσατε ὑπὲρ ἡμῶν, ♫ 73 00:06:56,263 --> 00:07:04,280 ♫ ἅγιοι Ἀπόστολοι καὶ ἅγιοι πάντες, ♫ 74 00:07:04,304 --> 00:07:11,751 ♫ ἵνα ῥυσθῶμεν κινδύνων καὶ θλίψεων· ♫ 75 00:07:11,775 --> 00:07:16,860 ♫ ὑμᾶς γὰρ θερμοὺς προστάτας, ♫ 76 00:07:16,884 --> 00:07:24,588 ♫ πρὸς τὸν Σωτῆρα κεκτήμεθα. ♫ 77 00:07:24,612 --> 00:07:32,184 ♫ Καὶ νῦν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν. ♫ 78 00:07:32,208 --> 00:07:42,657 ♫ Ὑπὸ τὴν σὴν εὐσπλαγχνίαν, καταφεύγομεν, Θεοτόκε. ♫ 79 00:07:42,681 --> 00:07:52,727 ♫ Τὰς ἡμῶν ἱκεσίας, μὴ παρίδῃς ἐν περιστάσει, ♫ 80 00:07:52,751 --> 00:07:58,522 ♫ ἀλλ᾽ ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς, ♫ 81 00:07:58,546 --> 00:08:19,766 ♫ μόνη Ἁγνή, μόνη εὐλογημένη. ♫ 82 00:08:19,790 --> 00:08:29,610 [χειροκρότημα/παύση] 83 00:08:29,634 --> 00:08:32,545 Παρουσιαστής: Ακολουθεί η προσφώνηση από τον πρόεδρο 84 00:08:32,569 --> 00:08:35,740 του Ομίλου Ορθόδοξης Παράδοσης Πανεπιστημίου Κύπρο, 85 00:08:35,764 --> 00:08:38,786 κ. Βασίλη Παπασταύρου. 86 00:08:38,810 --> 00:08:48,370 [παύση] 87 00:08:48,394 --> 00:08:50,692 κ. Παπασταύρου: Εκλεκτοί μας ομιλητές, 88 00:08:50,716 --> 00:08:53,294 αγαπητοί φίλοι και φίλες. 89 00:08:53,318 --> 00:08:55,813 Όταν κάθισα να συντάξω τον χαιρετισμό αυτό, 90 00:08:55,837 --> 00:08:59,090 πολλές σκέψεις και ερωτήματα στριφογύριζαν στο μυαλό μου 91 00:08:59,114 --> 00:09:02,501 τις οποίες σκοπεύω να μοιραστώ και μαζί σας. 92 00:09:02,525 --> 00:09:05,491 Οι νέοι είναι αντικοινωνικά πλάσματα; 93 00:09:05,515 --> 00:09:09,401 Αν δεν είναι τελικά μπορούν να είναι αντικοινωνικοί; 94 00:09:09,425 --> 00:09:12,480 Μήπως η αντικοινωνική συμπεριφορά είναι έμφυτη; 95 00:09:12,504 --> 00:09:14,754 Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν και μετατρέπουν 96 00:09:14,778 --> 00:09:17,741 μια κανονική συμπεριφορά σε αντικοινωνική; 97 00:09:17,765 --> 00:09:20,017 Ή τελικά ποιος ορίζει τα χαρακτηριστικά 98 00:09:20,041 --> 00:09:22,041 μιας αντικοινωνικής συμπεριφοράς 99 00:09:22,065 --> 00:09:24,976 σ’ έναν κόσμο με ποικίλες απόψεις; 100 00:09:25,000 --> 00:09:28,938 Τα ερωτήματα σίγουρα είναι πολλά και πολύπλοκα. 101 00:09:28,962 --> 00:09:31,089 Και αυτό γιατί το θέμα που θα απασχολήσει 102 00:09:31,113 --> 00:09:32,692 το αποψινό μας συνέδριο 103 00:09:32,716 --> 00:09:34,933 εδράζεται και εκτίνεται σε περισσότερους 104 00:09:34,957 --> 00:09:37,205 από έναν τομείς της ανθρωπινής ζωής. 105 00:09:37,229 --> 00:09:39,756 Απασχολεί θεολόγους, κοινωνιολόγους, 106 00:09:39,780 --> 00:09:43,159 φιλόσοφους, ψυχολόγους, πολιτικούς, ψυχιάτρους, 107 00:09:43,183 --> 00:09:44,993 αλλά πολύ περισσότερο απασχολεί 108 00:09:45,017 --> 00:09:47,009 σχεδόν όλους τους απλούς ανθρώπους 109 00:09:47,033 --> 00:09:50,115 οι οποίοι είτε έπεσαν θύματα τέτοιας συμπεριφοράς, 110 00:09:50,139 --> 00:09:52,088 είτε τα ίδια τους τα παιδιά, 111 00:09:52,112 --> 00:09:54,490 οι ίδιοι συμπεριφέρονται αντικοινωνικά, 112 00:09:54,514 --> 00:09:58,483 ή σε τελική ανάλυση απασχολεί όλους τους μη αδιάφορους πολίτες 113 00:09:58,507 --> 00:10:01,207 που γρηγορούν και ενδιαφέρονται για τα κοινά, 114 00:10:01,231 --> 00:10:03,709 καθώς θέλουν να παραδώσουν στην αυριανή γενιά 115 00:10:03,733 --> 00:10:06,400 μια καλύτερη κοινωνία. 116 00:10:06,424 --> 00:10:08,571 Κάποτε μεταξύ κάποιων συνδαιτυμόνων 117 00:10:08,595 --> 00:10:10,495 τέθηκε το εξής ερώτημα. 118 00:10:10,519 --> 00:10:13,084 Η νεολαία σήμερα συμπεριφέρεται χειρότερα 119 00:10:13,108 --> 00:10:15,272 από τους νέους άλλων εποχών; 120 00:10:15,296 --> 00:10:18,642 Η συζήτηση που έγινε τότε ήταν πολύ ενδιαφέρουσα. 121 00:10:18,666 --> 00:10:22,104 Οι απόψεις ποίκιλαν κατά τρόπον εκπληκτικό. 122 00:10:22,128 --> 00:10:24,892 Κάποιοι υποστήριξαν ότι ναι, οι σημερινοί νέοι 123 00:10:24,916 --> 00:10:27,589 συμπεριφέρονται χειρότερα από τους παλαιότερους νέους, 124 00:10:27,613 --> 00:10:30,797 και αυτό κυρίως το στήριξαν στις εμπειρίες των παππούδων τους. 125 00:10:30,821 --> 00:10:34,771 Άλλοι πιο [ασαφής φράση] να υποστηρίξουν την άποψη 126 00:10:34,795 --> 00:10:36,935 ότι οι σημερινοί νέοι είναι καλύτεροι 127 00:10:36,959 --> 00:10:40,042 αλλά δεν εύρισκαν τρόπο να στηρίξουν την άποψη αυτή. 128 00:10:40,066 --> 00:10:43,131 Ήταν περισσότερο διαισθητική άποψη. 129 00:10:43,155 --> 00:10:46,517 Κάποιοι άλλοι υποστήριξαν την άποψη ότι οι σημερινοί νέοι 130 00:10:46,541 --> 00:10:48,940 δεν είναι ούτε χειρότεροι στη συμπεριφορά 131 00:10:48,964 --> 00:10:51,694 αλλά ούτε και καλύτεροι από άλλες αποχές. 132 00:10:51,718 --> 00:10:54,541 Σκοπός φυσικά της συζήτησης αυτής 133 00:10:54,565 --> 00:10:58,045 δεν ήταν να αποδειχτεί ποιος είχε δίκιο και ποιος είχε άδικο, 134 00:10:58,069 --> 00:11:01,138 αλλά όλοι να καταλάβουν ότι η αντικοινωνική συμπεριφορά 135 00:11:01,162 --> 00:11:03,779 δεν έχει καμία σχέση με τη νεολαία. 136 00:11:03,803 --> 00:11:06,676 Η συμπεριφορά αυτή αποτελεί ένα έκτρωμα το οποίο 137 00:11:06,700 --> 00:11:09,278 δεν έχει θέση κοντά στο ανθρωπινό κάλλος 138 00:11:09,302 --> 00:11:11,934 και ιδιαίτερα μπροστά στο νεανικό κάλλος, 139 00:11:11,958 --> 00:11:16,005 που εμπερικλείει την ανθρώπινη ομορφιά σ’ όλο της το μεγαλείο. 140 00:11:16,029 --> 00:11:18,509 Με τις σκέψεις αυτές θα ήθελα να χαιρετίσω 141 00:11:18,533 --> 00:11:20,527 την έναρξη του παρόντος συνεδρίου 142 00:11:20,551 --> 00:11:22,608 και να εκφράσω με βεβαιότητα την πεποίθησή μου 143 00:11:22,632 --> 00:11:24,565 ότι οι αποψινοί μας ομιλητές, 144 00:11:24,589 --> 00:11:27,764 θα φωτίσουν αρκετές ψυχές γύρω από το θέμα αυτό, 145 00:11:27,788 --> 00:11:30,316 και θα βοηθήσουν με τον τρόπο αυτό, 146 00:11:30,340 --> 00:11:32,778 τη δική μας προσπάθα για παρέμβαση στην 147 00:11:32,802 --> 00:11:35,302 ευρύτερη κοινωνία. Ευχαριστώ. 148 00:11:35,326 --> 00:11:40,677 [χειροκρότημα/παύση] 149 00:11:40,701 --> 00:11:42,535 Παρουσιαστής: Είμαστε έτοιμοι να περάσουμε 150 00:11:42,559 --> 00:11:44,408 στο κύριο μέρος του συνεδρίου μας, 151 00:11:44,432 --> 00:11:47,811 στο μέρος των εισηγήσεων. Παρακαλώ τους κύριους εισηγητές 152 00:11:47,835 --> 00:11:50,481 αν μπορούν να πάρουν τις θέσεις τους τώρα στο τραπέζι 153 00:11:50,505 --> 00:11:52,801 για να ξεκινήσουμε. 154 00:11:52,865 --> 00:12:02,205 [παύση] 155 00:12:02,229 --> 00:12:06,618 Αρχίζουμε με την εισήγηση του κυρίου Παύλου Κυμίση με θέμα, 156 00:12:06,642 --> 00:12:11,372 «Ψυχολογικές απόψεις των διαταραχών της συμπεριφοράς». 157 00:12:11,396 --> 00:12:16,157 Ο Δρ. Παύλος Κυμίσης, μετά τις ιατρικές του σπουδές στην Αθήνα, 158 00:12:16,181 --> 00:12:20,125 εκπαιδεύτηκε στην ψυχιατρική και νευρολογία στην Ελλάδα, 159 00:12:20,149 --> 00:12:22,821 και εν συνεχεία μετεκπαιδεύτηκε στην ψυχιατρική 160 00:12:22,845 --> 00:12:26,610 και παιδοψυχιατρική στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. 161 00:12:26,634 --> 00:12:29,785 Σήμερα, είναι καθηγητής της Ψυχιατρικής 162 00:12:29,809 --> 00:12:32,926 των Επιστημών Συμπεριφοράς και της Παιδιατρικής 163 00:12:32,950 --> 00:12:36,205 στο Ιατρικό Κολέγιο της Νέας Υόρκης. Διευθύνει 164 00:12:36,229 --> 00:12:39,207 το ψυχιατρικό τμήμα του Children’s Village. 165 00:12:39,231 --> 00:12:43,279 Έγραψε περίπου 60 εργασίες, βιβλία, κεφάλαια και άρθρα, 166 00:12:43,303 --> 00:12:45,049 είναι διακεκριμένος εταίρος 167 00:12:45,073 --> 00:12:47,743 της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας, 168 00:12:47,767 --> 00:12:49,775 της Εταιρίας Παιδοψυχιατρικής, 169 00:12:49,799 --> 00:12:53,686 και της Αμερικανικής Οργάνωσης Ομαδικής Ψυχοθεραπείας. 170 00:12:53,710 --> 00:12:55,288 Παρακαλώ τον κύριο Κυμίση 171 00:12:55,312 --> 00:12:59,047 όπως προσέλθει στο βήμα ή από ‘δω, όπως θέλετε. 172 00:12:59,071 --> 00:13:01,428 [παύση] 173 00:13:01,452 --> 00:13:03,474 κ. Κυμίσης: Πανιερώτατε, 174 00:13:03,498 --> 00:13:05,421 αγαπητοί φίλοι, 175 00:13:05,445 --> 00:13:07,758 είναι μεγάλη χαρά μου που 176 00:13:07,782 --> 00:13:10,887 βρίσκομε πάλι σε μια από τις συναντήσεις σας. 177 00:13:10,911 --> 00:13:13,888 Δεν είναι η πρώτη φορά που συμμετέχω σε 178 00:13:13,912 --> 00:13:18,730 εκδηλώσεις της νεολαίας του πανεπιστημίου, 179 00:13:18,754 --> 00:13:21,112 και μου δίνει ιδιαίτερη χαρά και τιμή 180 00:13:21,136 --> 00:13:23,328 το ότι απόψε με καλέσατε να 181 00:13:23,352 --> 00:13:26,975 συμμετάσχω και ‘γω σ’ αυτή τη συζήτησή σας. 182 00:13:27,000 --> 00:13:32,025 Είναι ένα σπουδαίο θέμα το θέμα της αντικοινωνικής συμπεριφοράς, 183 00:13:32,049 --> 00:13:35,913 και όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, 184 00:13:35,937 --> 00:13:38,843 δεν είναι θέμα που απασχολεί μόνο 185 00:13:38,867 --> 00:13:42,839 μια ειδικότητα ή ένα... 186 00:13:42,863 --> 00:13:46,292 κύκλο ατόμων, αλλά που αναφέρεται σε 187 00:13:46,316 --> 00:13:49,986 όλους τους τομείς της ζωής 188 00:13:50,010 --> 00:13:53,508 και ιδιαίτερα και στην ψυχιατρική 189 00:13:53,532 --> 00:13:58,757 μαρτυρούμε πάρα πολλές φορές περιπτώσεις που 190 00:13:58,781 --> 00:14:02,976 έχουμε παιδιά που παρουσιάζουν με αντικοινωνική συμπεριφορά. 191 00:14:03,000 --> 00:14:05,467 Στην ψυχιατρική σήμερα, 192 00:14:05,491 --> 00:14:08,883 ο όρος που χρησιμοποιείται για την... 193 00:14:08,907 --> 00:14:11,581 για αυτό το θέμα λέγεται, 194 00:14:11,605 --> 00:14:13,904 «διαταραχές της συμπεριφοράς» 195 00:14:13,928 --> 00:14:17,976 ή στην Αγγλική, «conduct disorders». 196 00:14:18,000 --> 00:14:23,767 Παλιότερα χρησιμοποιείτο άλλοι όροι όπως η εγκληματικότης, 197 00:14:23,791 --> 00:14:27,996 όπως επίσης «εξωτερικευμένη συμπεριφορά». 198 00:14:28,020 --> 00:14:31,494 Δηλαδή υπήρχε μια ιδέα ότι 199 00:14:31,518 --> 00:14:34,042 οι άνθρωποι που αισθάνονται ορισμένα συναισθήματα, 200 00:14:34,066 --> 00:14:35,964 τα παιδιά που έχουν ορισμένα συναισθήματα, 201 00:14:35,988 --> 00:14:38,362 είτε εσωτερικεύουν τα συναισθήματα, 202 00:14:38,386 --> 00:14:41,489 και έχομε τις λεγόμενες «internalizing disorders», 203 00:14:41,513 --> 00:14:45,621 διαταραχές εσωτερικές που έχουν σχέση με κατάθλιψη, 204 00:14:45,645 --> 00:14:47,536 παιδιά που τα κρατούνε μέσα τους, 205 00:14:47,560 --> 00:14:50,443 ή παιδιά τα οποία εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους, 206 00:14:50,467 --> 00:14:53,755 ή στα Αγγλικά οι «externalizing disorders», 207 00:14:53,779 --> 00:14:57,536 και οι οποίες έχουν σχέση με την εξωτερική συμπεριφορά 208 00:14:57,560 --> 00:14:59,589 την οποία βλέπουν και οι άλλοι. 209 00:14:59,613 --> 00:15:02,270 Και χαρακτηρίζεται από μια συνεχή 210 00:15:02,294 --> 00:15:04,859 και επαναλαμβανόμενη τάση 211 00:15:04,883 --> 00:15:07,956 να συμπεριφέρεται το άτομο με τέτοιο τρόπο, 212 00:15:07,980 --> 00:15:13,900 όπου τα δικαιώματα των άλλων παραβιάζονται. 213 00:15:13,924 --> 00:15:17,050 Μπορεί να εκδηλώνεται με επιθετικότητα 214 00:15:17,074 --> 00:15:20,348 έναντι ανθρώπου, ακόμα και ζώων, 215 00:15:20,372 --> 00:15:24,119 και ίσως ένα από τα πρώτα σημεία 216 00:15:24,143 --> 00:15:26,281 της αντικοινωνικής συμπεριφοράς 217 00:15:26,305 --> 00:15:29,648 από τα ιστορικά που ακούμε από παιδιά 218 00:15:29,672 --> 00:15:33,972 είναι η σκληρότης και η κακοποίησης ζώων 219 00:15:33,996 --> 00:15:37,972 που προηγείται της κακοποίησης ανθρώπων. 