[Προσευχή]
[μακριά παύση αφαιρέθηκε]
Την προηγούμενη φορά είχαμε μιλήσει για τη χρηστότητα.
Ως καρπόν του Αγίου Πνεύματος.
Και είχαμε πει ότι χρηστότητα,
είναι...
τρόπο τινά η δικαιοσύνη,
ε...
το να είναι κανείς δηλαδή χρήσιμος,
μπορεί να το ερμηνεύσει κανείς και με αυτόν τον τρόπο.
Εύχρηστος άνθρωπος, εις τον Θεόν.
Εύχρηστος άνθρωπος, στους άλλους ανθρώπους,
και εύχρηστος και στον εαυτόν του ακόμα.
Γιατί καμιά φορά ε...
γινόμαστε δύσχρηστοι και στον εαυτό μας τον ίδιο.
Και γινόμαστε και δύσχρηστοι και στον Θεό.
Και το χειρότερο βέβαια,
όχι το χειρότερο, αλλά το πιο ίσως
που έχει συνέπειες και σε άλλους είναι,
όταν είμαστε και σε άλλους τόσο δύσχρηστοι άνθρωποι,
τότε δημιουργούμε και προβλήματα.
[παύση]
Ε, ο δύσχρηστος άνθρωπος
μπορεί να γίνει και άχρηστος καμιά φορά.
Βλέπετε ότι η Ελληνική γλώσσα έχει τόσες λεπτές διακρίσεις,
που πραγματικά καμιά φορά δυσκολεύεται κανείς να αποδώσει
το πραγματικό νόημα της διαφοράς
του ενός όρου από τον άλλο.
Όταν λέγει αγαθοσύνη, χρηστότης,
είναι περίπου ας πούμε όχι τα ίδια αλλά μοιάζουν.
Και αυτό που θα δούμε σήμερα.
Λέγει ανεβαίνοντας την κλίμακα αυτή από τα κάτω προς τα πάνω,
λέγει μακροθυμία.
Έτσι ο καρπός του πνεύματος εστίν
αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία,
χρηστότης, αγαθοσύνη, πίστης, πραότης, εγκράτεια.
Εμείς πιάσαμε από την τελευταία.
Είδαμε την εγκράτεια, την πραότητα,
την πίστη, την αγαθοσύνη, τη χρηστότητα.
Και τώρα πάμε στη μακροθυμία.
Τι σημαίνει μακροθυμία;
Μακροθυμία σημαίνει αυτό το οποίο –
χρησιμοποιούμε τον όρο νομίζω και σήμερα.
Είναι μακρόθυμος αυτός ο άνθρωπος.
Μεγαλόψυχος άνθρωπος.
Έχει έτσι... μεγάλη ψυχή ας το πούμε.
Και βέβαια αυτόν τον όρο
τον χρησιμοποιεί και ο Θεός για τον εαυτόν του.
Ο ίδιος ο Θεός
αναφερόμενος τον εαυτόν του είπε ότι ο Θεός είναι
ελεήμων, οικτίρμων και μακρόθυμος.
Μακρόθυμος και αληθινός.
Δηλαδή- και το ερμηνεύει παρακάτω ότι,
έχει υπομονή ο Θεός τρόπον τινά,
και δεν βιάζεται να κάμει δουλειές γρήγορες γρήγορες
και άψε σβήσε ας πούμε.
Αλλά κάνει τις δουλειές του με υπομονή, με μακροθυμία.
Έτσι λειτουργεί ο Θεός.
Βλέπετε ένα απλό παράδειγμα. Τον κόσμο,
θα μπορούσε να τον πλάσει από την πρώτη μέρα, έτσι;
Με ένα λόγο να πλάσει τον κόσμο όλο.
Εν τούτης έκαμε έξι ημέρες να τον δημιουργήσει.
Έκαμε πρώτη μέρα το ένα πράγμα, τη δεύτερη μέρα το άλλο,
την τρίτη το άλλο, την τέταρτη το άλλο, την πέμπτη, την έκτη,
και την εβδόμη κατέπαυσε των έργων του o Θεός.
Και το έκαμε έτσι όλα με μια σειρά.
Αν ήμασταν εμείς ας πούμε παραδείγματος χάρη,
θα λέγαμε, τώρα να κάτσουμε 6 ημέρες
να κάνουμε πράγματα ας πούμε;
Αφού μπορείς να τα κάνεις από την πρώτη στιγμή,
κάμε τα δυο λεπτά να τελειώνουμε.
Τι θέλεις τώρα φασαρία ας πούμε,
να κάνεις πράγματα.
Αλλά και εμάς μας ανάγκασε,
τρόπον τινά, να είμαστε μακρόθυμοι.
Ε...
Βλέπετε ας πούμε ένας άνθρωπος,
θέλει εννιά μήνες να γίνει άνθρωπος.
Σιγά σιγά σιγά σιγά σιγά,
να ολοκληρωθεί μες στην κοιλιά της μητέρας του,
να γεννηθεί, και μετά πάλι γεννιέται ένα βρέφος.
Και άλλη υπομονή μετά και άλλος χρόνος, μακρύς χρόνος,
να μεγαλώσει ο άνθρωπος και να ωριμάσει,
αν ωριμάσει βέβαια καμιά φορά, κάθε μέρα που περνά
είσαι ωριμότερος από την προηγούμενη.
[παύση]
Έλεγε και ένας ας πούμε,
ξέρω ‘γω ότι για να παντρευτείς πρέπει να ωριμάσεις.
Ε λέει, να παντρευτούμε δυο λεπτά πριν το θάνατο μας τότε,
[γέλιο] για να είμαστε τελείως ωραίοι δηλαδή.
Κάθε μέρα που περνάς ωριμάζεις,
υποτίθεται.
Όλα τα πράγματα είναι μέσα στη φυσική διαδικασία
με αυτόν τον τρόπο, σε ένα...
μιαν έτσι... πορεία επιμονής.
Η μακροθυμία λοιπόν είναι να έχεις μεγαλοψυχία,
να έχεις υπομονή, να μη βιάζεσαι,
και μετά να μην πανικοβάλλεσαι.
Ξέρω ‘γω συνέβηκε κάτι ας πούμε,
να το δεις έτσι με υπομονή, με καρτερία.
Και σημαίνει και αντοχή ακόμα.
Δηλαδή... έχεις δυσκολίες,
σε δυσκολεύουν πράγματα, άνθρωποι, ξέρω ‘γω,
με λόγια, με πράγματα, με πράξεις, με οτιδήποτε.
Να το κρατήσεις και αυτό.
Να το κρατήσεις και να δείξεις τη μακροθυμία.
Και η μακροθυμία είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος,
όπως μας λέγει εδώ ο Απόστολος Παύλος.
Γιατί είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος;
Είπαμε ότι οι καρποί του Αγίου Πνεύματος
είναι αυτά τα σημεία,
τα οποία δείχνουν τον υγιή άνθρωπον.
Έτσι, είναι ο άνθρωπος μεταπτωτικά άρρωστος,
διασπασμένος, παραμορφωμένος μέσα στα πάθη και στην αμαρτία,
έρχεται ο Θεός, σαν καλός ιατρός,
και ανακαινίζει τον άνθρωπο, τον θεραπεύει.
Και τα σημεία της θεραπείας του ανθρώπου είναι,
αυτά όλα τα οποία περιγράφονται
ως καρποί του Αγίου Πνεύματος.
Τα οποία βγαίνουν- αρχίζει από την εγκράτεια,
που τα εξηγήσαμε όλα τις προηγούμενες φορές,
και φτάνει τώρα στη μακροθυμία
για να φτάσει μετά στα πιο υψηλά.
Και η μακροθυμία ακόμα είναι
πολύ μπροστά, δηλαδή πολύ ψηλά ας πούμε,
μετρώντας από κάτω ως καρπός του Αγίου Πνεύματος.