220 00:15:38,655 --> 00:15:43,246 Επίσης, η τάσης να λένε ψέματα, 221 00:15:43,270 --> 00:15:45,847 να προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα πάντα 222 00:15:45,871 --> 00:15:48,763 και να δημιουργούνε ψευδείς ιστορίες 223 00:15:48,787 --> 00:15:51,461 και παραμύθια στην κοινή γλώσσα 224 00:15:51,485 --> 00:15:54,152 για να δικαιολογήσουν τη συμπεριφορά τους. 225 00:15:54,176 --> 00:15:57,508 Καταστροφή περιουσίας, 226 00:15:57,532 --> 00:16:01,275 βανδαλισμοί, ακόμα και πυρπολήσεις, 227 00:16:01,299 --> 00:16:04,204 είναι άλλα από τα στοιχεία 228 00:16:04,228 --> 00:16:07,157 που συνθέτουν την αντικοινωνική συμπεριφορά. 229 00:16:07,181 --> 00:16:10,134 Επίσης, κλοπές, 230 00:16:10,158 --> 00:16:13,386 είτε φανερές είτε αφανείς, 231 00:16:13,410 --> 00:16:17,027 και γενικότερα η παραβίασης 232 00:16:17,051 --> 00:16:21,515 των κανόνων της κοινωνικής συμπεριφοράς. 233 00:16:21,539 --> 00:16:24,475 [παύση] 234 00:16:24,499 --> 00:16:29,333 Στη γλώσσα της ψυχιατρικής και της παιδοψυχιατρικής 235 00:16:29,357 --> 00:16:34,577 βλέπουμε δύο ειδών διαταραχές τέτοιας συμπεριφοράς. 236 00:16:34,601 --> 00:16:39,585 Η διαταραχή που αρχίζει πριν από την ηλικία των 10 ετών, 237 00:16:39,609 --> 00:16:44,326 και την ονομάζουμε διαταραχή της συμπεριφοράς που έχει 238 00:16:44,350 --> 00:16:46,811 πρώιμη εκδήλωση, 239 00:16:46,835 --> 00:16:50,094 και η έναρξης που αρχίζει μετά την 240 00:16:50,118 --> 00:16:53,439 ηλικία των 10 ετών και συνεχίζει στην εφηβεία 241 00:16:53,463 --> 00:16:57,746 και που έχει κάπως μια καλύτερη πρόγνωση. 242 00:16:58,207 --> 00:17:01,347 Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι δεν είναι απλώς 243 00:17:01,371 --> 00:17:04,373 αυτά τα μεμονωμένα επεισόδια συμπεριφοράς, 244 00:17:04,397 --> 00:17:08,074 αλλά ότι συνοδεύεται και από προβλήματα 245 00:17:08,098 --> 00:17:11,251 στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου, 246 00:17:11,275 --> 00:17:13,293 στο σχολείο και στο σπίτι. 247 00:17:13,317 --> 00:17:16,212 Δηλαδή το άτομο που παρουσιάζει τέτοιου είδους συμπεριφορά, 248 00:17:16,236 --> 00:17:18,300 έχει προβλήματα στην προσαρμογή, 249 00:17:18,324 --> 00:17:20,851 προβλήματα στην παρακολούθηση του σχολείου, 250 00:17:20,875 --> 00:17:23,833 προβλήματα στην επίδοση στα μαθήματα, 251 00:17:23,857 --> 00:17:28,575 και επίσης προβλήματα μέσα στο οικογενειακό του χώρο. 252 00:17:29,000 --> 00:17:30,996 Υπολογίζεται σήμερα ότι 253 00:17:31,020 --> 00:17:35,178 από όλα τα παιδιά που βλέπουμε σε παιδοψυχιατρικές κλινικές 254 00:17:35,202 --> 00:17:39,255 και σε παιδοψυχιατρικά ιατρεία, 255 00:17:39,279 --> 00:17:43,706 ένα 30-50% 256 00:17:43,730 --> 00:17:47,817 έρχονται με διαταραχές συμπεριφοράς. 257 00:17:47,841 --> 00:17:50,630 Οι στατιστικές που υπάρχουν είναι ότι, 258 00:17:50,654 --> 00:17:53,718 στην Αμερική τουλάχιστον, δεν ξέρω αν υπάρχουν στην Κύπρο, 259 00:17:53,742 --> 00:17:58,144 είναι ότι 4-10% από όλα τα παιδιά 260 00:17:58,168 --> 00:18:01,875 παρουσιάζουν προβλήματα συμπεριφοράς τα οποία 261 00:18:01,899 --> 00:18:04,967 έρχονται σε σημείο ανησυχητικό 262 00:18:04,991 --> 00:18:07,594 και που χρειάζονται κάποια επέμβαση 263 00:18:07,618 --> 00:18:09,940 είτε από το σχολείο, είτε από τους γονείς, 264 00:18:09,964 --> 00:18:13,479 είτε από κάποιον ειδικό. 265 00:18:14,290 --> 00:18:16,968 Υπολογίζουμε επίσης ότι, 266 00:18:16,992 --> 00:18:20,210 και αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, ότι 267 00:18:20,234 --> 00:18:25,602 ένα 50% των νέων με αντικοινωνική συμπεριφορά, 268 00:18:25,626 --> 00:18:30,766 συνεχίζουν να έχουν αντικοινωνική συμπεριφορά 269 00:18:30,778 --> 00:18:34,509 και στην περαιτέρω ανέλιξη της ζωής τους. 270 00:18:34,533 --> 00:18:37,277 Δηλαδή εγκληματική συμπεριφορά. 271 00:18:37,301 --> 00:18:41,551 Επομένως, ένα 50% από τα παιδιά 272 00:18:41,575 --> 00:18:44,884 που βλέπουμε σήμερα με προβλήματα συμπεριφοράς, 273 00:18:44,908 --> 00:18:48,101 μπορούμε να προβλέψουμε ότι θα συνεχίσουν 274 00:18:48,125 --> 00:18:52,679 να έχουν ανάλογα προβλήματα και στην ενήλικη ζωή. 275 00:18:52,703 --> 00:18:56,189 Εκεί που η ψυχιατρική ίσως είχε κάποιο λόγο 276 00:18:56,213 --> 00:18:58,570 και θα μπορούσε να προσφέρει κάτι, 277 00:18:58,594 --> 00:19:02,114 είναι όταν αυτές οι διαταραχές της συμπεριφοράς 278 00:19:02,138 --> 00:19:07,405 συνοδεύονται και από κάποια άλλα συμπτώματα, 279 00:19:07,429 --> 00:19:10,297 ή νοσηρότητες αν θέλετε να τις πούμε, 280 00:19:10,321 --> 00:19:12,851 που έχουν σχέση με ψυχιατρικά σύνδρομα. 281 00:19:12,875 --> 00:19:15,693 Παραδείγματι υπάρχουν παιδιά τα οποία 282 00:19:15,717 --> 00:19:19,598 έχουν προβλήματα εστιάσεως της προσοχής, 283 00:19:19,622 --> 00:19:22,960 οι διαταραχές που έχουν σχέση με υπερκινητικότητα, 284 00:19:22,984 --> 00:19:26,588 οι διαταραχές που έχουν σχέση με την εστίαση της προσοχής. 285 00:19:26,612 --> 00:19:31,460 Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να μην μπορεί να κάτσει σε ένα μέρος, 286 00:19:31,484 --> 00:19:34,434 κινείται συνέχεια, δεν μπορεί να συγκεντρωθεί, 287 00:19:34,458 --> 00:19:39,368 δεν μπορεί να ετοιμάσει... να προγραμματίσει για το σχολείο 288 00:19:39,392 --> 00:19:42,805 και αρχίζουν οι μεγάλοι να αντιδρούν αναλόγως 289 00:19:42,829 --> 00:19:45,311 και τέτοια παιδιά αρχίζουν πολλές φορές 290 00:19:45,335 --> 00:19:47,805 να εκδηλώνουν διαταραχές στη συμπεριφορά 291 00:19:47,829 --> 00:19:50,527 γιατί έχουν αυτή την ιδική δυσκολία, 292 00:19:50,551 --> 00:19:53,882 που γι' αυτά δεν φταίει ούτε ο γονιός, ούτε το παιδί, 293 00:19:53,906 --> 00:19:56,843 αλλά είναι έτσι το παιδί που 294 00:19:56,867 --> 00:19:59,915 εξελικτικά που παρουσιάζει αυτή τη διαταραχή 295 00:19:59,939 --> 00:20:03,688 και έχει σχέση με μία νευρολογική, ας την πούμε, 296 00:20:03,712 --> 00:20:06,073 διαταραχή του νευρικού συστήματος. 297 00:20:06,097 --> 00:20:08,935 Και σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν αποτελεσματικές 298 00:20:08,959 --> 00:20:12,077 αγωγές και θεραπείες που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε 299 00:20:12,101 --> 00:20:14,290 και μετά από τέτοιες αγωγές βλέπουμε 300 00:20:14,331 --> 00:20:18,167 αρκετά μεγάλη διαφορά στη συμπεριφορά του παιδιού. 301 00:20:18,191 --> 00:20:21,069 Προ καιρού είχα- έβλεπα ένα παιδί τέτοιο, 302 00:20:21,093 --> 00:20:24,132 και οι γονείς συμφώνησαν να... 303 00:20:24,156 --> 00:20:26,126 να πάρει ορισμένα φάρμακα 304 00:20:26,150 --> 00:20:28,511 που μπορούν να βοηθήσουν αυτή τη συμπεριφορά, 305 00:20:28,535 --> 00:20:31,431 αλλά δεν είπαν τίποτα, ούτε στο σχολείο, ούτε πουθενά. 306 00:20:31,455 --> 00:20:34,261 Και μετά από τέσσερις μέρες το σχολείο πήρε τηλέφωνο και λέει, 307 00:20:34,285 --> 00:20:37,513 μα τι συνέβη, πώς έχει αλλάξει το παιδί τόσο; 308 00:20:37,537 --> 00:20:40,218 Επομένως σε αυτές τις περιπτώσεις που υπάρχει μια 309 00:20:40,242 --> 00:20:45,417 ειδική διαταραχή μπορεί να υπάρξει και ανάλογη βοήθεια. 310 00:20:45,441 --> 00:20:49,258 Επίσης παιδιά που έχουν κατάθλιψη 311 00:20:49,282 --> 00:20:51,394 ή παιδιά που εμφανίζουν άλλου είδους 312 00:20:51,418 --> 00:20:54,847 ψυχολογικές ή ψυχιατρικές διαταραχές. 313 00:20:54,871 --> 00:20:56,711 Σε αυτές τις περιπτώσεις 314 00:20:56,735 --> 00:20:59,885 εάν αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά 315 00:20:59,909 --> 00:21:04,606 και με κατάλληλη αγωγή τις διαταραχές που έχουν τα παιδιά, 316 00:21:04,630 --> 00:21:07,853 τότε ίσως να έχουμε και μια βελτίωση 317 00:21:07,877 --> 00:21:13,354 εις τον τομέα της αντικοινωνικής συμπεριφοράς που εμφανίζουν. 318 00:21:13,378 --> 00:21:14,988 [παύση] 319 00:21:15,012 --> 00:21:18,189 Ένα σύγχρονο φαινόμενο που βλέπουμε στην Αμερική 320 00:21:18,213 --> 00:21:21,472 είναι ότι οι διαταραχές της συμπεριφοράς 321 00:21:21,496 --> 00:21:23,569 έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο 322 00:21:23,593 --> 00:21:26,254 που πλέον τα σχολεία σηκώνουν τα χέρια, 323 00:21:26,278 --> 00:21:28,207 οι οικογένειες σηκώνουν τα χέρια, 324 00:21:28,231 --> 00:21:31,121 και γίνεται αυτό που θα έλεγα στα Ελληνικά, 325 00:21:31,145 --> 00:21:33,873 η εγκληματοποίηση της συμπεριφοράς. 326 00:21:33,898 --> 00:21:37,175 Δηλαδή καλείται η αστυνομία πλέον να επέμβει 327 00:21:37,199 --> 00:21:39,524 και να συλλάβει μαθητές 328 00:21:39,548 --> 00:21:42,201 που έχουν προβλήματα συμπεριφοράς. 329 00:21:42,225 --> 00:21:44,448 Διάβαζα τελευταία μια στατιστική 330 00:21:44,472 --> 00:21:47,960 από μια περιοχή της Φλώριδας, στον [ασαφής], 331 00:21:47,984 --> 00:21:52,496 που είχαν μέσα στο 2001, 332 00:21:52,520 --> 00:21:58,118 2.345 συλλήψεις μαθητών από την αστυνομία, 333 00:21:58,142 --> 00:22:00,472 αριθμός τριπλάσιος 334 00:22:00,496 --> 00:22:05,114 από τον αριθμό που είχαμε τρία χρόνια πριν. 335 00:22:05,138 --> 00:22:08,209 Και έγραφε ένας δικαστής ότι, 336 00:22:08,233 --> 00:22:11,682 μας στέλνουν όλα αυτά τα παιδιά στα δικαστήρια, 337 00:22:11,706 --> 00:22:13,893 με αντικειμενική συμπεριφορά, 338 00:22:13,917 --> 00:22:15,858 και δεν ξέρουμε τι να τα κάνουμε, 339 00:22:15,882 --> 00:22:18,642 δεν ξέρουμε πού να τα βάλουμε. 340 00:22:18,666 --> 00:22:20,582 [παύση] 341 00:22:20,606 --> 00:22:25,154 Υπολογίζεται ότι πάρα πολύ μεγάλος αριθμός των 342 00:22:25,178 --> 00:22:29,280 ανθρώπων που βρίσκονται σήμερα στις φυλακές, στην Αμερική, 343 00:22:29,304 --> 00:22:32,903 παρουσιάζουν ορισμένα ψυχολογικά προβλήματα. Και ίσως, 344 00:22:32,927 --> 00:22:35,788 η έλλειψη αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων, 345 00:22:35,812 --> 00:22:40,384 τους έχει αφήσει και οδηγήσει στην αντικειμενική συμπεριφορά. 346 00:22:40,408 --> 00:22:43,745 Η Αμερική σήμερα [το 2004] έχει περίπου 347 00:22:43,769 --> 00:22:46,677 260 εκατομμύρια πληθυσμό 348 00:22:46,701 --> 00:22:51,109 και έχουμε πέραν των 2 εκατομμυρίων στις φυλακές. 349 00:22:51,133 --> 00:22:53,933 Είναι ίσως ο μεγαλύτερος αριθμός 350 00:22:53,957 --> 00:22:56,065 που έχει κράτος σε φυλακές. 351 00:22:56,089 --> 00:22:59,291 Προ καιρού είχα συναντήσει έναν καθηγητή ψυχιατρικής 352 00:22:59,315 --> 00:23:01,259 από το Τόκιο της Ιαπωνίας, 353 00:23:01,283 --> 00:23:04,724 και η Ιαπωνία με ήμισυ του αριθμού των... 354 00:23:04,748 --> 00:23:09,056 ήμισυ πληθυσμό, περίπου 130 εκατομμύρια, 355 00:23:09,080 --> 00:23:14,294 και μου έλεγε ότι έχουν μόνο 80 χιλιάδες φυλακισμένους. 356 00:23:14,318 --> 00:23:17,647 Και αν προσθέσουμε και αυτούς οι οποίοι 357 00:23:17,671 --> 00:23:20,603 βρίσκονται κάτω από ε... 358 00:23:20,627 --> 00:23:24,005 δικαστική επιτήρηση, «probation» όπως το λέμε, 359 00:23:24,029 --> 00:23:26,198 φτάνουμε περίπου τα 5 εκατομμύρια. 360 00:23:26,222 --> 00:23:29,043 Δηλαδή ένα 2,5% του πληθυσμού 361 00:23:29,067 --> 00:23:32,585 βρίσκονται είτε κάτω από δικαστική επιτήρηση, 362 00:23:32,609 --> 00:23:36,208 είτε βρίσκονται στις φυλακές. Και το ερώτημα είναι, 363 00:23:36,232 --> 00:23:38,291 είναι αυτή η απάντησης; 364 00:23:38,315 --> 00:23:41,054 Είναι αυτός ο κατάλληλος τρόπος 365 00:23:41,078 --> 00:23:45,216 για να αντιμετωπίσουμε την αντικοινωνική συμπεριφορά; 366 00:23:45,240 --> 00:23:48,920 Ή μήπως θα πρέπει να αρχίσουμε να αναζητούμε λόγους 367 00:23:48,944 --> 00:23:52,754 και αιτίες και άλλους πιθανούς δρόμους 368 00:23:52,778 --> 00:23:55,856 εις το να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά 369 00:23:55,880 --> 00:23:57,386 αυτά τα φαινόμενα. 370 00:23:57,410 --> 00:24:02,138 Μερικές από τις αιτίες που θα ήθελα σύντομα να σταχυολογήσω 371 00:24:02,162 --> 00:24:06,835 είναι ότι η οικογένεια βρίσκεται μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα 372 00:24:06,859 --> 00:24:09,617 και σε μία τεράστια κρίση. 373 00:24:09,641 --> 00:24:12,259 Και η ανικανότητα της οικογένειας 374 00:24:12,283 --> 00:24:15,041 να μπορέσει να δώσει την προσοχή, 375 00:24:15,065 --> 00:24:19,124 να δώσει τη στοργή, να δώσει την καθοδήγηση στο παιδί, 376 00:24:19,148 --> 00:24:21,856 έχει μεγάλη σχέση 377 00:24:21,880 --> 00:24:25,044 με το ότι το παιδί καταλήγει εις το να 378 00:24:25,068 --> 00:24:28,916 έχει μία αντικοινωνική συμπεριφορά. 379 00:24:28,940 --> 00:24:33,640 Γι' αυτό πάρα πολλές φορές η βοήθεια σε αυτά τα παιδιά 380 00:24:33,664 --> 00:24:36,212 έχει σχέση με το να ενεργοποιηθεί 381 00:24:36,236 --> 00:24:40,093 και να απευθυνθεί ο θεραπευτής 382 00:24:40,117 --> 00:24:42,580 ή όποιος προσπαθεί να βοηθήσει την οικογένεια, 383 00:24:42,604 --> 00:24:44,501 σε ολόκληρη την οικογένεια. 384 00:24:44,525 --> 00:24:48,221 Αν αγνοήσουμε την οικογένεια και τον ρόλο που έχει να παίξει, 385 00:24:48,245 --> 00:24:51,023 δεν θα μπορέσουμε ποτέ να καταλάβουμε σωστά 386 00:24:51,047 --> 00:24:53,405 και επακριβώς τι συμβαίνει στο παιδί. 387 00:24:53,429 --> 00:24:57,267 Εκείνο που επίσης προσπαθούμε να εξηγήσουμε 388 00:24:57,291 --> 00:25:03,269 και να δώσουμε το μήνυμα σαφές και στη... 389 00:25:03,293 --> 00:25:05,566 στη Νέα Υόρκη που εργάζομαι, 390 00:25:05,590 --> 00:25:09,464 είναι ότι στην ψυχιατρική δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις. 391 00:25:09,488 --> 00:25:14,416 Γιατί υπάρχει ίσως η εντύπωση, ή η ψευδαίσθησης, 392 00:25:14,440 --> 00:25:17,110 ότι επειδή έχουμε προχωρήσει 393 00:25:17,134 --> 00:25:21,342 σε τόσους τομείς τεχνολογίας και επιστήμης, 394 00:25:21,366 --> 00:25:25,184 ότι μπορούμε με ένα φάρμακο ή με μια 395 00:25:25,208 --> 00:25:28,826 χημική αγωγή να θεραπέψουμε και αυτό το πρόβλημα. 396 00:25:28,850 --> 00:25:31,489 Θυμούμαι κάποτε που 397 00:25:31,513 --> 00:25:35,763 είχα επισκεφθεί ένα κρατητήριο φυλακισμένων, 398 00:25:35,787 --> 00:25:39,130 και συνομιλούσα με ένα φυλακισμένο, 399 00:25:39,154 --> 00:25:45,011 και μου έλεγε, «εγώ γιατρέ βρίσκομαι εδώ γιατί φταις εσύ». 400 00:25:45,035 --> 00:25:48,820 Λέω, «πρώτη φορά σε βλέπω, πώς φταίω εγώ;» 401 00:25:48,844 --> 00:25:52,372 Διότι, μου λέει, «εγώ πάσχω από κλεπτομανία, ...» 402 00:25:52,396 --> 00:25:56,494 «... και εσύ δεν με θεραπεύεις, και γι' αυτό συνεχίζω να κλέβω». 403 00:25:56,518 --> 00:26:01,416 Επομένως προσπαθούσε να επιρρίψει την ευθύνη 404 00:26:01,440 --> 00:26:04,640 στην ψυχιατρική και στην ιατρική ότι 405 00:26:04,664 --> 00:26:07,581 έχουμε κάποιο μαγικό τρόπο θεραπείας 406 00:26:07,605 --> 00:26:10,725 και αφού δεν το χρησιμοποιούμε και δεν μπορούμε να τον 407 00:26:10,749 --> 00:26:14,157 εκτελέσουμε τότε 408 00:26:14,181 --> 00:26:18,900 συνεχίζει να έχει αυτή του είδους τη συμπεριφορά. 409 00:26:18,924 --> 00:26:21,107 [παύση] 410 00:26:21,131 --> 00:26:23,299 Επομένως τα φάρμακα 411 00:26:23,323 --> 00:26:26,913 και οι χημικές λύσεις δεν αποτελούν λύσεις σήμερα. 412 00:26:26,937 --> 00:26:31,225 Το άλλο που ήθελα να τονίσω είναι ότι, 413 00:26:31,249 --> 00:26:35,128 όταν χρησιμοποιούμε θεραπευτικά προγράμματα, 414 00:26:35,513 --> 00:26:39,481 αυτά πάντα λαμβάνουν υπόψη την αγωγή των γονιών, 415 00:26:39,505 --> 00:26:41,693 την προετοιμασία των γονιών, 416 00:26:41,717 --> 00:26:43,599 και τη βοήθεια των γονιών 417 00:26:43,623 --> 00:26:46,231 εις το πώς θα γίνουν πιο αποτελεσματικοί 418 00:26:46,255 --> 00:26:48,975 εις το θέμα της αγωγής. 419 00:26:49,000 --> 00:26:53,095 Εκείνο που έχει σημασία είναι να δούμε 420 00:26:53,119 --> 00:26:57,157 σε ποιο σημείο γίνεται η αλλαγή στον άνθρωπο, 421 00:26:57,181 --> 00:26:59,042 πώς μπορεί να αλλάξει ο άνθρωπος. 422 00:26:59,066 --> 00:27:02,655 Εάν δεν μπορούμε να τον αλλάξουμε από πλευράς χημικής. 423 00:27:02,679 --> 00:27:05,828 Εάν δεν έχουμε ένα φάρμακο που να του δώσουμε 424 00:27:05,852 --> 00:27:11,391 που να αλλάξει την εσωτερική του διάθεση και την... 425 00:27:11,415 --> 00:27:13,493 τον τρόπο που συμπεριφέρεται, 426 00:27:13,517 --> 00:27:16,738 ποιο είναι εκείνο το σημείο της αλλαγής, 427 00:27:16,762 --> 00:27:20,270 το σημείο που θα αποφασίσει ο άνθρωπος ότι εγώ 428 00:27:20,294 --> 00:27:24,449 εγκαταλείπω αυτόν τον τρόπο συμπεριφοράς και αλλάζω. 429 00:27:25,000 --> 00:27:28,109 Και γίνεται- υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία 430 00:27:28,133 --> 00:27:31,331 εις τον χώρο της ψυχολογίας και ψυχιατρικής, 431 00:27:31,355 --> 00:27:34,503 για το λεγόμενο «the transforming moment», 432 00:27:34,527 --> 00:27:39,235 η στιγμή της αλλαγής, το πότε αλλάζει το άτομο, 433 00:27:39,259 --> 00:27:43,202 και θυμήθηκα αυτή την αλλαγή της... 434 00:27:43,226 --> 00:27:46,943 την ώρα, τη στιγμή της αλλαγής, τελευταία όταν 435 00:27:46,967 --> 00:27:50,993 είχαμε στο Πανεπιστήμιο έναν προσκεκλημένο συνάδελφο, 436 00:27:51,017 --> 00:27:56,825 που είχαμε μία συνάντηση με θέμα τον αλκοολισμό. 437 00:27:56,849 --> 00:28:01,317 Και αυτός ο συνάδελφος ήταν ένας επιτυχημένος χειρουργός 438 00:28:01,341 --> 00:28:05,869 της Νέας Υόρκης ο οποίος είχε γραφείο στην Πέμπτη Λεωφόρο, 439 00:28:05,893 --> 00:28:09,533 είχε αρκετούς άλλους συναδέλφους να εργάζονται με αυτόν, 440 00:28:09,557 --> 00:28:13,775 είχε σπουδαίο όνομα, είχε... 441 00:28:13,799 --> 00:28:16,261 είχε αρκετά χρήματα, 442 00:28:16,285 --> 00:28:19,803 αλλά είχε ένα σοβαρό πρόβλημα. 443 00:28:19,827 --> 00:28:22,765 Είχε το πρόβλημα του αλκοολισμού. 444 00:28:22,789 --> 00:28:27,963 Και είπε ότι άλλαξε, και όντως άλλαξε, 445 00:28:27,987 --> 00:28:31,552 γιατί ήδη λειτουργούσε σε ένα πολύ καλύτερο επίπεδο, 446 00:28:31,576 --> 00:28:33,344 είχε σταματήσει να πίνει, 447 00:28:33,368 --> 00:28:37,306 και το ερώτημα ήταν που του έθεσα εις τη συνάντηση, 448 00:28:37,330 --> 00:28:39,959 τι τον έκανε να αλλάξει. 449 00:28:39,983 --> 00:28:42,183 Και διερωτήθηκε και είπε, εγώ 450 00:28:42,207 --> 00:28:45,551 δεν είχα χάσει το σπίτι μου όπως πολλοί αλκοολικοί 451 00:28:45,575 --> 00:28:47,703 ή πολλοί που χρησιμοποιούν ναρκωτικά, 452 00:28:47,727 --> 00:28:49,882 περιμένουν να χάσουν το σπίτι τους, 453 00:28:49,906 --> 00:28:53,508 να χάσουν την οικογένειά τους, να χάσουν τη δουλειά τους, 454 00:28:53,532 --> 00:28:55,402 να χάσουν τα χρήματά τους, 455 00:28:55,426 --> 00:28:57,767 να χάσουν τη σχέση με τους άλλους ανθρώπους, 456 00:28:57,791 --> 00:28:59,856 και τότε χτυπούν τον πάτο 457 00:28:59,880 --> 00:29:04,256 όπως υπάρχει μία έκφραση εις την Αγγλική, «hitting bottom», 458 00:29:04,280 --> 00:29:08,168 που θα τη μεταφράζαμε ίσως παραφραστικά στα Ελληνικά, 459 00:29:08,192 --> 00:29:10,950 «η κρίση του αδιεξόδου». 460 00:29:10,974 --> 00:29:16,873 Όταν φτάσει κανείς σε ένα σημείο που δεν υπάρχει διέξοδος, 461 00:29:16,897 --> 00:29:20,075 που δεν υπάρχει άλλη επιλογή, 462 00:29:20,099 --> 00:29:22,980 που βρίσκεσαι μπροστά σε ένα τοίχο 463 00:29:23,004 --> 00:29:26,872 και δεν μπορείς πλέον να κάνεις ούτε δεξιά ούτε αριστερά. 464 00:29:26,896 --> 00:29:31,698 Σε αυτό το σημείο είναι που αποφασίζουν πολλοί 465 00:29:31,722 --> 00:29:33,914 φτάνοντας στην κρίση του αδιεξόδου, 466 00:29:33,938 --> 00:29:37,085 να αλλάξουν και αποφασίζουν ότι, 467 00:29:37,109 --> 00:29:39,294 είτε θα αφήσω τον αυτό μου να πεθάνει 468 00:29:39,319 --> 00:29:43,228 και να καταστραφώ τελείως, είτε θα κάνω κάτι για τη ζωή μου. 469 00:29:43,252 --> 00:29:45,484 Και διερωτάτο ο συνάδελφος 470 00:29:45,508 --> 00:29:49,096 και εις τη εισήγηση που είχε κάνει και είπε ότι εγώ, 471 00:29:49,120 --> 00:29:53,808 δεν έχασα την οικογένειά μου, δεν έχασα τη δουλειά μου, 472 00:29:53,832 --> 00:29:58,065 δεν έχασα το σπίτι μου, αλλά τι με έκανε να αλλάξω; 473 00:29:58,089 --> 00:30:02,193 Ήταν η στιγμή που διεπίστωσα ότι μέσα μου 474 00:30:02,217 --> 00:30:04,662 είχα ένα μεταφυσικό κενό. 475 00:30:04,686 --> 00:30:08,954 Διεπίστωσα ότι η ζωή μου δεν με οδηγούσε πουθενά. 476 00:30:08,978 --> 00:30:12,334 Διεπίστωσα ότι η ζωή μου έπαυσε πια 477 00:30:12,358 --> 00:30:16,496 να έχει οποιοδήποτε νόημα και οποιοδήποτε σκοπό. 478 00:30:16,520 --> 00:30:19,898 Και ήταν τόσο συγκλονιστική αυτή η διαπίστωσης, 479 00:30:19,922 --> 00:30:23,600 η οποία δημιούργησε ένα εσωτερικό σεισμό 480 00:30:23,624 --> 00:30:26,463 και μια αλλαγή τρομακτική, 481 00:30:26,487 --> 00:30:30,507 που είχε τη δύναμη να πει ότι θα σταματήσω από αυτή τη στιγμή 482 00:30:30,531 --> 00:30:34,976 να πίνω αλκοόλ και θα ξεκινήσω μια καινούργια ζωή. 483 00:30:35,000 --> 00:30:38,727 Επομένως σκέφτηκα πως... 484 00:30:38,751 --> 00:30:42,804 αντιμετωπίζοντας θέματα όπως είναι η αντικοινωνική συμπεριφορά, 485 00:30:42,828 --> 00:30:46,160 αντί να περιμένουμε μόνο από 486 00:30:46,184 --> 00:30:50,592 τον ψυχίατρο ή από τον ψυχολόγο ή από την κοινωνία, 487 00:30:50,616 --> 00:30:54,775 ή από άλλους να μας δώσουν λύσεις, 488 00:30:54,799 --> 00:30:58,737 ίσως θα πρέπει να σκεφτούμε και να δούμε 489 00:30:58,761 --> 00:31:01,149 που βρίσκεται αυτό το μεταφυσικό κενό, 490 00:31:01,173 --> 00:31:04,111 αυτή η κρίση η εσωτερική του ανθρώπου 491 00:31:04,135 --> 00:31:06,659 που θα τον βοηθήσει να αλλάξει, 492 00:31:06,683 --> 00:31:10,891 που θα γίνει ο μοχλός για να μπορέσει να αρχίσει να 493 00:31:10,915 --> 00:31:14,273 αντικρίζει τη ζωή με έναν καινούργιο τρόπο, 494 00:31:14,297 --> 00:31:17,799 με μια διαφορετική προοπτική. 495 00:31:17,823 --> 00:31:19,444 Και σε αυτό το σημείο, 496 00:31:19,468 --> 00:31:22,738 μια και έχουμε τον Πανιερώτατο μαζί μας, 497 00:31:22,762 --> 00:31:25,320 θα ήθελα να σταματήσω τις σκέψεις μου 498 00:31:25,344 --> 00:31:28,724 και να συνεχίσει ο Πανιερώτατος για να μας μιλήσει 499 00:31:28,748 --> 00:31:30,770 από τη δική του σκοπιά και πλευρά 500 00:31:30,794 --> 00:31:32,699 πως βλέπει την αντικειμενική συμπεριφορά 501 00:31:32,723 --> 00:31:35,711 και εν συνεχεία αν έχετε ερωτήσεις στο τέλος ευχαρίστως 502 00:31:35,735 --> 00:31:37,917 να προσπαθήσουμε να τις απαντήσουμε. 503 00:31:38,215 --> 00:31:40,393 Παρουσιαστής: Ευχαριστούμε τον κύριο Κυμίση. 504 00:31:40,417 --> 00:31:43,899 [χειροκρότημα από το κοινό] 505 00:31:43,923 --> 00:31:47,389 Θα περάσουμε στη δεύτερη εισήγηση, με θέμα, 506 00:31:47,413 --> 00:31:50,907 «πνευματικές απόψεις των διαταραχών της συμπεριφοράς», 507 00:31:50,931 --> 00:31:55,570 από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Λεμεσού κύριο Αθανάσιο. 508 00:31:55,594 --> 00:31:59,548 Παρακαλώ Πανιερώτατε να ξεκινήσετε. 