Και...
προηγείται της πίστεως.
Δηλαδή είναι πιο πάνω και από την πίστη ακόμα.
Θεωρείται πιο πολύτιμο πράγμα και από την πίστη.
Ή είναι και γέννημα της πίστεως.
Καταρχάς, μακροθυμία,
ναι είναι γέννημα της πίστεως. Γιατί;
Ο άνθρωπος ο οποίος έχει πίστη στον Θεό,
δεν πανικοβάλλεται ας πούμε, δεν...
δεν βιάζεται.
Όπως και ο Θεός δεν βιάζεται. Γιατί δεν βιάζεται;
Γιατί ο Θεός δεν ανησυχεί μήπως χάσει το τρένο, έτσι;
Μήπως χάσει την ευκαιρία. Εμείς λέμε καμιά φορά,
να, να τον τώρα ας πούμε, τρέξε πιάσ' τον,
είναι ευκαιρία, να του πεις κάτι. Ή ξέρω εγώ...
βιάσ' το ας πούμε να προλάβεις,
μήπως γίνει κάτι άλλο, μήπως σου ξεφύγει
η ώρα, η περίσταση, το γεγονός, ο άνθρωπος, τα πράγματα.
Ο Θεός δεν έχει τέτοια πράγματα.
Μοιάζει σαν εκείνους τους ωραίους ανθρώπους,
που βέβαια σε σπάζουν ας πούμε άμα...
αλλά εκείνοι είναι τρισευτυχισμένοι.
Τρισευτυχισμένοι ας πούμε.
Να βιάζεσαι εσύ
και εκείνοι να πηγαίνουν ας πούμε... κανονικά.
Σαν να μην τρέχει τίποτα.
Όποιος θέλει ας βιαστεί. Βέβαια,
εντάξει, είναι και καμιά φορά άλλα πράγματα
που συντρέχουν σε αυτές τις περιπτώσεις αλλά,
ο Θεός δεν φοβάται να μη χάσει ας πούμε κάτι.
Κινείται μέσα σε μια απόλυτη ασφάλεια.
Δεν πανικοβάλλεται, δεν πιέζεται, δεν...
δεν έχει καμιάν... έτσι φοβία.
Έτσι, δεν χάνει ο Θεός.
Δεν χάνει ο Θεός και κινείται με αυτόν τον τρόπο.
Ε... κινείται ας πούμε μ’ αυτήν την αρχοντιά
που γεννά ας το πούμε η ασφάλεια,
αν μπορούμε να πούμε για τον Θεό
έτσι να τον περιγράψουμε ανθρώπινα.
Οπόταν ο άνθρωπος που έχει το Πνεύμα το Άγιο μέσα του,
κινείται κατά αυτόν τον τρόπο.
Γεννάται μες την καρδιά του
αυτή η ασφάλεια των πραγμάτων.
Δεν έχει λόγον να πανικοβληθεί.
Δεν έχει λόγον να αισθανθεί ας πούμε ότι ξέρεις,
τώρα πετάξου πάνω και τρέξε ας πούμε να κάνεις αυτό το πράγμα.
Όχι. Όχι ότι είναι νωχελής.
Έτσι, δεν είναι νωχελικός και να πει, δεν βαριέσαι,
όποτε πάμε και όποτε έρθουμε, επειδή βαριέται να ταράξει.
Όχι, δεν είναι έτσι τύπος. Αλλά...
ούτε και από την άλλη πλευρά ας πούμε
αφήνει την πίεση να τον διαλύσει.
Νομίζω, δεν ξέρω αυτό που θα πω παιδιά είναι
επισφαλές, δηλαδή είναι δική μου θεωρία τώρα τούτη...
σκεφτείτε τη, όπως θέλετε κάμε τη,
λοιπόν, αλλά είναι δική μου θεωρία. Νομίζω ότι η μακροθυμία,
είναι...
το αντίθετο του άγχους, έτσι;
Δηλαδή ένας μακρόθυμος άνθρωπος
δεν αγχώνεται.
Δεν λέω για το άγχος το οποίο είναι παθολογικό
που είναι αποτέλεσμα ίσως κάποιας ας πούμε ψυχιατρικής
περιπτώσεως, ενός περιστατικού ψυχιατρικού.
Αλλά μιλώ για το άγχος το οποίο έχει ένας άνθρωπος
ο οποίος είναι ψυχικά υγιής, αλλά τα γεγονότα
και... οι ανάγκες και ο χρόνος και ξέρω ‘γω οι περιστάσεις
τον πιέζουν, και αγχώνεται,
και δημιουργείται μέσα αυτή η κατάστασης.
Ακριβώς ο μακρόθυμος άνθρωπος,
είναι αυτός που λειτουργεί χωρίς άγχος.
Δεν έχει άγχος γιατί δεν φοβάται τίποτα.
Ούτε την αποτυχία.
Η αποτυχία, είναι ένα γεγονός της ζωής μας,
όπως είναι και η επιτυχία.
Λοιπόν, εάν μεν επιτύχει, καλώς.
Εάν δε αποτύχει, καλώς.
Δεν εξαρτά τη ζωή του από τέτοια πράγματα.
Ούτε μετρά τη ζωή του από αυτά τα φαινόμενα ας πούμε,
αλλά εξαρτά τη ζωή του από τον Θεό,
και μετρά τη ζωή του με μέτρον
τον Θεό και τη σχέση μας με τον Θεό.
Βλέπετε, πήγαιναν στους Αγίους και τους έλεγαν, ξέρεις,
να σε σκοτώσουν. Εντάξει, να με σκοτώσουν.
Να σε φυλακίσουν, να σε κάνουν το ένα πράγμα το άλλο.
Απαθώς, χωρίς φοβία, χωρίς ταραχή.
Ε πετούσαν τους μάρτυρες μέσα στα λιοντάρια μες τα...
μέσα στα βασανιστήρια. Τα αντιμετώπιζαν με ειρήνη.
Δεν αισθανόντουσαν ας πούμε
αυτήν την καταπίεση να τους πνίγει, γιατί ακριβώς
το Πνεύμα το Άγιον του Θεού το οποίο
κατοικούσε στις καρδιές των Αγίων,
γεννούσε την ασφάλεια.
Και η ασφάλεια είναι μεγάλη υπόθεσης γιατί
ο ασφαλής άνθρωπος
μοιάζει όπως ένας άνθρωπος ο οποίος
τα έχει όλα ας πούμε και δεν έχει τίποτα να χάσει,
ούτε τίποτα να φοβηθεί, ούτε τίποτα να σκεφτεί.
Τα έχει όλα ό,τι του χρειάζεται.
Και αυτό τα όλα ας πούμε που έχει ο άνθρωπος του Θεού,
δεν είναι βέβαια ούτε κοσμικά πράγματα ούτε υγιεινά πράγματα,
αλλά είναι ο Θεός ο ίδιος. Ο Θεός όταν είναι παρών,
τότε ο άνθρωπος είναι πλήρης. Δεν λέμε στην προσευχή μας,
«ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών»;
Το Πνεύμα του Άγιον του Θεού πληρεί τον άνθρωπο.
Δεν σε αφήνει κενόν ο Θεός.
Όταν κατοικεί ο Θεός μες την καρδιά μας,
τότε δεν υπάρχει κενό.
Δεν υπάρχει η αίσθηση ότι κάτι μου λείπει.
Έστω και αν ακόμα
ας πούμε δεν είμαστε μεγάλοι Άγιοι βέβαια αλλά
είμαστε απλοί αγωνιζόμενοι άνθρωποι.
Ο Θεός έχει αυτήν την ιδιότητα.
Έστω ξέρω ‘γω...
λίγο είναι μέσα μας, έστω πολύ είναι μέσα μας,
αισθανόμαστε πληρότητα.
Ο Θεός δεν μας αφήνει αίσθηση ανικανοποίητου.