509 00:31:59,572 --> 00:32:01,441 Μ. Αθανάσιος: Ευχαριστώ και εγώ 510 00:32:01,465 --> 00:32:04,754 αν και μου φέρονταν αχρείαστη η παρουσία μου, τέλος πάντων. 511 00:32:04,778 --> 00:32:09,976 Ε... νομίζω ότι... 512 00:32:10,000 --> 00:32:14,310 το θέμα αυτό, το θέμα της αντικοινωνικής συμπεριφοράς, 513 00:32:14,334 --> 00:32:17,910 γενικά του ανθρώπου δηλαδή, όχι μόνο των νέων 514 00:32:17,934 --> 00:32:19,929 αλλά κάθε ανθρώπου, 515 00:32:19,953 --> 00:32:24,799 και γενικότερα όταν θέλουμε να μιλήσουμε για ένα θέμα 516 00:32:24,823 --> 00:32:27,182 που αφορά τον άνθρωπο, 517 00:32:27,206 --> 00:32:33,474 οφείλουμε να κατευθυνόμαστε εις την αρχή του ανθρώπου, 518 00:32:33,498 --> 00:32:36,766 στη δημιουργία του ανθρώπου. 519 00:32:36,790 --> 00:32:41,100 Και ειδικά για το θέμα αυτό δεν μπορούμε παρά να 520 00:32:41,124 --> 00:32:44,362 στρέψουμε το νου μας και την προσοχή μας 521 00:32:44,386 --> 00:32:48,794 εις το αρχέτυπο του ανθρώπου που είναι ο ίδιος ο Θεός, 522 00:32:48,818 --> 00:32:53,036 εφόσον ξέρομε από τη Γραφή ότι ο άνθρωπος 523 00:32:53,060 --> 00:32:55,976 επλάσθηκε κατ' εικόνα Θεού. 524 00:32:56,000 --> 00:32:59,398 Και εφόσον ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού, 525 00:32:59,422 --> 00:33:03,570 τότε πρέπει να δούμε το αρχέτυπο του ανθρώπου 526 00:33:03,594 --> 00:33:06,539 για να δούμε πώς είναι ο άνθρωπος. 527 00:33:06,563 --> 00:33:08,271 [παύση] 528 00:33:08,296 --> 00:33:12,744 Το αρχέτυπο λοιπόν του ανθρώπου είναι ο Θεός ο ίδιος 529 00:33:12,768 --> 00:33:17,441 ο οποίος λατρεύεται και πιστεύεται και 530 00:33:17,465 --> 00:33:23,757 αποκαλύφθηκε στην Εκκλησία, εις τη Γραφή, ως Τριάς. 531 00:33:23,781 --> 00:33:27,199 Ο Θεός δηλαδή δεν είναι μια μονάδα 532 00:33:27,223 --> 00:33:32,141 αλλά τρία πρόσωπα, ως μία Θεότης βέβαια, 533 00:33:32,165 --> 00:33:35,141 αλλά τρία πρόσωπα ενωμένα μεταξύ τους 534 00:33:35,165 --> 00:33:38,290 σε μια απόλυτη κοινωνία αγάπης. 535 00:33:38,314 --> 00:33:42,902 Γι' αυτό και ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, 536 00:33:42,926 --> 00:33:45,544 νομίζω ότι είναι η μοναδική φορά που 537 00:33:45,568 --> 00:33:50,180 η Γραφή ορίζει τον Θεό σαν κάτι να είναι, 538 00:33:50,204 --> 00:33:53,372 λέγοντας ότι «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί», 539 00:33:53,396 --> 00:33:57,714 διότι πράγματι ως τρία πρόσωπα 540 00:33:57,738 --> 00:34:00,794 υπάρχουν και είναι ως αγάπη. 541 00:34:00,818 --> 00:34:03,060 Έτσι λοιπόν 542 00:34:03,084 --> 00:34:07,273 ο άνθρωπος είναι εικόνα του Τριαδικού Θεού. 543 00:34:07,297 --> 00:34:10,555 Του Τριαδικού Θεού ο οποίος υπάρχει 544 00:34:10,579 --> 00:34:13,897 μέσα σε μιαν απόλυτη αγάπη κοινωνίας 545 00:34:13,921 --> 00:34:17,479 των τριών προσώπων της μακαρίας Θεότητος. 546 00:34:17,783 --> 00:34:20,291 Αυτό είναι το αρχέτυπο του ανθρώπου 547 00:34:20,315 --> 00:34:23,149 και αυτό πρέπει να είναι και ο άνθρωπος, 548 00:34:23,173 --> 00:34:25,405 έτσι επλάστηκε από τον Θεό. 549 00:34:25,429 --> 00:34:27,975 Ξέρουμε όμως ότι στη συνέχεια, 550 00:34:27,999 --> 00:34:32,332 με την πτώση του ανθρώπου, διασπάστηκε αυτή η εικόνα, 551 00:34:32,356 --> 00:34:37,374 έσπασε το κάλλος της εικόνας του Θεού μέσα στον άνθρωπο, 552 00:34:37,398 --> 00:34:41,340 και αμέσως εκείνο το οποίο εφάνηκε 553 00:34:41,364 --> 00:34:44,222 ως αποτέλεσμα της συντριβής της εικόνος 554 00:34:44,246 --> 00:34:49,960 ήτο η απομόνωση του ανθρώπου από τον άλλον άνθρωπο. 555 00:34:49,984 --> 00:34:52,622 Διεκόπη το γεγονός 556 00:34:52,646 --> 00:34:55,784 και η ενέργεια της αγάπης προς τον άλλον άνθρωπο, 557 00:34:55,808 --> 00:34:59,269 και ο άνθρωπος αμέσως εκλείστηκε στον εαυτό του, 558 00:34:59,293 --> 00:35:02,451 απεχωρίσθη από τον άλλον άνθρωπο, 559 00:35:02,475 --> 00:35:06,552 εκλείστηκε στο άτομο του, στον ατομισμό του, 560 00:35:06,576 --> 00:35:10,276 και λειτούργησε πλέον με αυτόν τον τρόπο. 561 00:35:10,300 --> 00:35:14,228 Έρχεται ο Χριστός, ο νέος άνθρωπος, 562 00:35:14,252 --> 00:35:18,760 ο οποίος λειτουργεί ως ιατρός της ανθρωπίνης φύσεως 563 00:35:18,785 --> 00:35:23,603 και δίδει εις τον άνθρωπο μία και μοναδική εντολή. 564 00:35:24,596 --> 00:35:26,789 Την εντολή της αγάπης. 565 00:35:26,813 --> 00:35:30,816 Την οποία βέβαια βάζει στην ορθή βάση. 566 00:35:30,841 --> 00:35:35,392 Και λέγει ότι εντολή μία και μοναδική και υπέρ άνω όλων είναι 567 00:35:35,416 --> 00:35:37,605 «ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ...» 568 00:35:37,629 --> 00:35:40,225 «... ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου ...» 569 00:35:40,249 --> 00:35:42,300 «... καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου» κτλ, 570 00:35:42,324 --> 00:35:44,946 και ως αποτέλεσμα της εντολής αυτής 571 00:35:44,970 --> 00:35:47,935 έρχεται αναποφεύκτως ως 572 00:35:47,959 --> 00:35:50,702 ενωμένη μαζί με αυτήν την εντολή, 573 00:35:50,726 --> 00:35:52,976 και «τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν». 574 00:35:53,000 --> 00:35:56,658 Αφού αγαπήσεις τον Θεό, εξ όλης της υπάρξεώς σου, 575 00:35:56,682 --> 00:36:02,020 τότε το αποτέλεσμα αυτής της κίνησης προς τον Θεό είναι 576 00:36:02,044 --> 00:36:04,408 να αγαπήσεις και τον πλησίον σου 577 00:36:04,432 --> 00:36:07,340 όπως ακριβώς να είναι ο εαυτός σου. 578 00:36:07,364 --> 00:36:10,522 Όχι να τον αγαπήσεις όπως αγαπάς τον εαυτό σου, 579 00:36:10,546 --> 00:36:13,538 αλλά να αγαπήσεις τον πλησίον σου 580 00:36:13,562 --> 00:36:17,000 ως αν να είναι ο ίδιος ο εαυτός σου. 581 00:36:17,024 --> 00:36:20,625 Αν μπορώ να το μεταφέρω ας πούμε έτσι 582 00:36:20,649 --> 00:36:23,245 στην καθομιλουμένη γλώσσα καλά. 583 00:36:23,269 --> 00:36:26,779 Το ως εαυτόν. Ότι ο άλλος άνθρωπος, ο πλησίον σου, 584 00:36:26,803 --> 00:36:29,900 είναι ο εαυτός σου ο ίδιος, ας το πούμε έτσι. 585 00:36:29,924 --> 00:36:33,742 Βέβαια, αυτό δεν είναι εύκολο πράγμα. 586 00:36:33,766 --> 00:36:38,738 Γιατί για να φτάσει κανείς σε αυτήν την κατάσταση της αγάπης 587 00:36:38,762 --> 00:36:41,422 προς τον Θεό και προς τον πλησίον, 588 00:36:41,446 --> 00:36:44,376 ο Θεός μας έδωσε και πολλά άλλα πράγματα, 589 00:36:44,400 --> 00:36:47,022 πολλές άλλες εντολές και πολλές άλλες μεθόδους 590 00:36:47,046 --> 00:36:49,665 και οι Πατέρες της Εκκλησίας, 591 00:36:49,689 --> 00:36:53,687 που όλα βέβαια αυτά, όλα αυτά τα οποία μας παρεδόθησαν, 592 00:36:53,711 --> 00:36:56,996 ως θεραπευτική αγωγή συγκλίνουν και οδηγούν 593 00:36:57,020 --> 00:37:00,112 εις το γεγονός της αγάπης, 594 00:37:00,136 --> 00:37:03,744 εις το γεγονός της ενώσεως του ανθρώπου, 595 00:37:03,768 --> 00:37:07,084 μέσα σε απόλυτην κοινωνίαν αγάπης με τον Θεό 596 00:37:07,108 --> 00:37:09,976 και με τον αδελφόν του. 597 00:37:10,466 --> 00:37:13,029 Εάν θέλουμε να δούμε 598 00:37:13,053 --> 00:37:16,361 πού έγκειται το πεδίο 599 00:37:16,385 --> 00:37:20,603 το οποίον ουσιαστικά παράγει την αρρώστια 600 00:37:20,627 --> 00:37:23,535 και άρα εκεί πρέπει να γίνει και ο πόλεμος 601 00:37:23,559 --> 00:37:27,734 και η θεραπευτική αγωγή, τότε θα δούμε 602 00:37:27,758 --> 00:37:31,002 αυτό το οποίο βέβαια λέει ο ίδιος ο Χριστός στο Ευαγγέλιο, 603 00:37:31,026 --> 00:37:33,221 και το οποίο βέβαια οι Πατέρες στη συνέχεια 604 00:37:33,245 --> 00:37:35,382 το πήραν και το έβαλαν σαν βάση 605 00:37:35,406 --> 00:37:37,810 της όλης ασκητικής αγωγής. 606 00:37:37,834 --> 00:37:40,405 Θα σας διαβάσω λοιπόν ένα 607 00:37:40,429 --> 00:37:44,247 τμήμα από το Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο στο 6ο κεφάλαιο, 608 00:37:44,271 --> 00:37:49,209 στο στίχο 43 μέχρι 46. 609 00:37:49,233 --> 00:37:52,851 Λέγει λοιπόν ο Κύριος εις το Ευαγγέλιο. 610 00:37:52,875 --> 00:37:57,254 «Οὐ γάρ ἐστι δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν σαπρόν, ...» 611 00:37:57,278 --> 00:38:00,686 «... οὐδὲ δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν· ...» 612 00:38:00,710 --> 00:38:04,671 «... ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. ...» 613 00:38:04,695 --> 00:38:07,663 «... οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, ...» 614 00:38:07,687 --> 00:38:12,198 «... οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλὴν. ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ...» 615 00:38:12,222 --> 00:38:15,108 «... ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ ...» 616 00:38:15,132 --> 00:38:18,602 «... προφέρει τὸ ἀγαθόν, καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ...» 617 00:38:18,626 --> 00:38:21,654 «... ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ ...» 618 00:38:21,678 --> 00:38:23,438 «... προφέρει τὸ πονηρόν· ...» 619 00:38:23,462 --> 00:38:25,930 «... ἐκ γὰρ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας ...» 620 00:38:25,954 --> 00:38:27,590 «... λαλεῖ τὸ στόμα [αὐτοῦ]». 621 00:38:27,614 --> 00:38:31,092 Νομίζω ότι αυτό το απόσπασμα από το Ευαγγέλιο 622 00:38:31,116 --> 00:38:35,053 μαζί με πολλά άλλα τα οποία είναι συναφή και... 623 00:38:35,077 --> 00:38:39,145 διαφωτίζουν περισσότερο, είναι η βάσης 624 00:38:39,169 --> 00:38:43,496 της όλης αντιμετώπισης του προβλήματος 625 00:38:43,520 --> 00:38:46,555 του ανθρώπου ως ασθενούς. 626 00:38:46,579 --> 00:38:51,793 Δηλαδή όπως ένας άρρωστος όταν πηγαίνει στον γιατρό, 627 00:38:51,817 --> 00:38:55,673 βέβαια δεν είμαι γιατρός αλλά νομίζω ότι ο γιατρός εντοπίζει 628 00:38:55,697 --> 00:38:57,812 την εστία της αρρώστιας, 629 00:38:57,836 --> 00:39:00,584 ώστε να πολεμήσει εκεί την αρρώστια, 630 00:39:00,608 --> 00:39:04,442 με τα διάφορα φάρμακα ή τις διάφορες άλλες ιατρικές μεθόδους, 631 00:39:04,466 --> 00:39:07,674 έτσι και στην πνευματική ζωή 632 00:39:07,698 --> 00:39:10,571 πρέπει να εντοπιστεί η εστία 633 00:39:10,595 --> 00:39:14,416 της αρρώστιας αφού πλέον ξέρομε ότι 634 00:39:14,440 --> 00:39:17,114 το να μη λειτουργεί ο άνθρωπος κοινωνικά, 635 00:39:17,138 --> 00:39:20,554 το να μην αγαπά τον πλησίον του, να μην αγαπά τον εαυτό του, 636 00:39:20,578 --> 00:39:24,753 να μην αγαπά τον Θεό σωστά, αυτό είναι μια πνευματική ασθένεια. 637 00:39:24,777 --> 00:39:27,871 Και ο Κύριος εδώ μας ξεκαθαρίζει ότι, 638 00:39:27,895 --> 00:39:31,103 όλα αυτά τα οποία βγαίνουν προς τα έξω, 639 00:39:31,127 --> 00:39:35,649 που είναι ενδείξεις της ασθένειάς μας, 640 00:39:35,673 --> 00:39:40,007 έχουν σαν χώρο την καρδία του ανθρώπου. 641 00:39:40,031 --> 00:39:45,258 Η καρδία του ανθρώπου είναι αυτή η οποία εξάγει αγαθά 642 00:39:45,282 --> 00:39:47,660 εάν πρόκειται περί αγαθού ανθρώπου 643 00:39:47,684 --> 00:39:51,752 ή πονηρά εάν πρόκειται περί πονηρού ανθρώπου. 644 00:39:51,776 --> 00:39:55,219 Και για να θυμηθούμε και τον μακαρισμό του Χριστού που είπε 645 00:39:55,243 --> 00:39:57,415 ότι, «μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ...» 646 00:39:57,439 --> 00:40:00,330 «... ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται». Δηλαδή, 647 00:40:00,354 --> 00:40:02,522 για να δει κανείς τον Θεό, 648 00:40:02,546 --> 00:40:05,801 πρέπει να καθαρίσει την καρδία του εφόσον η καρδία 649 00:40:05,825 --> 00:40:09,263 είναι το οπτικό όργανο το οποίο θεωρεί τον Θεό. 650 00:40:09,287 --> 00:40:14,194 Δηλαδή ο άνθρωπος φτάνει ξανά εις την πνευματική υγεία 651 00:40:14,218 --> 00:40:18,232 όταν καθαρίσει την καρδία του και όταν ε... 652 00:40:18,256 --> 00:40:21,955 και μετά την κάθαρση της καρδίας και την απαραίτητη θεραπεία, 653 00:40:21,979 --> 00:40:25,260 τότε ο άνθρωπος ξαναβλέπει τον Θεό, ξαναφτάνει δηλαδή 654 00:40:25,284 --> 00:40:27,220 εις τη φυσιολογική κατάσταση 655 00:40:27,244 --> 00:40:30,975 όπως τον έπλασε ο Θεός κατά τη δημιουργία του. 656 00:40:31,392 --> 00:40:34,978 Σ’ αυτόν τον τομέα και σε αυτόν τον χώρο, 657 00:40:35,002 --> 00:40:38,109 κατευθύνεται όλη η ασκητική αγωγή της Εκκλησίας. 658 00:40:38,133 --> 00:40:41,464 Η νηστεία, η αγρυπνία, η προσευχή, η μελέτη, 659 00:40:41,488 --> 00:40:45,636 η τήρηση των εντολών του Θεού, τα έργα τα αγαθά, 660 00:40:45,660 --> 00:40:50,184 η αποφυγή των πονηρών έργων, και όλα τα... 661 00:40:50,208 --> 00:40:54,826 που ξέρουμε ότι εμφανίζονται μέσα στην Εκκλησία ως εντολές, 662 00:40:54,850 --> 00:40:57,464 δεν είναι τίποτε άλλο παρά η θεραπευτική αγωγή, 663 00:40:57,488 --> 00:41:00,477 παρά τα αναιρετικά φάρμακα της αμαρτίας, 664 00:41:00,501 --> 00:41:02,601 που η ουσία της αμαρτίας είναι, 665 00:41:02,625 --> 00:41:05,613 να μας απομονώσει από τον Θεό Πατέρα 666 00:41:05,637 --> 00:41:08,115 και στη συνέχεια από τους αδερφούς μας 667 00:41:08,139 --> 00:41:10,920 και από τον ίδιο τον εαυτό μας. 668 00:41:10,944 --> 00:41:16,073 Γιατί ο άνθρωπος ο οποίος ε... δεν αγαπά τον Θεό, 669 00:41:16,097 --> 00:41:19,005 δεν αγαπά ούτε τον αδελφό του ούτε και τον εαυτό του. 670 00:41:19,029 --> 00:41:21,307 Ο αντικοινωνικός άνθρωπος 671 00:41:21,331 --> 00:41:24,133 είναι αντικοινωνικός και με τον εαυτό του, 672 00:41:24,157 --> 00:41:27,602 και με τον Θεό, και με τους άλλους ανθρώπους. 673 00:41:28,000 --> 00:41:30,718 Είναι εκπληκτικό ότι... 674 00:41:30,742 --> 00:41:33,580 το να είναι κανείς απομονωμένος, 675 00:41:33,604 --> 00:41:37,712 θεωρείται σαν δαιμονοποίησης του ανθρώπου. 676 00:41:37,736 --> 00:41:41,249 Και από τους Πατέρες της Εκκλησίας, 677 00:41:41,273 --> 00:41:43,506 το να είναι κανείς απομονωμένος 678 00:41:43,530 --> 00:41:45,761 δεν σημαίνει να είναι κανείς μόνος του. 679 00:41:45,785 --> 00:41:47,909 Το να είναι κανείς μόνος του 680 00:41:47,933 --> 00:41:51,681 δεν θεωρείται ότι είναι απομονωμένος. 681 00:41:51,705 --> 00:41:53,903 Μπορεί να είναι κανείς μόνος του 682 00:41:53,927 --> 00:41:56,391 και να έχει κοινωνία με όλον τον κόσμο, 683 00:41:56,415 --> 00:41:58,153 με όλη την οικουμένη. 684 00:41:58,177 --> 00:41:59,825 Και μπορεί να είναι κανείς 685 00:41:59,849 --> 00:42:02,725 με όλη την οικουμένη ας πούμε, σε επικοινωνία, 686 00:42:02,749 --> 00:42:04,848 αλλά να είναι τελείως μόνος του. 687 00:42:04,872 --> 00:42:07,316 Και οι Πατέρες θεωρούν μόνον του τον διάβολον, 688 00:42:07,340 --> 00:42:09,010 αυτός είναι μόνος του, 689 00:42:09,034 --> 00:42:12,413 γιατί ο διάβολος δεν μπορεί να κοινωνήσει με κανέναν άλλον, 690 00:42:12,437 --> 00:42:14,990 και αυτή είναι και η ουσία της κόλασής του. 691 00:42:15,014 --> 00:42:19,932 Ενώ ο Θεός, που φαινομενικά είναι απόν από τον κόσμο, 692 00:42:19,956 --> 00:42:24,346 εντούτοις είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, 693 00:42:24,370 --> 00:42:27,388 και κοινωνεί εν αγάπη με όλη 694 00:42:27,412 --> 00:42:29,950 τη δημιουργία και με όλον τον κόσμο, 695 00:42:29,974 --> 00:42:32,386 και εις την Εκκλησία 696 00:42:32,410 --> 00:42:35,082 δεν εστάθηκε ως σημείο 697 00:42:35,106 --> 00:42:38,015 αξιολόγησης ενός ανθρώπου 698 00:42:38,039 --> 00:42:42,834 το εάν προσφέρει ή εάν παράγει έργο, ή όχι, 699 00:42:42,858 --> 00:42:45,802 αλλά το τι είναι ένας άνθρωπος, 700 00:42:45,826 --> 00:42:50,847 εάν βρήκε πραγματικά την κοινωνία της αγάπης με τον Θεό 701 00:42:50,871 --> 00:42:53,571 και αυτό ήταν αρκετό για να θεωρηθεί αυτός ο άνθρωπος 702 00:42:53,595 --> 00:42:57,101 κοινωνικός και ενωμένος με όλον τον κόσμο. 703 00:42:57,489 --> 00:43:01,412 Ένας ωραίος λόγος που αναφέρεται στους Πατέρες, 704 00:43:01,436 --> 00:43:04,587 ότι θεωρούν οι Πατέρες ως τέλος 705 00:43:04,611 --> 00:43:07,617 της πνευματικής ζωής, ως... 706 00:43:07,641 --> 00:43:10,884 ας πούμε σκοπόν και τέλος ακόμα της πνευματικής ζωής, 707 00:43:10,908 --> 00:43:14,486 ο άνθρωπος- να είναι μακάριος ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος 708 00:43:14,510 --> 00:43:17,050 είναι ενωμένος με όλον τον κόσμο 709 00:43:17,074 --> 00:43:20,398 μέσα σε απόλυτη αγάπη. Που βέβαια αυτό, 710 00:43:20,422 --> 00:43:23,260 έρχεται ως αποτέλεσμα της απόλυτης αγάπης 711 00:43:23,284 --> 00:43:25,091 προς τον Θεό Πατέρα. 712 00:43:25,115 --> 00:43:29,217 Λέγει ένα ωραίο λόγο ο Αββάς Παμβώ προς τους μοναχούς, 713 00:43:29,241 --> 00:43:32,848 ε... μιλώντας κάποτε προς τους ασκητές, 714 00:43:32,872 --> 00:43:35,556 προς τους μοναχούς της ερήμου, της Νιτρίας, 715 00:43:35,580 --> 00:43:37,748 λέγει ο Αββάς Παμβώ κάπου, 716 00:43:37,772 --> 00:43:40,295 ότι «Δει ερχομένους τους αδελφούς προσκυνείν». 717 00:43:40,319 --> 00:43:44,228 Πρέπει λέγει, όταν οι αδελφοί, οι μοναχοί, 718 00:43:44,252 --> 00:43:47,505 οι ερημίτες, όταν έρχονται ο ένας προς τον άλλο 719 00:43:47,529 --> 00:43:50,996 και συναντά ένας τον άλλο, να προσκυνούν ο ένας τον άλλο, 720 00:43:51,020 --> 00:43:54,698 να κάνουν μετάνοια δηλαδή, να πέφτουν ως εδάφους. 721 00:43:54,722 --> 00:43:56,680 Διότι- για ποιο λόγο; 722 00:43:56,704 --> 00:43:58,761 Είδες λέει τον αδελφό σου, 723 00:43:58,785 --> 00:44:00,833 είδες Κύριον τον Θεό σου. 724 00:44:00,857 --> 00:44:03,865 Διότι λέει, εσύ ξέρω ‘γω... αδελφέ μου, Χριστιανέ μου, 725 00:44:03,889 --> 00:44:05,978 ερημίτη ξέρω ‘γω οτιδήποτε άλλο, 726 00:44:06,002 --> 00:44:10,410 είδες τον αδελφό σου, είδες τον ίδιον τον Θεό. 727 00:44:10,434 --> 00:44:13,672 Δηλαδή, είναι... φτάνει ο άνθρωπος 728 00:44:13,696 --> 00:44:17,463 να βλέπει εις το πρόσωπο εκάστου ανθρώπου 729 00:44:17,487 --> 00:44:20,725 τον ίδιο τον Θεό. Και βέβαια, 730 00:44:20,749 --> 00:44:24,356 τον Θεό όχι ως κάτι έξω απ' αυτόν, 731 00:44:24,380 --> 00:44:29,393 αλλά τον Θεό ως το άκρον εφετών. 732 00:44:29,417 --> 00:44:35,065 Ότι αφού ο Θεός είναι το κέντρο της αγάπης του ανθρώπου, 733 00:44:35,089 --> 00:44:41,118 και η αρχή και το τέλος όλης της υπάρξεως του κάθε ανθρώπου, 734 00:44:41,142 --> 00:44:44,805 έτσι λοιπόν για τον άνθρωπον, τον τέλειον εν Χριστώ άνθρωπο, 735 00:44:44,829 --> 00:44:46,990 αυτό γίνεται και ο αδελφός του. 736 00:44:47,014 --> 00:44:51,503 Γι' αυτό εις τον αδελφόν του, βλέπει τον ίδιο τον Θεό. 737 00:44:51,527 --> 00:44:55,450 Και κάπου πολύ ωραία πάλι λέγει κάποιος άλλος Άγιος ότι, 738 00:44:55,474 --> 00:44:57,429 είναι μακάριος ο άνθρωπος εκείνος, 739 00:44:57,453 --> 00:45:01,261 «ο πάντας ανθρώπους ως Θεόν μετά Θεόν λογιζόμενος». 740 00:45:01,285 --> 00:45:03,492 Είναι μακάριος ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος 741 00:45:03,516 --> 00:45:06,804 όλους του ανθρώπους μετά Θεόν τους βλέπει σαν 742 00:45:06,828 --> 00:45:08,723 τον Θεό πραγματικά. 743 00:45:08,747 --> 00:45:11,545 Και από αυτόν τον άνθρωπον πλέον 744 00:45:11,569 --> 00:45:17,790 απουσιάζει ακόμα και η έννοια του πονηρού και του κακού 745 00:45:17,814 --> 00:45:21,455 και της αμαρτίας και της ε... 746 00:45:21,479 --> 00:45:23,687 απόστασης από τον άλλον άνθρωπο, 747 00:45:23,711 --> 00:45:26,111 διότι όπως ο Θεός 748 00:45:26,135 --> 00:45:29,283 τέλειος υπάρχων ο Θεός 749 00:45:29,307 --> 00:45:32,254 και έχον τελείαν αγάπη προς όλην τη χτίση, 750 00:45:32,278 --> 00:45:35,469 ο Θεός αγαπά εξίσου τους πάντες, 751 00:45:35,493 --> 00:45:38,166 χωρίς ουδεμία διάκριση αγάπης 752 00:45:38,190 --> 00:45:42,208 ούτε απέναντι στον διάβολο ούτε απέναντι στη Θεοτόκο, 753 00:45:42,232 --> 00:45:45,730 τα δύο όντα τα οποία είναι τα δύο άκρα ας πούμε, 754 00:45:45,754 --> 00:45:48,458 το ένα τελείως αρνητής της αγάπης του Θεού 755 00:45:48,482 --> 00:45:51,399 και το άλλο τελείως δεκτικός της αγάπης του Θεού, 756 00:45:51,423 --> 00:45:56,194 αλλά από πλευράς του Θεού ο Θεός αγαπά εξίσου και τους δύο. 757 00:45:56,206 --> 00:45:59,700 Δεν αγαπά ολιγότερον τον διάβολο από την Παναγία, 758 00:45:59,724 --> 00:46:02,671 ούτε αγαπά περισσότερον την Παναγία από τον διάβολο, 759 00:46:02,695 --> 00:46:06,260 αλλά αγαπά και τα δύο αυτά όντα εξίσου ο Θεός 760 00:46:06,284 --> 00:46:08,314 γιατί στον Θεό δεν υπάρχει 761 00:46:08,338 --> 00:46:11,446 «παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα», δεν μπορεί ο Θεός 762 00:46:11,470 --> 00:46:14,355 να αγαπά άλλον περισσότερο και άλλον λιγότερο, 763 00:46:14,379 --> 00:46:18,160 τα όντα όμως ως ατελή άλλα αγαπούν 764 00:46:18,184 --> 00:46:20,599 απόλυτα και άλλα απορρίπτουν απόλυτα, 765 00:46:20,623 --> 00:46:24,621 έτσι λοιπόν και ο άνθρωπος ως ε... 766 00:46:24,645 --> 00:46:26,867 φτάνουν εις την τελεία θεραπεία 767 00:46:26,891 --> 00:46:29,759 και γενόμενος εικόνα πραγματική του Θεού, 768 00:46:29,783 --> 00:46:34,001 φτάνει στην κατάσταση εκείνη ή μπορεί να φτάσει τουλάχιστον 769 00:46:34,025 --> 00:46:37,330 στην κατάσταση εκείνη όπου τους πάντας ανθρώπους 770 00:46:37,354 --> 00:46:41,372 μπορεί να αγαπά εξίσου, χωρίς ουδεμία διαφορά. 771 00:46:41,396 --> 00:46:43,259 Και η θεραπεία αυτή 772 00:46:43,283 --> 00:46:45,214 γίνεται μες την καρδιά του ανθρώπου 773 00:46:45,238 --> 00:46:47,676 με την ασκητική αγωγή της Εκκλησίας, 774 00:46:47,700 --> 00:46:49,722 με όλα αυτά τα οποία η Εκκλησία 775 00:46:49,746 --> 00:46:52,523 μας παρέχει ως φάρμακα θεραπευτικά 776 00:46:52,547 --> 00:46:55,165 και με την τήρηση των εντολών του Θεού, 777 00:46:55,189 --> 00:46:59,987 αλλά και μέσα από τα Μυστήρια της Εκκλησίας, 778 00:47:00,011 --> 00:47:02,929 τα οποία όχι απλώς θεραπεύουν τον άνθρωπο 779 00:47:02,953 --> 00:47:06,532 από την αμαρτία, αλλά οδηγούν τον άνθρωπο 780 00:47:06,556 --> 00:47:09,997 και πέραν ακόμα της φυσικής του κατάστασης, 781 00:47:10,021 --> 00:47:11,728 στη θέωση του ανθρώπου, 782 00:47:11,752 --> 00:47:17,000 όπου είναι ένα στάδιο πέραν της φυσικής καταστάσεως, 783 00:47:17,024 --> 00:47:19,668 εκεί όπου βέβαια μπορεί να φτάσει κανείς 784 00:47:19,692 --> 00:47:23,432 μόνον εν Χριστώ Ιησού και εν Πνεύματι Αγίω. 785 00:47:24,000 --> 00:47:26,534 Επειδή βλέπω και το ρολόι μου, 786 00:47:26,558 --> 00:47:30,646 νομίζω είπα τα... λεπτά μου. [ακροατήριο γελά] 787 00:47:30,670 --> 00:47:32,898 Ας σταματήσω και εγώ μέχρι εδώ 788 00:47:32,922 --> 00:47:37,349 και εάν υπάρχουν επεξηγήσεις, 789 00:47:37,373 --> 00:47:40,391 γιατί βέβαια δεν μπορεί να καλύψει κανείς αυτό το θέμα, 790 00:47:40,415 --> 00:47:42,093 μπορεί να μιλά κανείς συνέχεια. 791 00:47:42,117 --> 00:47:44,045 Αν χρειάζονται επεξηγήσεις, ας το πούμε 792 00:47:44,069 --> 00:47:47,466 στη συνέχεια για να σεβόμαστε το ωράριο. 793 00:47:47,490 --> 00:47:49,862 Παρουσιαστής: Ευχαριστούμε και τον Γέροντα Αθανάσιο 794 00:47:49,886 --> 00:47:54,004 για την εισήγησή του. Θα ακολουθήσει μικρή συζήτηση. 795 00:47:54,028 --> 00:47:56,222 Παρακαλώ όσοι θέλουν να υποβάλλουν τις ερωτήσεις τους 796 00:47:56,246 --> 00:47:58,880 μπορούν να το κάνουν με το κινητό μικρόφωνο το οποίο 797 00:47:58,904 --> 00:48:02,053 υπάρχει στην αίθουσα. Απλώς να σηκώνουν το χέρι τους επάνω 798 00:48:02,077 --> 00:48:05,228 και θα φτάνει κοντά στο μικρόφωνο. Παρακαλώ όμως, 799 00:48:05,252 --> 00:48:08,097 οι ερωτήσεις, οι τυχών ερωτήσεις, να είναι 800 00:48:08,121 --> 00:48:10,679 όσο δυνατόν πιο σύντομες, σαφείς, 801 00:48:10,703 --> 00:48:12,666 και να προσδιορίσουν τον... 802 00:48:12,690 --> 00:48:15,381 σε ποιον απευθύνεται η ερώτησή τους, 803 00:48:15,405 --> 00:48:17,713 για να είμαστε πιο πρακτικοί. 804 00:48:17,737 --> 00:48:24,465 [παύση] 805 00:48:24,489 --> 00:48:27,727 Ακροατήριο: Παρακαλώ, κύριε καθηγητά, 806 00:48:27,751 --> 00:48:30,469 Παύλο Κυμίση, 807 00:48:30,493 --> 00:48:34,981 να μου απαντήσετε και να σχολιάσετε, 808 00:48:35,005 --> 00:48:37,863 αφού κάνω την επισήμανση ότι 809 00:48:37,887 --> 00:48:41,616 δεν είναι όλοι οι νέοι που έχουν αντικοινωνική συμπεριφορά 810 00:48:41,640 --> 00:48:45,000 , αλλά κάποιοι από αυτούς. 811 00:48:45,024 --> 00:48:48,722 Και να ερωτήσω ειδικά γιατί σε μία οικογένεια 812 00:48:48,746 --> 00:48:51,884 ένα παιδί μπορεί να παρουσιάζεται να έχει 813 00:48:51,908 --> 00:48:53,805 αντικοινωνική συμπεριφορά, 814 00:48:53,829 --> 00:48:57,252 και ένα άλλο να μην έχει αντικοινωνική συμπεριφορά. 815 00:48:57,276 --> 00:49:00,552 Στην ίδια η οικογένεια. Ευχαριστώ. 816 00:49:01,290 --> 00:49:03,251 κ. Κυμίσης: Ναι, βλέπετε ότι 817 00:49:03,275 --> 00:49:06,313 καταρχήν όλα τα παιδιά στην ίδια οικογένεια 818 00:49:06,337 --> 00:49:10,551 δεν έχουν και τις ίδιες γενετικές καταβολές, πρώτον. 819 00:49:10,575 --> 00:49:13,672 Δηλαδή μπορεί κανείς να έχει γεννηθεί 820 00:49:13,696 --> 00:49:16,494 στην ίδια οικογένεια μεν, αλλά να έχει... 821 00:49:16,518 --> 00:49:19,226 να είναι εξωστρεφής, να είναι ενδοστρεφής, 822 00:49:19,250 --> 00:49:21,538 να έχει και άλλες τάσεις. Και επίσης, 823 00:49:21,562 --> 00:49:24,509 το ότι είναι η ίδια οικογένεια δεν συμβαίνει ότι 824 00:49:24,533 --> 00:49:28,031 όλοι συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο σε αυτό το παιδί. 825 00:49:28,055 --> 00:49:32,707 Το γεγονός ότι δύο-τρία παιδιά μεγάλωσαν στην ίδια οικογένεια, 826 00:49:32,731 --> 00:49:36,683 ίσως η σχέσης του κάθε παιδιού να έχει και διαφορετική 827 00:49:36,707 --> 00:49:40,755 και ποικιλία εις τον τρόπο που συνδέεται. 828 00:49:40,779 --> 00:49:44,398 Και βεβαίως αναφέρθηκα εγώ περισσότερο στο θέμα 829 00:49:44,422 --> 00:49:48,184 των κλινικών πλευρών της αντικοινωνικής συμπεριφοράς. 830 00:49:48,208 --> 00:49:51,305 Ο Πανιερώτατος αναφέρθηκε στις πνευματικές 831 00:49:51,329 --> 00:49:56,254 και στις υπαρξιακές πλευρές της αγάπης, 832 00:49:56,278 --> 00:50:00,976 και βέβαια υπάρχει επιλογή. Όπως είπε και ο Γέροντας ότι, 833 00:50:01,000 --> 00:50:05,488 η έσχατη επιλογή σε όλες μας τις εκδηλώσεις είναι, 834 00:50:05,512 --> 00:50:09,460 ή θα αγαπούμε ή δεν θα αγαπούμε. Στην τελευταία ανάλυση, 835 00:50:09,484 --> 00:50:12,230 η επιλογή που έχει να κάνει ο κάθε άνθρωπος είναι 836 00:50:12,254 --> 00:50:15,293 αν θα αγαπήσει ή όχι. Και σε αυτό το θέμα υπάρχει 837 00:50:15,317 --> 00:50:19,549 ο τρόπος της ελεύθερης βούλησης του ανθρώπου. 838 00:50:19,573 --> 00:50:22,951 Αλλά και το άλλο θέμα που ανέφερα προηγουμένως ότι, 839 00:50:22,975 --> 00:50:26,036 πολλές φορές υπάρχουνε και άλλοι παράγοντες 840 00:50:26,060 --> 00:50:28,964 που κάνουν ένα παιδί πιο επιρρεπές ίσως 841 00:50:28,988 --> 00:50:32,161 σε τέτοιου είδους συμπεριφορές. Όπως αναφέρθηκα στην 842 00:50:32,185 --> 00:50:34,715 περίπτωση που είναι άνθρωποι που είναι θυμώδεις 843 00:50:34,739 --> 00:50:37,793 γιατί αυτό είναι και θέμα πλέον 844 00:50:37,817 --> 00:50:41,548 χαρακτήρα για τον οποίο δεν είναι απόλυτα υπεύθυνοι. 845 00:50:41,572 --> 00:50:44,681 Δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να 846 00:50:44,705 --> 00:50:48,143 πούμε ότι είναι δικαιολογημένο ένα παιδί που να εκδηλώνει θυμό, 847 00:50:48,167 --> 00:50:51,811 που να σπάει πράγματα, που να φωνάζει, που να βρίζει, 848 00:50:51,835 --> 00:50:55,463 που να έρχεται αργά το βράδυ στο σπίτι, που να λέει ψέματα, 849 00:50:55,487 --> 00:50:58,003 αλλά είναι παιδιά που έχουν μία τάση 850 00:50:58,027 --> 00:51:01,566 που όταν θέλουν κάτι να θέλουν άμεση ικανοποίηση. 851 00:51:01,590 --> 00:51:04,340 Ενώ άλλα παιδιά να μην το θεωρούν αυτό. Και αυτό, 852 00:51:04,364 --> 00:51:07,285 καθορίζεται πολλές φορές και από τον τρόπο 853 00:51:07,309 --> 00:51:09,577 που έχει φτιαχτεί το παιδί, που είναι φτιαγμένο. 854 00:51:09,601 --> 00:51:11,996 Είναι άνθρωποι οι οποίοι έχουν μεγάλη υπομονή. 855 00:51:12,020 --> 00:51:16,148 Βλέπετε, έχουν γίνει μελέτες που δείξαν ότι 856 00:51:16,172 --> 00:51:18,325 πείραν παιδιά που ήταν βρέφη 857 00:51:18,349 --> 00:51:22,599 και τα τσίμπησαν. Τους έδωσα μία μικρή... ένα μικρό στρες, 858 00:51:22,623 --> 00:51:26,006 και μια κατηγορία παιδιών απλώς τράβηξαν το πόδι τους, 859 00:51:26,030 --> 00:51:27,925 μια άλλη κατηγορία παιδιών 860 00:51:27,949 --> 00:51:30,311 άρχισαν να χτυπούν τα πόδια τους και να φωνάζουν, 861 00:51:30,335 --> 00:51:32,513 και τρίτη κατηγορία χάλασαν τον κόσμο. 862 00:51:32,537 --> 00:51:35,085 Και αυτό έγινε σε ηλικία έξι εβδομάδων, 863 00:51:35,109 --> 00:51:38,569 προτού τα παιδιά ήδη εκτεθούν 864 00:51:38,593 --> 00:51:41,891 στις διάφορες επιδράσεις της οικογενείας. 865 00:51:41,915 --> 00:51:44,650 Και μετά μελετήσαν αυτά τα παιδιά για πολλά χρόνια, 866 00:51:44,674 --> 00:51:48,452 και βρήκαν ότι είχαν ανάλογες αντιδράσεις και αργότερα. 867 00:51:48,476 --> 00:51:51,857 Ότι ένα παιδί άμα δεν βρίσκει το βιβλίο του, 868 00:51:51,881 --> 00:51:54,143 δεν βρίσκει το μολύβι που το έβαλε, 869 00:51:54,167 --> 00:51:55,663 μπορεί άλλο να μην τον ενδιαφέρει 870 00:51:55,687 --> 00:51:57,278 και άλλο να χαλάει τον κόσμο. 871 00:51:57,302 --> 00:52:00,301 Και επομένως είναι και θέμα χαρακτήρος. 872 00:52:00,325 --> 00:52:02,820 Δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν είναι υπεύθυνο 873 00:52:02,844 --> 00:52:05,536 για τη συμπεριφορά του και για τις επιλογές του, 874 00:52:05,560 --> 00:52:10,328 αλλά τα παιδιά είναι διαφορετικά από πλευράς χαρακτήρος, 875 00:52:10,352 --> 00:52:12,862 και θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε 876 00:52:12,886 --> 00:52:15,476 και να δεχτούμε και να είμαστε ευαίσθητοι 877 00:52:15,500 --> 00:52:18,270 σε αυτήν τη διαφοροποίηση των παιδιών. Δεν είναι ακριβώς 878 00:52:18,294 --> 00:52:20,318 το ένα παιδί ακριβώς το ίδιο με τα αλλό 879 00:52:20,342 --> 00:52:22,219 έστω και αν ανήκουν την ίδια οικογένεια. 880 00:52:22,243 --> 00:52:24,073 Δεν ξέρω αν απάντησα στο ερώτημα. 881 00:52:24,097 --> 00:52:25,873 [παύση] 882 00:52:25,897 --> 00:52:28,255 Παρουσίασης: Παρακαλώ κάποιος άλλος; 883 00:52:28,279 --> 00:52:30,975 [παύση] 884 00:52:31,000 --> 00:52:33,465 Ακροατήριο: Θέλω να ρωτήσω τον κύριο καθηγητή 885 00:52:33,489 --> 00:52:38,520 για το θέμα που αναφέρθηκε στην κρίση που μπορεί ο νέος 886 00:52:38,544 --> 00:52:41,402 να κάμει για τον εαυτόν του, αυτήν την ενδοσκόπηση. 887 00:52:41,426 --> 00:52:44,034 Πόσοι από τους νέους μπορούν να 888 00:52:44,058 --> 00:52:45,799 έχουν τη δύναμη, τις προϋποθέσεις, 889 00:52:45,823 --> 00:52:47,385 να κάνουν αυτήν την ενδοσκόπηση, 890 00:52:47,409 --> 00:52:50,377 χωρίς να έχουν κάποια βοήθεια; Ευχαριστώ. 891 00:52:50,401 --> 00:52:53,207 κ. Κυμίσης: Ναι, καλά, υπάρχει και το θέμα της βοήθειας, 892 00:52:53,231 --> 00:52:56,906 αλλά βλέπετε δεν είναι θέμα μόνο που επιβάλλεται εξωτερικά. 893 00:52:56,930 --> 00:52:59,895 Με το να φωνάζουμε στα παιδιά και να τους 894 00:52:59,919 --> 00:53:02,166 λέμε ότι ξέρεις, πρέπει να κάνεις αυτό, 895 00:53:02,190 --> 00:53:04,724 πρέπει να ακούσεις, πρέπει να... 896 00:53:04,748 --> 00:53:07,594 Πολλές φορές φέρνουμε αντίθετο αποτέλεσμα 897 00:53:07,618 --> 00:53:09,938 αν δεν ξεκινήσει μέσα από το ίδιο το παιδί 898 00:53:09,962 --> 00:53:12,108 αυτή η συνειδητοποίησης, 899 00:53:12,132 --> 00:53:14,780 και εδώ βέβαια είναι το... 900 00:53:14,804 --> 00:53:17,712 μπαίνουνε πολλοί παράγοντες και πολλά στοιχεία. 901 00:53:17,736 --> 00:53:19,992 Ας πούμε, βλέπουμε στην... 902 00:53:20,016 --> 00:53:22,330 να με συγχωρήσει ο Γέροντας, μπαίνω στα θεολογικά θέματα, 903 00:53:22,354 --> 00:53:25,134 στην παραβολή του Ασώτου, 904 00:53:25,158 --> 00:53:28,926 που όταν έφτασε στην κρίση του αδιεξόδου, 905 00:53:28,950 --> 00:53:31,063 και είδε ότι δεν μπορούσε να φάει, 906 00:53:31,087 --> 00:53:33,992 ότι τον εγκατέλειψαν οι φίλοι του, δεν είχε χρήματα κλπ, 907 00:53:34,016 --> 00:53:36,740 και λέει ότι ελθόν εις εαυτόν. 908 00:53:36,764 --> 00:53:39,967 Ότι δηλαδή ξαναήρθε σε επαφή 909 00:53:39,991 --> 00:53:42,461 με το βαθύτερο, εαυτό του. 910 00:53:42,485 --> 00:53:44,418 Και εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησε και είπε, 911 00:53:44,442 --> 00:53:46,534 τι κάνω, πού βρίσκομαι, 912 00:53:46,558 --> 00:53:49,763 κάτι πρέπει να αλλάξει, δεν μπορώ να συνεχίσω έτσι. 913 00:53:49,787 --> 00:53:52,235 Και επομένως αυτό είναι κάτι που 914 00:53:52,259 --> 00:53:54,865 βέβαια δεν θα στερήσουμε το παιδί, θα του κόψουμε το φαΐ, 915 00:53:54,889 --> 00:53:56,487 να το διώξουμε από το σπίτι, 916 00:53:56,511 --> 00:53:58,344 γιατί πολλές φορές οι γονείς που λένε, 917 00:53:58,368 --> 00:54:01,617 βγάλ’ τον έξω, μην του μιλάς, 918 00:54:01,641 --> 00:54:05,279 μην του δίνεις χρήματα, α... 919 00:54:05,303 --> 00:54:08,881 δεν τον παίρνω στο τηλέφωνο, δεν θα του μιλάω ξέρω ‘γω, 920 00:54:08,905 --> 00:54:11,025 και ίσως με αυτόν τον τρόπο πολλές φορές 921 00:54:11,049 --> 00:54:14,862 να μην είναι ο κατάλληλος τρόπος να βοηθήσει το παιδί να 922 00:54:14,886 --> 00:54:18,673 αλλάξει εσωτερικά, αλλά είναι η δική του συνειδητοποίηση. 923 00:54:18,697 --> 00:54:21,574 Δηλαδή θα πρέπει να έρθει μέσα στο ίδιο το παιδί, 924 00:54:21,598 --> 00:54:24,380 και εδώ μπαίνουμε βέβαια και στο θέμα του μυστηρίου, 925 00:54:24,404 --> 00:54:27,581 γιατί ένας άνθρωπος σε ορισμένη στιγμή 926 00:54:27,605 --> 00:54:30,308 αλλάζει εσωτερικά. 927 00:54:30,332 --> 00:54:32,121 Δεν μπορούμε να το γενικεύσουμε, 928 00:54:32,145 --> 00:54:34,177 να πούμε ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι, 929 00:54:34,201 --> 00:54:37,188 αλλά είναι και θέμα μυστήριο, 930 00:54:37,212 --> 00:54:40,234 ποια στιγμή κάποιος άνθρωπος συνειδητοποιεί 931 00:54:40,258 --> 00:54:44,177 τι συμβαίνει μέσα του και αποφασίζει ότι πρέπει να αλλάξω. 932 00:54:44,201 --> 00:54:57,976 [παύση] 933 00:54:58,000 --> 00:55:01,275 Ακρ/ριο: Και μένα πάλι η ερώτησή μου απευθύνεται στον γιατρό. 934 00:55:01,299 --> 00:55:03,761 Παρουσίασης: Λίγο πιο δυνατά παρακαλώ. 935 00:55:03,785 --> 00:55:06,644 Ακροατήριο: Ναι. Η ερώτησή μου απευθύνεται και μένα στο γιατρό, 936 00:55:06,668 --> 00:55:09,347 και ήταν η εξής. 937 00:55:09,371 --> 00:55:13,505 Βλέπουμε την τάση της εγκληματικότητας και γενικά 938 00:55:13,529 --> 00:55:16,387 της αντικοινωνικής συμπεριφοράς να παρουσιάζεται 939 00:55:16,411 --> 00:55:19,768 έτσι σε μεγάλο επίπεδο 940 00:55:19,792 --> 00:55:21,776 σε χώρες που... 941 00:55:21,800 --> 00:55:26,288 δεν έχουν την Ορθοδοξία σαν πρότυπο... 