Ότι ξέρεις, έχω ας πούμε ξέρω ‘γω αυτό το πράγμα αλλά
ε... μου λείπει κάτι ακόμα.
Αναπαύεται ο άνθρωπος
εις την παρουσία του Θεού αλλά ταυτόχρονα,
προχωρεί ακόμα περισσότερον.
Όχι γιατί έχει αίσθηση του ανικανοποίητου μέσα του,
αλλά αυτή η Χάρης σπρώχνει τον άνθρωπο
ακόμα και ακόμα περισσότερον
να γευθεί αυτήν την αγάπη και την παρουσία του Θεού
μες την ύπαρξή του.
Το άγχος λοιπόν
βγαίνει γιατί ο άνθρωπος θέλει να τα κάμει όλα μόνος του.
Θέλει να προλάβει, και να έχει τον νου του ας πούμε
μήπως κάτι μου φύγει, μήπως κάτι δεν πάει καλά,
μήπως κάτι ξέρω ‘γω αποτύχει, μήπως κάτι γίνει άλλως πως,
μήπως δεν προλάβω, μήπως δεν κάνω, αυτά τα όλα
τα οποία ας πούμε μας πνίγουν όλους μας πολλές φορές.
Ε αυτά όλα διαλύονται. Δεν υπάρχουν
σε αυτόν που μέσα του κατοικεί το Πνεύμα του Άγιου του Θεού
το οποίο του δίνει αυτή την ειρήνη.
Αυτή η ειρήνη, δεν είναι αναισθησία.
Δεν είναι δε βαριέσαι ότι θέλει ας γίνει ας πούμε, έτσι;
Έχει διαφορά από το δε βαριέσαι.
Δεν ξέρω αν υπάρχει στη φιλοσοφία ο όρος,
αλλά ένας γεροντάκος
το χρησιμοποιούσε στο Άγιον Όρος αυτόν τον όρο και έλεγε,
η θεωρία σήμερα του ανθρώπου είναι ο «δεβαριεσισμός».
Δηλαδή... δε βαριέσαι ας πούμε.
Ε καημένε, δε βαριέσαι,
ό,τι θέλει ας γίνει, ό,τι θέλει ας πάει.
Ε, δεν υπάρχει βέβαια νομίζω σαν όρος αλλά
βγαίνει από τη λέξη αυτή.
Δεν είναι έτσι οι Άγιοι.
Έχουν επίγνωση το τι γίνεται,
ξέρουν τις συνέπειες των πραγμάτων,
ξέρουν ας πούμε όλα τι πρέπει να γίνει
και τι συνέπειες έχει και τι χάνει κανείς ή τι κερδίζει,
ή πάσχει ας πούμε με το πάθος των άλλων ανθρώπων,
δεν παραμένει αναίσθητος, απαθής,
μπροστά στα γινόμενα γύρω του πράγματα,
αλλά τα αντιμετωπίζει όλα
όπως ο Θεός αντιμετωπίζει τα πράγματα του κόσμου. Έτσι;
Λένε πολλές φορές, βλέπετε ο Θεός, πώς βλέπει τον κόσμο;
Πώς βλέπει όλα όσα γίνονται γύρω μας.
Τα βλέπει, και μάλιστα βλέπει πολύ καλύτερα από μας, έτσι;
Τα βλέπει απόλυτα. Κι όμως ο Θεός παραμένει
σ' αυτήν την ειρήνη, σ' αυτήν την ηρεμία.
Δεν τα χάνει ας πούμε να κάνει πράγματα ξέρω ‘γω...
να αστράψει και να ρίξει κεραυνό να μας ε... πάρει όλους.
Έχει ο Θεός. Έχει τον δικό του τρόπο με τον οποίον
διοικεί τη χτίση
και συμπεριφέρεται απέναντι στον άνθρωπο.
Τώρα πώς αποκτά κανείς τη μακροθυμία;
Εντάξει όλα αυτά τα οποία λέμε,
και θα πούμε και στη συνέχεια,
αλλά πώς την αποκτά τη μακροθυμία;
Είπαμε ότι η μακροθυμία είναι γένημα
όλων αυτών που προηγήθηκαν.
Της εγκράτειας, της πραότητας, της πίστης κλπ.
Ναι, είμαστε άνθρωποι ολιγόψυχοι.
Ολιγόψυχοι.
Πνιγόμαστε ας πούμε,
ή μικρόψυχοι.
Δηλαδή έχομε μικροψυχίες, μικρότητες.
Γιατί ας πούμε τώρα...
ξέρω ‘γω... ήταν να διαλέξει δυο
και αντί εμένα διάλεξε τον άλλον ας πούμε.
Ή προτίμησε εκείνον ή δεν μου μίλησε εμένα
ή χίλια δυο πράγματα, μικρότητες και
ολιγοψυχίες και μικροψυχίες «ων ουκ έστιν αριθμός»,
καθημερινά. Πώς μεταβαλλόμαστε
από μικρόψυχοι άνθρωποι
σε μακρόθυμοι άνθρωποι ή μεγαλόψυχοι άνθρωποι;
[παύση]
Βέβαια όπως καταλαβαίνετε δεν είναι εύκολο πράγμα αυτό.
Ούτε γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη,
ούτε γίνεται με το αν απλώς αποφασίσαμε
από τούδε και στο εξής να είμαστε μεγαλόψυχοι.
[απευθύνεται στο κοινό]
[παύση]
Λοιπόν είναι μια δουλειά μεγάλη.
Μια δουλειά μεγάλη, μια εργασία, ασκητική εργασία,
το να υπερβείς τη μικροψυχία
και να γίνεις μεγαλόψυχος.
Πώς αρχίζει κανείς;
Αρχίζει από την πίστη.
Να πιστεύεις και να το βάζεις στη ζωή σου αυτό το πράγμα ότι
ο Θεός είναι τελικά που διοικεί τον κόσμο.
Έτσι, ο Θεός είναι αυτός ο οποίος
διοικεί τα πράγματα του κόσμου τούτου.
Και δεν πρόκειται να γίνει τίποτα περισσότερο
και τίποτα λιγότερο
από αυτό που ο Θεός θα επιτρέψει να γίνει.
Μπορεί να είναι κακό, μπορεί να είναι ολέθριο,
μπορεί να είναι ξέρω ‘γω... ζημιογόνο για σένα,
μη φοβάσαι, ο Θεός δεν θα σε αφήσει ποτέ, έτσι;
Γιατί μας το υποσχέθηκε ο ίδιος.
«οὐ μή σε ἀνῶ οὐδ’ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω»
λέγει ο Κύριος, έτσι;
Δεν πρόκειται να σε αφήσω ποτέ ούτε να σε εγκαταλείψω.
Και κάθε ένας που επικαλείται το όνομα του Θεού,
ο Θεός είναι παρών στη ζωή του.
Γι' αυτό να μη δεχόμαστε ας πούμε απειλές, από κανέναν.
Και δεν εννοώ από ανθρώπους,
εσείς δεν έχετε απειλές από ανθρώπους.
Κάποτε δεν είχα κι εγώ. [ακροατήριο γελά]
Τώρα έχω.
Διότι είμαι ένοχος συνωμοσίας. Πώς το λένε αυτό το...
όχι συνωμοσίας. Πώς το λένε βρε παιδιά;
Εκείνο το δίκτυο που κάνει καλογήρους πώς λέγεται;
[ακροατήριο γελά]
Ακροατήριο: [ασαφής] Μ. Αθανάσιος: Προσηλυτισμού;
Κάτι άλλο άκουσα αλλά τέλος πάντων.
Ένα βαρέλι πετρέλαιο να τον [ασαφής] να ησυχάσεις.
[ακροατήριο γελά/παύση]
Ε, ευχής έργο, με τόσο κρύο που έχει τώρα.
Αλλά, τέλος πάντων,
δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που μπορούν να μας απειλούν,
αλλά κάθε γεγονός
το οποίο έρχεται να μας πνίξει ας πούμε, έτσι;
Βλέπετε ο Χριστός όταν ήταν μπροστά στον Πιλάτο,
τι του είπε ο Πιλάτος; Ότι...
όταν δεν το απαντούσε ο Χριστός,
του λέει ο Πιλάτος, εμένα δεν μου μιλάς;
Δεν ξέρεις ότι εγώ έχω εξουσία να σε σταυρώσω
και έχω εξουσία να σε απολύσω;
Άρα τώρα να μη μου μιλάς, να σου μιλώ και μη μου απαντάς,
δεν είναι ας πούμε υπέρ σου.
Και τι του είπε ο Χριστός; Του λέει, κοίταξε,
«οὐκ εἶχες ἐξουσίαν οὐδεμίαν κατ’ ἐμοῦ».
Δεν έχεις καμιά εξουσία πάνω μου, αν ο Θεός
δεν σου δώσει αυτήν τη δύναμη, αυτήν την εξουσία, έτσι;
Δηλαδή το να αισθάνεσαι ότι
ε... δεν εξαρτάσαι
από πράγματα και περιστάσεις και πρόσωπα και οτιδήποτε άλλο,
αλλά εξαρτάσαι από τον Θεό
ο οποίος έχει τη μέριμνά του για σένα.
Και αυτό το πράγμα είναι σημαντικό εις τη ζωή μας.
Ώστε να μπορούμε να έχουμε αυτήν τη βεβαίαν πίστη,
την ακλόνητον πίστη. Ότι κοίταξε, δεν εξαρτώμαι από
όλα όσα γίνονται γύρω μου.
Ναι, μπορεί να μου συμβαίνει έναν κακό, όντως,
μπορεί να πάθω οτιδήποτε.
Ασφαλώς και μπορεί να πάθω οτιδήποτε.
Και δυστύχημα να πάθω και...
δολοφονία να πάθω, και ξέρω ‘γω οτιδήποτε μπορώ να πάθω.
Αλλά όμως, όταν έχω την αίσθηση ότι ο Θεός
βλέπει τη ζωή μου, παρακολουθεί τη ζωή μου,
έστω και αν δεν το θέλει ο Θεός,
γιατί πολλά πράγματα που γίνονται, ο Θεός δεν τα θέλει.
Τα γνωρίζει βέβαια, αλλά δεν τα θέλει.
Δεν σημαίνει ότι ό,τι γνωρίζει ο Θεός το θέλει κιόλας.
Δεν ταυτίζεται αυτό το πράγμα στον Θεό παιδιά, έτσι;
Ο Θεός ξέρει, παραδείγματος χάρη αν εγώ,
ξέρω ‘γω θα πεθάνω με αυτόν τον τρόπο,
με ένα δυστύχημα, με ένα... οτιδήποτε,
αλλά δεν σημαίνει ότι το θέλει ο Θεός.
Το ξέρει, αλλά δεν το θέλει.
Το αφήνει να γίνει όμως, το επιτρέπει.
Χωρίς να σημαίνει ότι μετέχει ο Θεός σε αυτό το πράγμα.
Όμως για τον άνθρωπο,
για τον άνθρωπο ο οποίος αγωνίζεται στην πίστη,
είναι αρκετόν το ότι ο Θεός το γνωρίζει.
Ότι ο Θεός ξέρει. Και ότι
εγώ ας πούμε αφήνω τη ζωή μου στα χέρια του Θεού.
Και είμαι έτοιμος, είμαι έτοιμος
να πορευθώ αυτόν τον δρόμο. Βέβαια, έτσι κι αλλιώς,
θέλουμε ή δεν θέλουμε, πιστεύουμε ή δεν πιστεύουμε,
έτσι είναι τα πράγματα. Δηλαδή,
να το πει κανείς,
θα κάνεις την ανάγκη φιλοτιμία, όπως έλεγαν οι 40 μάρτυρες,
όταν τους πέταξα μέσα στη λίμνη την παγωμένη,
είπαν κοιτάξτε, σίγουρα να πεθάνομε,
θέλοντας και μη έτσι που γίναμε.
Αλλά ας ποιήσομε την ανάγκη φιλοτιμία,
ας κάνουμε αυτό που θα γίνει έτσι κι αλλιώς,
ας το κάνομε για τον Χριστό.
Διότι για τον Χριστό βρεθήκαμε εδώ μέσα.
Οπόταν, λέει κανείς, κοίταξε,
σίγουρα στη ζωή μου θα περάσω
το δικό μου δρόμο, όπως ο καθένας στο δικό του δρόμο.
Όμως, ας προσπαθήσω,
τουλάχιστον να έχω αυτή την αίσθηση,
ώστε να έχω αυτή την αίσθηση της ασφάλειας μέσα μου.
Ότι ο Θεός είναι αυτός ο οποίος ρυθμίζει
και διοικεί τα πάντα.
Δεν πρόκειται να γίνει τίποτα περισσότερο
και τίποτα λιγότερο απ' όσα ο Θεός ξέρει για μένα.
Άρα αυτό, γεννά μέσα μου την αίσθηση της ασφάλειας.
Αφού λοιπόν βάλει κανείς την πίστη ως θεμέλιο,
και αρχίσει να καλλιεργεί τον εαυτόν του σε αυτόν τον τομέα,
τότε αρχίζει να αγωνίζεται σιγά-σιγά
να... να ανοίγει τον εαυτόν του,
να μεγαλώνει την καρδιά του,
κόβοντας τα θελήματά του, έτσι;
Δεχόμενος, όσο του είναι δυνατό,
όλα αυτά τα καθημερινά πράγματα που γίνονται γύρω μας, έτσι;
Απλά πράγματα και καθημερινά,
τα οποία συναντούμε όλοι κάθε μέρα.
Και... όμως, εάν κανείς είναι σοφός,
και θέλει να τα αξιοποιήσει πνευματικά,
μπορεί τέλεια να τα αξιοποιήσει πνευματικά. Έχουμε τόσες
περιπτώσεις γύρω μας πραγμάτων,
που μπορούν πράγματι να γίνουν πνευματική εργασία.
Λέγει ο Αββάς Δωρόθεος στους ασκητικούς λόγους του,
λέει βέβαια για τους μοναχούς,
αλλά αυτό έχει και για όλους μας.
Λέει, πως μπορείς να κόψεις το θέλημά σου;
Κάθε μέρα. Να σου πω λέει εγώ περιπτώσεις.
Παραδείγματος χάρη, θέλεις να πας να ρωτήσεις τον μάγειρα,
τι φαγητό μαγείρεψες σήμερα;
Γιατί σε ενδιαφέρει, γιατί πεινάς, γιατί ξέρω ‘γω...
τρέχουν τα σάλια σου ας πούμε,
να πας να ρωτήσεις τι έκαμες σήμερα.
Να ετοιμαστείς να πας να φάεις.
Αλλά, λες όχι, δεν θα τον ρωτήσω.
Ό,τι μαγείρεψε αυτό είναι, όταν θα πάω να φάω θα δω.
Να, λέει, μια ευκαιρία να κόψεις το θέλημά σου.
Ή μιλούν δύο άλλοι, σε μια γωνιά εκεί,
ξέρω ‘γω μιλούν δυο άνθρωποι, γνωστοί σου, φίλοι σου.
Θες να πας να ρωτήσεις τι λέγεται, τι σου είπε,
αλλά δεν το κάνεις, λες όχι, γιατί να ρωτήσω,
θα κόψω το θέλημά μου. Ορίστε, μια άλλη ευκαιρία.
Έρχεται ο άλλος σου λέει, ξέρεις,
κάνε μου αυτή την εξυπηρέτηση,
που δεν έχεις καμιά υποχρεώσει,
ούτε κανέναν λόγο, κι όμως το κάμνεις.