942 00:55:26,312 --> 00:55:28,320 σαν πρότυπο ανθρώπου. 943 00:55:28,344 --> 00:55:34,072 Και μια συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων πιστεύει ότι... 944 00:55:34,096 --> 00:55:37,518 βρισκόμαστε σε μια κοινωνία η οποία... 945 00:55:37,542 --> 00:55:40,690 με τόση πολύ εγκληματικότητα οφείλεται κυρίως 946 00:55:40,714 --> 00:55:43,444 στην απομάκρυνση του ανθρώπου από τα ήθη 947 00:55:43,468 --> 00:55:47,188 και σε... ως συνέπεια από την απομάκρυνσή του από τον Θεό, 948 00:55:47,212 --> 00:55:51,333 του ανθρώπου. Ε... πιστεύετε... 949 00:55:51,358 --> 00:55:54,708 ότι αυτός είναι ένας λόγος 950 00:55:54,732 --> 00:55:57,556 της εγκληματικότητας και αν το πιστεύετε, 951 00:55:57,580 --> 00:56:00,416 κατά πόσο μπορεί η ψυχιατρική, 952 00:56:00,440 --> 00:56:03,002 γενικότερα οι επιστήμες που ασχολούνται με αυτόν τον τομέα, 953 00:56:03,026 --> 00:56:07,019 να τεθούν κάτω από την ομπρέλα της Ορθοδοξίας. 954 00:56:07,043 --> 00:56:09,485 [παύση] 955 00:56:09,509 --> 00:56:11,985 κ. Κυμίσης: Ναι, βέβαια θα ήταν δύσκολο να πούμε 956 00:56:12,009 --> 00:56:15,855 ότι υπάρχει Ορθόδοξη ψυχιατρική αν και έχουν γράψει μερικοί για 957 00:56:15,879 --> 00:56:21,146 τη λεγομένη σε παρένθεση Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία, 958 00:56:21,170 --> 00:56:24,538 που ίσως προσωπικά να έχω μερικές επιφυλάξεις, 959 00:56:24,562 --> 00:56:28,872 γιατί η επιστήμη πιστεύει και από... 960 00:56:28,896 --> 00:56:33,898 ως έχουν αποδειχθεί και ως είναι δεκτά από πλευράς επιστήμης, 961 00:56:33,922 --> 00:56:36,980 και επίσης βέβαια κινείται σε ένα άλλο χώρο. 962 00:56:37,004 --> 00:56:39,821 Αλλά το θέμα της ηθικής που εθίξατε, 963 00:56:39,845 --> 00:56:41,846 ποιο είναι το σωστό ποιο είναι το λάθος, 964 00:56:41,870 --> 00:56:45,087 είναι κάτι που δεν μπορεί να επιβληθεί εκ των άνω, 965 00:56:45,111 --> 00:56:48,859 και ίσως σ’ αυτό διαφέρουμε και η Ανατολή με τη Δύση, 966 00:56:48,883 --> 00:56:52,976 η Ορθοδοξία με το Δυτικό τρόπο ζωής 967 00:56:53,000 --> 00:56:56,432 που υπάρχει ένας... μία τάσης, 968 00:56:56,456 --> 00:56:59,976 να κάνουμε ηθική δεοντολογία, 969 00:57:00,000 --> 00:57:03,940 να διδάσκουμε την ηθική σαν κάτι που πρέπει να γίνεται, 970 00:57:03,964 --> 00:57:07,882 το δέον, ότι ξέρεις, αυτό μας λέει... ο Θεός 971 00:57:07,906 --> 00:57:11,140 αυτό πρέπει να κάνουμε. Κι αυτή η ενασχόληση 972 00:57:11,164 --> 00:57:15,212 με τις λεπτομέρειες της ηθικής ζωής του ανθρώπου, 973 00:57:15,236 --> 00:57:18,597 που δεν είναι τόσο χαρακτηριστικό της Ανατολής, 974 00:57:18,621 --> 00:57:22,024 που στην Ορθόδοξη Εκκλησία πιστεύουμε στη μεταμόρφωση 975 00:57:22,048 --> 00:57:25,408 και στην αλλαγή του ανθρώπου από μέσα του. 976 00:57:25,432 --> 00:57:27,857 Εάν πάμε εξωτερικά να τον πιέσουμε 977 00:57:27,881 --> 00:57:31,063 με ορισμένους κανόνες ηθικής δεοντολογίας, 978 00:57:31,087 --> 00:57:34,797 αυτό νομίζω ότι μπορεί μερικές φορές να φέρει και αντίδραση 979 00:57:34,821 --> 00:57:37,701 και ίσως και το αντίθετο αποτέλεσμα με των άλλων. 980 00:57:37,725 --> 00:57:40,498 Επομένως, η άποψης του να 981 00:57:40,522 --> 00:57:43,395 αλλάξει ο άνθρωπος μέσα του, ριζικά, 982 00:57:43,419 --> 00:57:45,129 εις τη σχέση του με τον Θεό, 983 00:57:45,153 --> 00:57:48,711 έχει πολύ πιο μεγάλη δύναμη και δυνατότητα για την αλλαγή 984 00:57:48,735 --> 00:57:51,835 παρά το να του προσφέρουμε ορισμένους κανόνες 985 00:57:51,859 --> 00:57:55,337 ή να του επιβάλλουμε ορισμένες εξωτερικές 986 00:57:55,361 --> 00:57:58,613 έτσι διατάξεις που πρέπει να ακολουθήσει. 987 00:57:58,637 --> 00:58:02,355 Παρουσιαστής: Ευχαριστούμε. [ασαφής φράση] 988 00:58:02,379 --> 00:58:07,976 [παύση] 989 00:58:08,000 --> 00:58:11,010 Ακροατήριο: Θα παρακαλέσω τον Γέροντά μας 990 00:58:11,034 --> 00:58:14,598 να μας πει κάτι για την προσποιητή αγάπη, 991 00:58:14,622 --> 00:58:18,251 γιατί εγώ πιστεύω ότι αυτή η μερίδα των ανθρώπων, 992 00:58:18,275 --> 00:58:22,038 δεν βιώνει την πραγματική αγάπη αλλά την προσποιητή 993 00:58:22,062 --> 00:58:26,062 ή καθόλου αγάπη, και κατάντησε σ’ αυτό το... 994 00:58:26,086 --> 00:58:29,523 ας πούμε σε αυτήν την κατηγορία. 995 00:58:29,547 --> 00:58:31,256 [παύση] 996 00:58:31,280 --> 00:58:34,041 Μ. Αθανάσιος: Προσποιητή αγάπη εννοείτε την υποκρισία; 997 00:58:34,065 --> 00:58:36,409 Ακροατήριο: [ασαφής]. 998 00:58:36,433 --> 00:58:39,199 [παύση] 999 00:58:39,223 --> 00:58:41,230 Μ. Αθανάσιος: Κοιτάξετε, η υποκρισία 1000 00:58:41,254 --> 00:58:43,896 οπωσδήποτε είναι μια ασθένεια 1001 00:58:43,920 --> 00:58:46,161 της ψυχής του ανθρώπου 1002 00:58:46,185 --> 00:58:50,525 όπως ασθένεια της ψυχής του ανθρώπου είναι και πολλές άλλες. 1003 00:58:51,577 --> 00:58:56,945 Νομίζω όμως ότι ο άνθρωπος ο οποίος έχει καθαρή καρδία, 1004 00:58:56,969 --> 00:58:59,958 δεν βλέπει αρρώστιες στους άλλους ανθρώπους 1005 00:58:59,982 --> 00:59:02,502 παρά μόνον εις τον εαυτόν του. 1006 00:59:02,526 --> 00:59:06,103 Οπόταν ένας καθαρός στην καρδία άνθρωπος, 1007 00:59:06,127 --> 00:59:10,209 ποτέ δεν έχει προβλήματα με τις αρρώστιες των άλλων ανθρώπων 1008 00:59:10,233 --> 00:59:15,075 γιατί ουδέποτε βλέπει τον αδερφό του ως ασθενή, 1009 00:59:15,099 --> 00:59:20,068 ο αδερφός του είναι εικόνα Θεού, και είναι μετά Θεόν θεός, 1010 00:59:20,092 --> 00:59:23,559 αλλά ο μόνος ασθενής που υπάρχει είναι ο ίδιος, 1011 00:59:23,583 --> 00:59:27,519 και αγωνίζεται και προσπαθεί να θεραπεύσει τον εαυτόν του. 1012 00:59:27,543 --> 00:59:29,671 Τώρα, 1013 00:59:29,695 --> 00:59:33,079 όμως υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αρρώστιες, 1014 00:59:33,103 --> 00:59:35,172 όπως όλοι μας. 1015 00:59:35,196 --> 00:59:36,878 Εκείνο που θεραπεύει 1016 00:59:36,902 --> 00:59:39,374 τις αρρώστιες μας είναι η μετάνοιά μας. 1017 00:59:39,398 --> 00:59:42,617 Και η μετάνοια αρχίζει από τη στιγμή που ο άνθρωπος 1018 00:59:42,641 --> 00:59:46,149 έρχεται εις εαυτόν. Βλέπει τον εαυτόν του. 1019 00:59:46,173 --> 00:59:48,539 Από τη στιγμή που δικαιολογεί τον εαυτόν του, 1020 00:59:48,563 --> 00:59:50,475 δεν θα μετανοήσει ποτέ. 1021 00:59:50,499 --> 00:59:53,312 Από τη στιγμή που καταλαβαίνει ότι είναι άρρωστος, 1022 00:59:53,336 --> 00:59:57,094 από εκείνη την ώρα αρχίζει η πορεία της μετανοίας. 1023 00:59:57,118 --> 00:59:58,915 Για όλα τα πάθη. 1024 00:59:58,939 --> 01:00:01,751 Και ένα από αυτά τα πάθη είναι και η υποκρισία. 1025 01:00:01,775 --> 01:00:05,273 Η προσποιητή αγάπη όπως την είπατε. 1026 01:00:05,297 --> 01:00:07,900 [παύση] 1027 01:00:07,924 --> 01:00:18,352 Ακροατήριο: [μη ακουστό] 1028 01:00:18,376 --> 01:00:21,219 Μ. Αθανάσιος: Αν επηρεάσει αυτούς τους ανθρώπους... 1029 01:00:21,243 --> 01:00:23,608 μα ποιους ανθρώπους; 1030 01:00:23,632 --> 01:00:27,241 Ακροατήριο: [μη ακουστό] 1031 01:00:27,265 --> 01:00:29,500 Μ. Αθανάσιος: Ε ίσως ο γιατρός να μας τα πει αυτά. 1032 01:00:29,524 --> 01:00:31,649 κ. Κυμίσης: Ναι. Κατ’ αρχή η προσποιητή αγάπη 1033 01:00:31,673 --> 01:00:33,858 είναι λιγάκι οξύμωρο. 1034 01:00:33,882 --> 01:00:36,464 Ξέρετε το οξύμωρο – αν έχουμε και φιλολόγους 1035 01:00:36,488 --> 01:00:39,627 να μας τα εξηγήσουν περισσότερα – δηλαδή 1036 01:00:39,651 --> 01:00:42,371 από τη στιγμή που είναι προσποιητή δεν είναι αγάπη, 1037 01:00:42,395 --> 01:00:45,855 πρώτον, και δεύτερον αν έχει τραυματικές εμπειρίες 1038 01:00:45,879 --> 01:00:48,719 νωρίς την ηλικία του έναν παιδί, ίσως, 1039 01:00:48,743 --> 01:00:52,911 να είναι πιο επιρρεπές. Δηλαδή ένα παιδί το οποίο είχε περάσει 1040 01:00:52,935 --> 01:00:58,057 σκληρές στιγμές στη ζωή του, είχε κακοποιηθεί, 1041 01:00:58,081 --> 01:01:00,436 τον είχαν διώξει από το σπίτι, 1042 01:01:00,460 --> 01:01:04,528 οι γονείς είχανε καυγάδες μεταξύ τους, 1043 01:01:04,552 --> 01:01:08,984 το είχαν χτυπήσει, ίσως κακοποιήθηκε σεξουαλικά, 1044 01:01:09,008 --> 01:01:11,511 αργότερα ίσως αυτό το παιδί να μεγαλώσει 1045 01:01:11,535 --> 01:01:13,268 και να έχει ορισμένα τραύματα τα οποία 1046 01:01:13,292 --> 01:01:15,065 επηρεάσανε τη συμπεριφορά του. 1047 01:01:15,089 --> 01:01:19,398 Αλλά αυτό δεν είναι ο μόνος και ο απόλυτος καθοριστικός παράγον. 1048 01:01:19,422 --> 01:01:27,371 [παύση] 1049 01:01:27,395 --> 01:01:30,843 Μ. Αθανάσιος: Η κυρία εδώ προηγείται. Εδώ... 1050 01:01:30,867 --> 01:01:33,650 Παρουσιαστής: Προηγείται η κυρία. Ένα λεπτό κυρία. 1051 01:01:33,674 --> 01:01:37,976 [παύση] 1052 01:01:38,000 --> 01:01:40,721 Ακροατήριο: Απευθύνομαι στον γιατρό. 1053 01:01:40,745 --> 01:01:43,281 Έχετε μιλήσει ότι υπάρχουν παιδιά τα οποία είναι 1054 01:01:43,305 --> 01:01:46,006 εσωστρεφή και άλλα τα οποία είναι εξωστρεφή. 1055 01:01:46,030 --> 01:01:48,572 Και είπατε ότι είναι περισσότερον επιρρεπή 1056 01:01:48,596 --> 01:01:51,959 τα παιδιά που είναι εσωστρεφή και σε κατάθλιψη. 1057 01:01:51,983 --> 01:01:56,409 Ήθελα να ρωτήσω, είναι πιθανόν ένα παιδί ή ένας νέος 1058 01:01:56,433 --> 01:02:00,123 ή ακόμα κι ένας άνθρωπος ο οποίος έχει μυστηριακή ζωή, 1059 01:02:00,147 --> 01:02:03,658 και είναι μέσα στην Εκκλησία, να πάθει κατάθλιψη; 1060 01:02:03,682 --> 01:02:06,892 Και πώς θεραπεύεται τούτο με τις... 1061 01:02:06,916 --> 01:02:10,276 μέσα στην Εκκλησία ή χρειάζεται και θεραπευτική αγωγή; 1062 01:02:10,300 --> 01:02:12,862 Εννοώ με φάρμακα. 1063 01:02:12,886 --> 01:02:15,832 κ. Κυμίσης: Κοιτάχτε, καμιά... 1064 01:02:15,856 --> 01:02:18,275 με το να είναι κανείς ευσεβής 1065 01:02:18,299 --> 01:02:24,532 δεν είναι απόλυτος τρόπος για να μην υποστούμε ασθένειες. 1066 01:02:24,556 --> 01:02:28,581 Και οι ευσεβείς μάλιστα και... Άγιοι και... 1067 01:02:28,605 --> 01:02:30,537 ο Γέροντας θα μας πει ίσως περισσότερα, 1068 01:02:30,561 --> 01:02:34,949 έχουν περάσει μεγάλες δυσκολίες από πλευράς σωματικών ασθενειών. 1069 01:02:34,973 --> 01:02:37,061 Και ξέρουμε ότι πολλές από τις ασθένειες 1070 01:02:37,085 --> 01:02:39,101 που βλέπουμε σήμερα στην ψυχιατρική 1071 01:02:39,125 --> 01:02:41,978 έχουν σχέση και με σωματικές διαταραχές. 1072 01:02:42,002 --> 01:02:46,332 Παραδείγματι, εάν πονάει το δόντι σου, 1073 01:02:46,356 --> 01:02:49,268 δεν λες ότι εγώ θα προσευχηθώ 1074 01:02:49,292 --> 01:02:51,901 και θα απαιτήσω από τον Θεό να κάνει θαύμα 1075 01:02:51,925 --> 01:02:54,809 να μου θεραπεύσει το δόντι αλλά θα πας στον οδοντίατρο. 1076 01:02:54,833 --> 01:02:57,378 Για τον ίδιο τρόπο αν υπάρχει κάποια 1077 01:02:57,402 --> 01:03:02,187 βιολογική βάση σε μια κατάσταση που έχει κανείς, 1078 01:03:02,211 --> 01:03:04,217 θα πρέπει να ζητήσει και τη βοήθεια, 1079 01:03:04,241 --> 01:03:05,917 και παράλληλα βεβαίως να προσευχηθεί 1080 01:03:05,941 --> 01:03:08,536 να ζητήσει ο Θεός να βοηθήσει τον γιατρό, 1081 01:03:08,560 --> 01:03:11,274 ο Θεός να ενισχύσει ίσως το φάρμακο 1082 01:03:11,298 --> 01:03:13,675 και επομένως δεν είναι- το δίλημμα νομίζω 1083 01:03:13,699 --> 01:03:15,811 είναι λιγάκι τεχνητό. 