Να ορίστε μια άλλη ευκαιρία.
Και οι Πατέρες, άμα διαβάζετε τα Πατερικά βιβλία θα δείτε ότι,
αγίαζαν τα καθημερινά γεγονότα.
Λέει εκεί, παραδείγματος χάρη, σας το είπα κι άλλες φορές ότι,
για ένα αββά, ο οποίος πήγε να περάσει τον Νείλο,
και χάλασε το πλοίο.
Τώρα, τι πλοίο ήταν της εποχής εκείνης ο Θεός ξέρει.
Και χάλασε κιόλας. Αλλά χάλασε.
Δεν μπορούσε να πάρει τον κόσμο
από τη μια άκρη του ποταμού στην άλλη.
Κι αυτός έπρεπε να πάει, γιατί μετά
θα πήγαινε με τα πόδια στην έρημο κτλ.
Κάθισε λοιπόν εκεί υπομονετικά,
και βρέθηκαν κάτι βαρκούλες μικρές,
κι όλοι τρέχανε να μπουν μέσα.
Οπότε κάποιοι από ευλάβεια, ή από
συμπάθεια κτλ, λένε, Αββά πήγαινε κι εσύ,
έχει μια θέση. Όχι, λέει, εγώ δεν πάω.
Εγώ θα περιμένω το δημόσιο πορθμείο και θα πάω με εκείνο.
Και κάθισε όλη μέρα εκεί και περίμενε.
Ούτε εταράχτηκε, ούτε τίποτα ας πούμε.
Μια απλή πράξης.
Την αναφέρει το Γεροντικό.
Γιατί την αναφέρει; Την αναφέρει γιατί είναι σημαντική.
Γιατί αυτή η απλή πράξης δείχνει
τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι αυτοί
τα απλά και τα καθημερινά γεγονότα.
Ο Αββάς Αγάθων είπε ότι, σήμερα,
θα κάμει το θέλημα του Θεού.
Και πήγε να κάμει το θέλημα του Θεού και τι έκαμε όλη μέρα;
Άλεθε μες τον μύλο από το πρωί έως τη νύχτα
τα σιτάρια του άλλου.
Πάει με το σιτάρι του ο καημένος να το αλέσει,
έρχεται ο άλλος του λέει, Αββά,
διάζομαι. Δεν με αφήνεις στη σειρά σου
και μετά αλέθεις εσύ; Λέει, ευχαρίστως.
Ε, λέει, αφού είσαι εδώ που είσαι,
δεν μου δεις κανένα χέρι να αλέσουμε όλοι μαζί;
Τότε αλέθανε όχι με μηχανές,
με τις πέτρες και κυλούσαν οι άνθρωποι.
Μόλις φεύγει ο πρώτος,
ετοιμάζεται να βάλει το σιτάρι του μέσα στο μύλο,
έρχεται άλλος.
Λέει, πάτερ ξέρεις έχω δουλειά και τα λοιπά.
Δεν μένεις ύστερα να κάνω εγώ τώρα που βιάζομαι; Ευχαρίστως.
Τέλος πάντων από το πρωί ως τη νύχτα δεν άλεσε εκείνος.
Δεν έκαμε το αλεύρι, δεν έκαμε αυτό που ήθελε.
Όμως, αυτό εθεωρήθηκε πνευματική εργασία.
Αυτό εθεωρήθηκε,
το απλό πράγμα, το καθημερινό, το τελείως ας πούμε
έτσι καθημερινό,
εθεωρήθηκε πνευματική εργασία γιατί
δείχνει έτσι πως αγωνίζονταν οι Άγιοι
μέσα στα καθημερινά γεγονότα.
Αυτό με τον Αββά Αγάθωνα
μου θύμισε μια φορά στο Μαχαιρά
που ήρθαν άνθρωποι να εξομολογηθούν,
και περίμεναν, είχε κόσμο πολύ, περίμεναν οι άνθρωποι,
και στο τέλος εδέρτηκαν.
Δύο οι οποίοι περίμεναν να μπούν να εξομολογηθούν
έξω από την πόρτα του εξομολογηταρίου, αρπάχτηκαν.
Δεν θα σας πω ποιου φίλου ήταν οι άνθρωποι αυτοί,
[ακροατήριο γελά]
αλλά αρπαχτήκαν και
επενέβηκα να τους τραβήξομε πίσω ας πούμε.
Όχι εγώ να πάω να εξομολογηθώ,
όχι εγώ να πάω να εξομολογηθώ,
έχει ώρα που σκέφτεσαι να με...
ξέρω ‘γω να με κάνεις και όχι αυτά και...
αρπαχτήκαν, είχαμε περιπέτειες. Λέει κανείς,
πριν την έξοδο, πριν την πόρτα ας πούμε.
Μια άλλη φορά έφταιξα εγώ.
Έφταιξα εγώ διότι ας πούμε
μπαίναν διάφοροι μέσα και μερικοί αργούσαν.
Και νευρίασε ένας ας πούμε και άρχισε να φωνάζει.
Λέω, καλά, εγώ που κάθομαι εδώ από το πρωί ας πούμε,
μα δε πίνω καφέ μέσα στο εξομολογητάριο και...
βγάζω την τύχη μου ας πούμε.
Εγώ ζαλίστηκα, αλλά εσείς τουλάχιστον
κάμετε και κανένα περίπατο έξω.
Ρωτάς με και μένα που είμαι κλειστός τόσες ώρες δαμέ;
Εγώ έπρεπε να φωνάζω να με πιάνουν τα νεύρα
και να τραβώ τα μαλλιά μου. [ακροατήριο γελά]
Εσύ τι έπαθες και φωνάζεις;
Που κάθεται ας πούμε- ήταν ο άλλος ας πούμε
μια ώρα και δεν σκέφτεται ότι έχει 50 άλλους από έξω,
και εγώ ξέρω ότι η ώρα περνά.
Και ξέρω τι δουλειά να έχω να κάνω ας πούμε μετά.
Βλέπετε ας πούμε
πως που απλά πράγματα ο άνθρωπος πραγματικά μπορεί
να τελειωθεί εν Χριστώ ή να τα χάσει όλα.
Απλά, καθημερινά, στον δρόμο,
ε... σαν οδηγούμε, ξέρω ‘γω χίλια δυο πράγματα,
τα οποία πηγάζουν μέσα από την πίστη του ανθρώπου,
που του δίνει αυτή τη δυνατότητα να μη φοβάται, έτσι;
Έρχεται ο άλλος σου λέει ας πούμε,
ξέρω ‘γω το ένα το άλλο το άλλο το άλλο πράγμα.
Τίποτα. Τα αντιμετωπίζει με μίαν αίσθηση διαφορετική.
Και έτσι ανεχόμενος τον αδερφό σου,
και δίδοντάς του άλλου ας πούμε τη θέση σου, το προβάδισμα,
την άνεση εκείνου, στο τέλος αυτό επιστρέφει σε εσένα.
Εσύ ανοίγεις την καρδιά σου έτσι.
Έτσι, ανοίγεις εσύ την καρδιά σου.
Και όσο ανοίγεις την καρδιά σου
και χωράεις τους ανθρώπους μέσα,
όπως είναι, με τις μικρότητές τους και τις αδυναμίες τους,
χωρίς ας πούμε άλλα πράγματα,
έτσι όπως είναι, χωρίς να θέλεις να τον αλλάξεις εσύ,
να τον πολτοποιήσεις τον άλλον άνθρωπο.
Τότε όντως γίνεσαι και εσύ πραγματικά
ε... άνετος άνθρωπος, μεγαλόψυχος άνθρωπος.
Η πίστης λοιπόν και η άσκησης αυτού του γεγονότος,
η ταπείνωσης, γεννά τη μεγαλοψυχία.
Το να μην... το να μην απαιτώ ας πούμε εγώ να είμαι κάτι,
ή να νομίζω ότι είμαι κάτι,
ή να νομίζω ότι πρέπει να προσέχουν εμένα.
Σας είπα πολλές φορές αυτό το πράγμα που
ακούει κανείς ας πούμε
από ανθρώπους που νομίζουν ότι όλοι τους βλέπουν.
Όλοι τους βλέπουν. Γιατί δεν πάεις εκκλησία γιε μου;
Τι να πάω στην εκκλησία λέει, να με κοιτάζουν ούλοι εμένα;
Καλά, μα είναι δυνατόν να σε κοιτάξουν ούλοι εσένα;
Δηλαδή τόσο λαμπερός ήλιος είσαι,
που μόλις μπεις μέσα στην εκκλησία,
όλοι και οι πεντακόσιοι, θα κοιτάξουν εσένα;
Δηλαδή τι αίσθηση έχεις περί του αυτού σου παιδί μου.
Τι νομίζεις ότι είσαι δηλαδή;
Τόσο θα εκθαμβώσεις τους πάντας με την παρουσία σου
που είναι να κοιτάξουν όλοι εσένα
και θα σχολιάσουν όλοι εσένα;
Είναι δυνατόν; Και όμως τα ακούεις.
Δεν πάω λέει εκκλησία να μην με σχολιάζουν ας πούμε.
Μα ποιος σε σχολιάζει; Και ποιος σε πήρε είδηση,
και ποιος σε [ασαφής] κιόλας. [ακροατήριο γελά]
Θέλεις μπες, θέλεις βγες. Ποιος σου δίνει σημασία;
Έχει κάτι ωραίους τύπους –
να σας πω ένα Λεμεσιανόν έτσι γεγονός.
Αυτά γίνονται στη Λεμεσό νομίζω μόνο.
[ακροατήριο γελά]
Και από Λεμεσιανούς.
Είπα το κι άλλη φορά
αλλά μπορεί να έχει και κάποιον που δεν το άκουσε.
Ε πηγαίνω στα σχολεία
και επισκέπτομαι διάφορα σχολεία της πόλης.
Όλα τα σχολεία, δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια.
Επήγα σ’ ένα δημοτικό σχολείο,
και είχε ένα ωραίον δάσκαλο, έτσι έναν ωραίον τύπο.
Πραγματικά τύπος με τη σημασία της λέξεως.
Ένας ψηλός, και ήταν...
τώρα ας πούμε αφού πάω στο σχολείο αναγκαστικά
είτε προφάση είτε αληθεία σίγουρα να...
με δεχθούν εκεί κτλ, να κάμνω μια ομιλία στα παιδιά
και μετά πάμε στο γραφείο, των δασκάλων,
εκεί που είναι ο διευθυντής κλπ.
Επήγαμε, ήταν ένα μικρό γραφείο βέβαια,
ήταν έτσι λίγο στενοκοπημένο,
ε... επήγαμε να περάσουμε να πάμε
αλλά καθόταν αυτό το παιδάκι και είχε και κάτι μακριά πόδια,
είχε και το πόδι πάνω στο άλλο,
δεν μπορούσα να περάσω,
πέρασα έτσι σιγά σιγά σιγά,
λέω συγγνώμη, ούτε καν συγκινήθηκε,
ήταν και τα παπούτσια του λερωμένα γιατί έβρεχε,
και ήταν και λασπωμένα. Λάσπωσε μου το ράσο μου,
λαλώ του, ε λέρωσα σε ε; Δεν πειράζει λαλεί μου.
[ακροατήριο γελά]
Λέω του, είσαι Λεμεσιανός βρε;
Λαλεί μου, ναι, πώς το κατάλαβες;
[ακροατήριο γελά]
Δηλαδή... βρε θα σε...
ποιος σε λέρωσε; Δεν θεωρείς που ‘μαι μαύρος [ασαφής].
Με τα πηλά σου ας πούμε τα...
λάσπες πάνω στο ράσο μου το καημένο.
Μα ούτε τάραξε ας πούμε. Και...
δεν πειράζει λαλεί μου. Τώρα αφού τον ελέρωσα υποτίθεται,
δεν υπάρχει πρόβλημα.
Είναι ωραίοι οι άνθρωποι αυτοί.
Τουλάχιστον να ζήσουν πολλά χρόνια, αν μη τι άλλο.
Βέβαια να αποκάνουν τους υπόλοιπους αλλά...
[ακροατήριο γελά]
Ε, εκείνοι είναι να πάνε πολλά χρόνια,
σίγουρα, αυτό είναι σίγουρο ότι θα πάνε πολλά χρόνια.
Λοιπόν, αυτό το πράγμα είναι μακροθυμία παιδιά.
Η μακροθυμία είναι ακριβώς γέννημα πίστεως, ταπεινώσεως.
Ε... και είναι ωραίο πράγμα η μακροθυμία ξέρετε.
Ο μακρόθυμος άνθρωπος
είναι πολύ ωραίος άνθρωπος.
Είναι ευρύχωρος άνθρωπος, χωράνε όλοι μέσα.
Χωράνε όλοι μέσα,
δεν υπάρχει περίπτωση αν μη χωρέσεις ας πούμε.
Ό,τι και να πούνε, ό,τι και να είναι,
μπαίνουν όλοι μέσα στον μακρόθυμο άνθρωπο.
Και μετά αυτός γίνεται πράγματι κατ’ εικόνα του Θεού,
σαν καλός πατέρας.
Ο οποίος... βλέπετε,
δεν θέλει ας πούμε να κατακρίνει το παιδί του ας πούμε.
Ο άσωτος υιός όταν πήγε στον πατέρα του,
ο πατέρας δεν πήγε ούτε να τον πιάσει από το αυτί,
ούτε να τον μαλώσει, ούτε να του πει
ξέρω ‘γω παλιόπαιδο που ήσουν τόσον καιρό,
έφαγες και την περιουσία μου, τίποτα από όλα αυτά τα πράγματα.
Επήγε, του λέει, ξέρεις, δώσ' μου την περιουσία.
Λες και ήταν δική του δηλαδή. Έδωκε του τη.
Πιάσ’ τη γιε μου, πήγαινε ας πούμε.
Επήγε έφαγε την, έκαμε την... μαύρη και γέριμη.
Έγινε άσωτος, έκανε όλες αυτές τις αμαρτίες,
ήρθε πίσω.
Δεν του είπε τίποτα, δεν τον εμάλωσε,
τον επερίμενε όμως.
Και αυτός επήγε πίσω
γιατί ήξερε ότι ο πατέρας θα τον δεχόταν.
Γιατί ήξερε τον πατέρα του, αφού ήταν πατέρας του.
Ήξερε ότι ο πατέρας μου θα με δεχτεί.
Εάν ήξερε ότι ο πατέρας μου δεν θα με δεχτεί,
δεν θα πήγαινε πίσω.
Εάν ήξερε ότι άμα πάω πίσω να μου δώσει δυο πάτσους
και να με πετάξει έξω,
να μου πει, πήγαινε παλιόπαιδο ας πούμε,
δεν έκανε που πήρες στην περιουσία, την έφαγες,
και τώρα ήρθες πίσω, να φάεις και την άλλη;
Τίποτα από όλα αυτά.
Γιατί η μακροθυμία του πατέρα ήταν δεδομένη.
Γι’ αυτό είχε θάρρος να επιστρέψει πίσω.
Αλλά βλέπετε και ο πατέρας όταν επέστρεψε το παιδί του πίσω,
τότε έκαμε περισσότερα πράγματα από ό,τι έκαμε προηγουμένως.
Προηγουμένως δεν του είχε κάμει τραπέζι ούτε του ένδυσε
την καλύτερη στολή, δεν του 'δωσε δαχτυλίδι στο χέρι του.
Όπως δεν τα έκαμε αυτά στο γιον του που ήταν κάθε μέρα σπίτι.