1084 01:03:15,835 --> 01:03:17,941 Είτε ο ένας είτε ο άλλος. 1085 01:03:17,965 --> 01:03:21,610 Κάνεις εγχείρηση, πας και στην Εκκλησία και ανάβεις ένα κερί. 1086 01:03:21,634 --> 01:03:24,954 Επομένως ζητάς και από τον Θεό να βοηθήσει τον χειρουργό να 1087 01:03:24,978 --> 01:03:28,990 κάνει σωστά τη δουλειά του. Και επομένως νομίζω ότι 1088 01:03:29,014 --> 01:03:31,548 το να πούμε ότι ένας επειδή έπαθε κατάθλιψη 1089 01:03:31,572 --> 01:03:34,378 σημαίνει ότι δεν ήταν καλός Χριστιανός, δεν ήτανε πιστός, 1090 01:03:34,402 --> 01:03:39,631 δεν είναι δίκαιο και δεν είναι... ακριβές, 1091 01:03:39,655 --> 01:03:42,044 γιατί είναι άνθρωποι οποίοι μπορεί να πάθουν κατάθλιψη 1092 01:03:42,068 --> 01:03:43,470 και να μη φταίνε αναγκαστικά 1093 01:03:43,494 --> 01:03:48,392 και να μην έπαθαν κατάθλιψη γιατί δεν ήσαν πιστοί άνθρωποι. 1094 01:03:48,416 --> 01:03:53,343 [παύση] 1095 01:03:53,367 --> 01:03:55,562 Μ. Αθανάσιος: Ναι, συμφωνώ απόλυτα με αυτό 1096 01:03:55,586 --> 01:03:58,120 και είναι κάτι που το αντιμετωπίζουμε κάθε μέρα, 1097 01:03:58,144 --> 01:04:04,102 γιατί φαίνεται ότι ο κόσμος της Εκκλησίας, 1098 01:04:04,126 --> 01:04:08,780 δεν ξέρω, θεωρεί την κατάθλιψη, κυρίως την κατάθλιψη, σαν 1099 01:04:08,804 --> 01:04:13,578 ένα καθαρά πνευματικό φαινόμενο, μια πνευματική ασθένεια. 1100 01:04:13,602 --> 01:04:16,240 Η κατάθλιψη δεν είναι πνευματική ασθένεια. 1101 01:04:16,264 --> 01:04:18,815 Είναι καθαρά βιολογική ασθένεια 1102 01:04:18,839 --> 01:04:22,087 από κάποια λειτουργία, δυσλειτουργία του εγκεφάλου. 1103 01:04:22,111 --> 01:04:25,519 Οπόταν είναι πολύ φυσικό και πρέπει να γίνει έτσι 1104 01:04:25,543 --> 01:04:29,274 χρειάζεται μια φαρμακευτική αγωγή για να θεραπευθεί. 1105 01:04:29,298 --> 01:04:31,889 Αυτή η δυσλειτουργία του εγκεφάλου 1106 01:04:31,913 --> 01:04:33,592 που ο γιατρός ξέρει καλύτερα ας πούμε 1107 01:04:33,616 --> 01:04:35,945 αυτά που γίνεται μες στον εγκέφαλο. 1108 01:04:35,969 --> 01:04:38,938 Τώρα από πλευράς πνευματικής αν υπάρχουν άλλα θέματα, 1109 01:04:38,962 --> 01:04:40,650 εκείνα θα το δει ο πνευματικός. 1110 01:04:40,674 --> 01:04:42,859 Αλλά η κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια, 1111 01:04:42,883 --> 01:04:45,258 ξέρω ‘γω η μανία, όλα αυτά τα πράγματα, 1112 01:04:45,282 --> 01:04:48,580 είναι καθαρά ιατρικά φαινόμενα τα οποία πρέπει να δεχθούμε 1113 01:04:48,604 --> 01:04:52,559 ιατρική αγωγή. Δεν μπορούμε μόνο με την... 1114 01:04:52,583 --> 01:04:55,741 ξέρω ‘γω να μη δεχόμαστε να πάμε... 1115 01:04:55,765 --> 01:04:57,439 υπάρχουν άνθρωποι που δεν δέχονται 1116 01:04:57,463 --> 01:04:59,897 να πάνε να δουν έναν ψυχίατρο ή έναν νευρολόγο, 1117 01:04:59,921 --> 01:05:04,285 γιατί θεωρούν ότι αυτό είναι εναντίον της πίστεώς τους. 1118 01:05:04,309 --> 01:05:08,249 Και μάλιστα αντιδρούν και έναντι πνευματικών πατέρων ή ιερέων 1119 01:05:08,273 --> 01:05:11,625 οι οποίοι τους υποδεικνύουν ότι αυτό το πράγμα θέλει γιατρό, 1120 01:05:11,649 --> 01:05:13,708 δεν είναι αρκεί μόνο ο πνευματικός. 1121 01:05:13,732 --> 01:05:16,527 Όπως και ο ψυχίατρος και ο νευρολόγος, 1122 01:05:16,551 --> 01:05:19,491 όταν τελειώσει τη δουλειά του με τα φάρμακα, 1123 01:05:19,515 --> 01:05:22,125 και δει ότι χρειάζεται πνευματικό πλέον ο άνθρωπος, 1124 01:05:22,149 --> 01:05:24,291 εκεί θα τον παραπέμψει στον πνευματικό. 1125 01:05:24,315 --> 01:05:27,103 Άλλο το ένα άλλο το άλλο. 1126 01:05:27,143 --> 01:05:32,079 [παύση] 1127 01:05:32,104 --> 01:05:33,936 Παρουσιαστής: Ναι Παναγιώτη. 1128 01:05:33,961 --> 01:05:39,976 [παύση] 1129 01:05:40,000 --> 01:05:43,013 Ακροατήριο: Κύριε καθηγητή, ήθελα να παρακαλέσω κάτι. 1130 01:05:43,037 --> 01:05:47,047 Αναφερθήκατε... 1131 01:05:47,071 --> 01:05:51,461 αναφερθήκατε στο παράδειγμα με τους Αμερικανούς 1132 01:05:51,485 --> 01:05:53,920 και το μεγάλο ποσοστό 2,5% 1133 01:05:53,944 --> 01:05:55,819 που χρειάζονται εκείνη τη βοήθεια, 1134 01:05:55,843 --> 01:05:57,882 και το αντίστοιχο στην Ιαπωνία 1135 01:05:57,906 --> 01:06:00,419 νομίζω 0,5% αν το υπολόγισα σωστά. 1136 01:06:00,443 --> 01:06:03,098 Εσείς με την ειδικότητα που έχετε, 1137 01:06:03,122 --> 01:06:05,823 θα πρέπει να σας έχει προβληματίσει. Φαίνεται ότι 1138 01:06:05,847 --> 01:06:08,246 κάτι καλύτερον κάνουν οι Γιαπωνέζοι 1139 01:06:08,270 --> 01:06:10,253 ή κάτι χειρότερον ανάλογα οι Αμερικανοί. 1140 01:06:10,277 --> 01:06:16,000 κ. Κυμίσης: Ναι, ο λόγος που κάνανε αυτή τη σύγκριση ήταν ότι 1141 01:06:16,012 --> 01:06:19,330 δυστυχώς στην Αμερική – τώρα θα μπω σ’ ένα 1142 01:06:19,354 --> 01:06:21,930 λίγο χώρο που ίσως να μην είναι του παρόντος 1143 01:06:21,954 --> 01:06:26,134 αλλά μια και ρωτήσατε – οι πολιτικές 1144 01:06:26,158 --> 01:06:29,465 που είχανε δημιουργήσει τις σύγχρονες ψυχιατρικές θεραπείες 1145 01:06:29,489 --> 01:06:32,689 στην Αμερική έχουν αλλάξει τα τελευταία 30 χρόνια. 1146 01:06:32,713 --> 01:06:35,079 Παραδείγματι στην πολιτεία της Νέας Υόρκης 1147 01:06:35,103 --> 01:06:38,911 υπήρχαν 100.000 ψυχιατρικά κρεβάτια, 1148 01:06:38,935 --> 01:06:43,921 και υπήρχαν περίπου 20.000 φυλακισμένοι. 1149 01:06:43,945 --> 01:06:49,123 Όταν έκλεισαν τα ψυχιατρικά κρεβάτια, που σημαίνει ότι 1150 01:06:49,147 --> 01:06:51,045 πάρα πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους 1151 01:06:51,069 --> 01:06:53,236 βρέθηκαν στους δρόμους, 1152 01:06:53,260 --> 01:06:59,297 ανέβησαν οι... τα ψυχιατρικά κρεβάτια έγιναν 10.000, 1153 01:06:59,321 --> 01:07:03,795 και ανέβησαν τα κρεβάτια στις φυλακές 1154 01:07:03,819 --> 01:07:07,759 περίπου 80.000 με 100.000 και είχαμε και άλλες 50.000 1155 01:07:07,783 --> 01:07:12,826 που ήταν homeless, που ήταν χωρίς σπίτια στους δρόμους. 1156 01:07:12,850 --> 01:07:16,522 Και επομένως η έλλειψης ευαισθησίας 1157 01:07:16,546 --> 01:07:19,319 στις ανάγκες των ανθρώπων αυτών, 1158 01:07:19,343 --> 01:07:22,547 νομίζω ότι εδημιούργησε- ενώ υπήρχανε – και η 1159 01:07:22,571 --> 01:07:26,158 Αμερική σήμερα είναι το πλουσιότερο κράτος στον κόσμο – 1160 01:07:26,182 --> 01:07:30,514 αλλά δυστυχώς αυτού του είδους η πολιτική 1161 01:07:30,538 --> 01:07:32,535 που έχει σχέση με θέματα ας πούμε 1162 01:07:32,559 --> 01:07:34,346 πρακτικής υγείας και λοιπά, 1163 01:07:34,370 --> 01:07:36,840 νομίζω ότι είχε μεγάλη σχέση 1164 01:07:36,864 --> 01:07:39,652 με την αύξηση σημαντικά 1165 01:07:39,676 --> 01:07:43,597 του αριθμού των... των φυλακισμένων. 1166 01:07:43,621 --> 01:07:48,377 Στην Ιαπωνία, υπάρχει απεριόριστη νοσηλεία 1167 01:07:48,401 --> 01:07:50,658 και υπάρχουν πάρα πολλά προγράμματα 1168 01:07:50,699 --> 01:07:53,871 [ασαφής] ένα από τα μεγάλα πρότυπα, από πλευράς 1169 01:07:53,895 --> 01:07:56,896 παροχής ψυχολογικών υπηρεσιών 1170 01:07:56,920 --> 01:07:59,919 εις τους... εις τους ασθενείς, 1171 01:07:59,943 --> 01:08:03,374 και επίσης υπάρχει μια πιο- περισσότερο ισχυρή 1172 01:08:03,398 --> 01:08:05,209 η έννοια της οικογένειας 1173 01:08:05,233 --> 01:08:08,086 και είναι πιο δεμένα, είναι πιο ομοιογενές κράτος. 1174 01:08:08,110 --> 01:08:11,949 Με την έννοια ότι είναι όλοι περίπου στο ίδιο... 1175 01:08:11,973 --> 01:08:15,266 το ίδιο επίπεδο που κινούνται από πλευράς 1176 01:08:15,290 --> 01:08:20,571 κοινωνικής υποστήριξης. Επομένως υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι 1177 01:08:20,595 --> 01:08:23,660 που αναλύονται και τα ξαναβλέπουμε τώρα τα θέματα, 1178 01:08:23,684 --> 01:08:28,138 αλλά η ουσία και το σημείο που ήθελα να τονίσω είναι ότι, 1179 01:08:28,162 --> 01:08:32,419 εάν παραγνωρίσουμε και το γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι 1180 01:08:32,443 --> 01:08:34,957 έχουν ανάγκες, δικές τους, ψυχολογικές, 1181 01:08:34,981 --> 01:08:37,631 και απλώς όχι μόνο τους κατηγορήσουμε ότι 1182 01:08:37,655 --> 01:08:41,828 είστε εγκληματίες, πέρα από αυτό, το είστε εγκληματίες, 1183 01:08:41,852 --> 01:08:43,458 τι άλλο μπορούμε να καταλάβουμε 1184 01:08:43,482 --> 01:08:45,343 και να δούμε για να τους βοηθήσουμε, 1185 01:08:45,367 --> 01:08:48,215 αυτό είναι το σημείο που ήθελα να τονίσω. 1186 01:08:48,240 --> 01:08:49,718 [παύση] 1187 01:08:49,742 --> 01:08:51,817 Παρουσιαστής: Νομίζω φτάσαμε στο τέλος... 1188 01:08:51,841 --> 01:08:54,382 ακόμα μια ερώτηση; Εντάξει. 1189 01:08:54,406 --> 01:08:58,579 [παύση] 1190 01:08:58,603 --> 01:09:00,540 Ακροατήριο: Προς τον κύριο καθηγητή, 1191 01:09:00,564 --> 01:09:02,495 θα ήθελα να ρωτήσω κατά πόσο 1192 01:09:02,519 --> 01:09:05,038 είναι αποδεδειγμένο επιστημονικά 1193 01:09:05,062 --> 01:09:07,340 ότι οι κλιματολογικές συνθήκες 1194 01:09:07,364 --> 01:09:11,120 επηρεάζουν την ψυχολογική συμπεριφορά του ατόμου, 1195 01:09:11,144 --> 01:09:13,909 και αν υπάρχει κάποια έρευνα να μας πείτε 1196 01:09:13,933 --> 01:09:16,438 όσον αφορά τους ανθρώπους των πόλεων 1197 01:09:16,462 --> 01:09:19,772 και της υπαίθρου, αν υπάρχει κάποια σύγκριση. 1198 01:09:19,796 --> 01:09:21,766 κ. Κυμίσης: Ναι υπάρχουν πολλές μελέτες. 1199 01:09:21,790 --> 01:09:25,200 Η ερώτηση ήταν σχετικά με τις κλιματολογικές συνθήκες, 1200 01:09:25,224 --> 01:09:27,962 που είναι ένα ακόμα στοιχείο που 1201 01:09:27,986 --> 01:09:30,922 δείχνει ότι υπάρχουν και βιολογικοί παράγοντες, 1202 01:09:30,946 --> 01:09:33,304 [ασαφής] στο θέμα της κατάθλιψης. 1203 01:09:33,328 --> 01:09:36,864 Εάν δούμε το χάρτη – έχω στο γραφείο μάλιστα 1204 01:09:36,888 --> 01:09:39,748 ένα μεγάλο χάρτη της Αμερικής που αρχίζει από τον Καναδά 1205 01:09:39,772 --> 01:09:44,266 μέχρι τη Φλόριδα, και αρχίζει το ποσοστό κατάθλιψης 1206 01:09:44,290 --> 01:09:49,034 15%, κατεβαίνουμε στο Βερμοντ, 12%, 1207 01:09:49,058 --> 01:09:53,006 κατεβαίνουμε πιο κάτω στη Μασαγουσέτη, 10%, Νέα Υόρκη 8%, 1208 01:09:53,030 --> 01:09:57,438 και στη Φλόριδα 5%, αυτό όμως έχει σχέση με τη λεγόμενη 1209 01:09:57,462 --> 01:10:00,831 «seasonal depression», δηλαδή εποχιακή κατάθλιψη, 1210 01:10:00,855 --> 01:10:05,135 που έχει σχέση με την έκθεση στο φως. 1211 01:10:05,159 --> 01:10:07,398 Επομένως εδώ στην Κύπρο πρέπει να έχετε 1212 01:10:07,422 --> 01:10:09,510 πολύ χαμηλό ποσοστό κατάθλιψης, 1213 01:10:09,534 --> 01:10:11,815 γιατί έχουμε μεγάλη ηλιοφάνεια, 1214 01:10:11,839 --> 01:10:15,421 και το άλλο που χρησιμοποιείται σε ελαφρές μορφές κατάθλιψης, 1215 01:10:15,445 --> 01:10:18,489 υπάρχει και η λεγόμενη «light therapy», 1216 01:10:18,513 --> 01:10:23,331 θεραπεία φωτός, που υφίστανται το άτομο για μία ώρα, 1217 01:10:23,355 --> 01:10:27,591 είναι σε χώρο που υπάρχει έντονο φως, 1218 01:10:27,615 --> 01:10:32,933 και στο οποίο αυτό το φως βοηθάει στο να ελαττωθεί 1219 01:10:32,957 --> 01:10:36,071 γιατί επηρεάζει χημικώς ορισμένες διεργασίες 1220 01:10:36,095 --> 01:10:40,976 που ελαττώνει την... το ποσοστό της κατάθλιψης. 1221 01:10:41,000 --> 01:10:42,531 Παρουσιαστής: Εντάξει, 1222 01:10:42,555 --> 01:10:43,832 ευχαριστούμε τους ομιλητές μας σήμερα 1223 01:10:43,856 --> 01:10:45,188 που ανταποκριθήκαν στην πρόσκληση μας 1224 01:10:45,212 --> 01:10:48,383 να συμμετάσχουν στο συνέδριο, 1225 01:10:48,407 --> 01:10:50,822 και όλους εσάς, 1226 01:10:50,846 --> 01:10:54,885 ως και το πανεπιστήμιο- [τέλος ηχογράφησης]