Αλλά αυτόν τον γιον του που ήταν
νεκρός και ανέζησε και χαμένος και βρέθηκε,
τότε ο πατέρας λέει από μακριά που τον είδε,
επήγε τον αγκάλιασε, έπεσε στον τράχυλό του,
και του ενέδυσε την πορφύρα και του έδωσε το δαχτυλίδι
και έκαμε το μεγάλο τραπέζι εκείνο που ευφράνθηκαν όλοι.
Γιατί αυτός είναι ο πατέρας,
αυτή είναι η στάση του Θεού απέναντι στον άνθρωπο.
Και οι άνθρωποι του Θεού
έχουν ακριβώς αυτήν τη στάση
απέναντι στον κάθε άνθρωπο.
Δεν μπορείς να θεωρείσαι άνθρωπος του Θεού
χωρίς να έχεις αυτόν τον τρόπο απέναντι στον άλλον άνθρωπο.
Γιατί; Γιατί η μακροθυμία
που είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος,
που είναι ένα στοιχείο
που συγκροτεί την εν Θεώ ας το πούμε προσωπικότητά σου,
είναι στοιχείο του Θεού
το οποίο μεταφέρεται
στον κάθε άνθρωπο που ξαναβρίσκει
την εικόνα του Θεού στον εαυτόν του.
Και έτσι αναπαύει τους άλλους ανθρώπους.
Αλλά για να αναπαύσεις τους άλλους ανθρώπους
σημαίνει ότι προηγουμένως
ανέπαυσες τον Θεό μες την καρδιά σου,
σημαίνει ότι προηγουμένως αναπαύτηκες
εσύ ο ίδιος στον Θεό, έτσι;
Αναπαύτηκες εσύ στον Θεό,
ο Θεός αναπαύθηκε σε σένα,
και έτσι και οι άλλοι άνθρωποι αναπαύονται πλέον κοντά σου,
μέσα σε αυτήν τη μακροθυμία.
Και γλιτώνεις κιόλας
από εκείνον τον μύλο όλο που σε αλέθει,
τον μύλο εκείνο της ε...
της μικροψυχίας.
Λέει ο Αββάς Ισαάκ ένα ωραίο λόγο ότι,
η μικροψυχία λέει
«μήτηρ ἐστὶ τῆς κολάσεως».
Η μικροψυχία είναι μητέρα της κόλασης. Γιατί;
Γιατί ο μικρόψυχος άνθρωπος, όλη την ώρα,
έχει πράγματα για να αγωνιά,
για να... φοβάται, για να αγχώνεται,
για να μεριμνά ας πούμε.
Έχει συνέχεια πράγματα τα οποία αναδύονται από μέσα του.
Μήπως το ένα έτσι, μήπως το άλλο έτσι,
μήπως το άλλο αλλιώς.
Μήπως ε... δεν έγινε έτσι όπως έπρεπε να γίνει,
μήπως δεν καταλάβει άλλος αυτού που έπρεπε να καταλάβει;
Στάσου ρε παιδί ας πούμε με μια άνεση ας πούμε.
Έλεγε μια φορά ο γερο Παΐσιος ότι-
τον έβαλαν σε ένα αυτοκίνητο να τον πάρουν κάπου.
Είχε εκεί τέλος πάντων κάποιο πρόσωπο
που από την πολύ του ευλάβεια απέναντι στον γέροντα,
τελικά τον ε... τον εδιέλυσε.
Του λέει ας πούμε- μπήκαμε στο αυτοκίνητο.
Λέει, γέροντα να... να ανοίξομε τον παράθυρο;
Ε, λέει, ανοίξετέ το.
Το άνοιξα. Γέροντα μήπως κρυώνετε;
Όχι, λέει, εντάξει ας πούμε, καλά είμαι.
Μα μήπως κρυώνετε και δε μας το λέτε;
Ε καλά αν κρυώνετε κλείστε το. Έκλεισε το.
Ύστερα, γέροντα μήπως επειδή σας είπαμε εμείς να το κλείσομε;
Μήπως να ήταν ανοιχτό; Ε ανοίξτε το το μισό τουλάχιστο.
Ανοίξτε το μισό. Ύστερα πάλι, μα μήπως αν το θέλετε όλο;
Ε, θέλετε να το ανοίξετε, ανοίξετέ το.
Ύστερα, μα άμα το θέλετε κλειστό;
Ρε παιδιά αποφασίστε, ή ανοίξετέ το ή κλείσετέ το,
ή κατεβάστε με να ησυχάσουμε. [ακροατήριο γελά]
Τι είναι τούτη η αγωνία ας πούμε;
Ε, ρώτησες στον άλλον, θέλεις κλειστό το παράθυρο;
Ας το κλειστό, κλειστό.
Είναι ανάγκη να σε φάει τώρα ας πούμε εκείνη η έννοια
μήπως είναι έτσι ή αλλιώς, μήπως είναι αλλιώς ή διαφορετικά;
Τελικά τι γίνεται; Βασανίζεσαι,
και βασανίζεις και τους άλλους ανθρώπους.
Γιατί χάνεις αυτήν ακριβώς την... την άνεση.
Την άνεση με την οποία πρέπει να κινηθείς εσύ,
αλλά και να κινούνται και οι άλλοι άνθρωποι απέναντί σου.
Πράγμα το οποίο βέβαια φανερώνεται
και στη δική σου συμπεριφορά απέναντι στους άλλους ανθρώπους.
Αυτά όλα τα πράγματα παιδιά, τα οποία βέβαια ξεκινούν
από τη μέγιστη ας πούμε σπουδαιότητα
της σχέσης μας με τον Θεό, αλλά και στην καθημερινή μας ζωή,
είναι πράγματα τα οποία, ξέρετε,
είναι σαν αγκάθια ας πούμε,
τα οποία πληγώνουν τους άλλους ανθρώπους. Δηλαδή
και από ανθρωποκεντρικής πλευράς να τα δει κανείς,
και από κοινωνιολογικής πλευράς να τα δει κανείς, όντως,
ο εν Χριστώ άνθρωπος είναι ο τέλειος άνθρωπος,
ο οποίος κινείται ακριβώς εις το μέσον.
Ούτε έλλειψη, ούτε υπερβολή.
Ούτε να του λείπει ας πούμε κάτι και να είναι λειψός,
ούτε πάλι να υπερβάλλει κάτι και να είναι υπερβολικό.
Γιατί και τα δύο αυτά είναι άκρα.
Ο εν Χριστώ άνθρωπος βαδίζει τη μέση οδό.
Έχει ισορροπία, έχει αρμονία.
Ε... κινείται ας πούμε μέσα σε αυτή την άνεση.
Και είναι άνετος. Και οι άλλοι είναι άνετοι μαζί του,
και αισθάνονται και άνετοι.
γιατί κινείται μες την άνεση του Θεού.
Αυτό είναι η μακροθυμία του Θεού.
Βλέπετε λοιπόν,
όπως ο ίδιος ο Θεός ονομάζει τον εαυτού του μακρόθυμο,
μεγαλόψυχο,
και κάνει υπομονή και περιμένει, και περιμένει,
και δεν βιάζεται, και δεν αγχώνεται, και δεν
ε... βγαίνουν όλα αυτά τα συμπλέγματα της ανασφάλειας,
της φοβίας, της ε... ξέρω ‘γω... της...
του εγωισμού και χίλια δύο πραγμάτων.
Δεν βγαίνουν [ασαφής], γιατί αυτά διαλύονται.
Τακτοποιούνται ας πούμε, φεύγουν από μέσα στον άνθρωπο.
Γι' αυτό κινείται άνετα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Γιατί τελικά η εν Χριστώ ζωή
είναι οξυγόνο, έτσι;
Η εν Χριστώ ζωή είναι οξυγόνο στον άνθρωπο.
Κάνει τη ζωή μας ε... πώς λέει εκείνη η διαφήμιση;
Κάνει τη ζωή σας πιο ωραία ας πούμε. Κάνει τη ζωή σας
απόλυτα ωραία.
Απόλυτα ωραία. Έχει και μια ωραία διαφήμιση που λέει...
την άκουγα προχθές και γελούσα.
Μια τράπεζα, δεν θυμάμαι τι είναι, ούτε... δεν...
πάθομε και κανένα λίβελο τώρα που σκεφτόμαστε αυτά.
Λέει, η τάδε τράπεζα λέει, ζει με ό,τι ζείτε λέει.
Λέω, πράγματι, ζει με ό,τι ζούμε. Τα πιάνει...
[ακροατήριο γελά]
Με εκείνα που ζούμε που ζουν κι εκείνοι.
[ακροατήριο γελά]
Λέει, ζει με ό,τι ζείτε,
και όταν ζήσει εκείνη με ό,τι ζούμε πεθαίνουμε εμείς.
[ακροατήριο γελά]
Δεν ξέρω, πάντως...
«λανθάνουσα γλώσσα ...» λέει, «... τ' αληθή λέγει».
Ζει με ό,τι ζει ο κόσμος. Δηλαδή με εκείνα που ζουν οι άνθρωποι
ζουν κι εκείνοι ας πούμε.
Δηλαδή απομυζούν μας ας πούμε. [ακροατήριο γελά]
Δεν ξέρω, δεν θυμάμαι τι ήταν, αλλά το άκουγα στο...
στο ράδιο.
Ας είναι. Λοιπόν, ο Θεός ζει με αυτά που ζούμε κι εμείς.
Και ζούμε κι εμείς με αυτά που ζούμε,
αυτά τα πράγματα τα καθημερινά.
Αυτά τα πράγματα τα καθημερινά
τα οποία μπορεί ο άνθρωπος ένα προς ένα να τα εμβαπτίσει
μέσα στην πορεία του προς τον Θεό
και αυτά να τα αποδεχτεί. Ξέρετε ακόμα παιδιά,
και το λάθος μας,
και τα λάθη μας, είναι πολύ σημαντικό αυτό,
και ευτυχώς που θυμήθηκα, τα λάθη μας,
κι αυτά τα αντιμετωπίζουμε με μεγαλοψυχία, και μακροθυμία.
Έτσι. Τούτα τα συμπλέγματα της τελειομανίας ας πούμε,
και του αλάνθαστου τύπου και ξέρω ‘γω
και του αναμάρτητου ανθρώπου, αυτά είναι αρρωστημένα πράγματα.
Είναι αρρωστημένα πράγματα. Όπως λέγαμε προηγουμένως
για εκείνον που μπαίνει μες την εκκλησία
και νομίζει ότι τον βλέπουν όλοι, και γι’ αυτό και δεν πάει.
Γιατί έχει [ασαφής]. Ενώ το κάνει τάχα από ταπείνωση,
τελικά είναι εγωισμός.
Διότι το σύμπλεγμα ας πούμε το οποίο νομίζεις ότι,
γιατί να κάνω λάθος;
Μα γιατί να κάνω λάθος; Και αν κάνω λάθος;
Και αν κάτι δεν πάει καλά; Ή ξέρω ‘γω αν γίνει κάτι;
Ε καλά, και γιατί να μην κάνω λάθος δηλαδή;
Και ε δεν έγινε, δεν έγινε.
Να μη μάθομε να δεχθούμε την αποτυχία στη ζωή μας;
Να μη μάθω να δεχθώ ας πούμε
ότι κοίταξε ρε παιδί μου ας πούμε,
δεν μπορώ να τα κάμω όλα. Δεν είμαι τέλειος.
Να αποδεχτώ το γεγονός ότι δεν είμαι τέλειος.
Ότι κάμνω λάθη. Ότι δεν τα ξέρω όλα.
Ότι δεν είμαι Άγιος, δεν είμαι αναμάρτητος.
Έχω τις αμαρτίες μου, έχω τις πτώσεις μου.
Έχω τις αδυναμίες μου, έχω τα πάθη μου,
έχω τα ελαττώματά μου,
έχω την άγνοιά μου, για πάρα πολλά πράγματα.
Και σίγουρα δεν τα ξέρω όλα, και σίγουρα
κάμνω πολλά λάθη καθημερινά.
Να εξοικειωθώ με αυτό το πράγμα.
Όχι για να δικαιολογώ τα λάθη μου, έτσι;
Όχι για να δικαιολογώ τα λάθη μου,
ούτε για να δικαιολογώ τις αμαρτίες μου,
αλλά αντίθετα. Για να χρησιμοποιώ την αμαρτία μου
όχι σαν... διοξείδιο του άνθρακος που θα με καταστρέψει,
αλλά σαν καλό λίπασμα
το οποίο μπορεί να είναι κοπριά ας πούμε,
το λίπασμα είναι κοπριά,
ή τουλάχιστον τα παλιά λιπάσματα τα οικολογικά ήταν κοπριές,
ήταν το... τι είναι κοπριά ας πούμε;
Το χειρότερο πράγμα, το πιο βδελυκτό πράγμα που μπορεί να
αγγίξει ο άνθρωπος και να το χρησιμοποιήσει. Κι όμως,
αυτό το πράγμα, η κοπριά αυτή,
γίνεται ένα πολύ καλό λίπασμα που κάνει ωραία φρούτα.
Αν τη χρησιμοποιήσεις σωστά.
Δηλαδή τι σημαίνει αυτό;
Ότι εντάξει, κάμνεις αμαρτίες και έχεις πολλά λάθη.
Εντάξει ας πούμε, δες το ταπεινά, μεγαλόψυχα.
Πιάσ' το με την ταπείνωση, τα λάθη σου,
και τη μικρότητά σου, και την αίσθηση ότι αυτός είμαι,
αυτός ο άνθρωπος, ο περιορισμένος, ο πεπερασμένος,
ο ολίγων δυνατοτήτων άνθρωπος,
αυτός ο ελάχιστος άνθρωπος είμαι,
και δέξου του ευχαρίστως.
Και αυτό το πράγμα, θα γίνει λίπασμα
που θα βλαστήσει ο καλός καρπός
της ταπεινώσεως, της αρετής,
της μεγαλοψυχίας, απέναντι στον εαυτό μου τον ίδιο.
Μα εάν δεν είμαι μεγαλόψυχος με τον εαυτό μου,
πώς θα είμαι μεγαλόψυχος με τους άλλους ανθρώπους;
Εάν δεν αποδέχομαι
τον εαυτό μου με τα λάθη και τις αμαρτίες του,
και να τον οδηγώ με υγιή τρόπο στη μετάνοια,
πώς θα αποδεχθώ τα λάθη και την αμαρτία του άλλου ανθρώπου
και να τον βοηθήσω με καλόν τρόπο
να μπει μέσα στον χώρο της μετανοίας, ή αν θέλει να μπει,
αν δεν θέλει ας τον εκεί. Δεν είμαι εγώ που να σώσω τον κόσμο
ή οποιοδήποτε άλλον άνθρωπο.
Είναι σημαντικό αυτό το πράγμα. Ο άνθρωπος
να μάθει να αποδέχεται την αποτυχία ευχαρίστως.
Έλεγε ο γερο Ενώχ, εκείνος ο Ρουμάνος,
έλεγε, κοίταξε λέει,
ο μοναχός, ο Χριστιανός, ο κάθε άνθρωπος,
πρέπει να ξέρει το ευχαριστώ.
Αν σου δώσει ένα κομμάτι ψωμί ο άλλος,
να του πεις ευχαριστώ, ή αν δεν σου δώσει,
να του πεις πάλι ευχαριστώ και να μην έχεις παράπονο.
Δηλαδή αυτήν τη σωστή στάση να πάνε στα διάφορα πράγματα.
Ξέρω ‘γω έδωσα εξετάσεις. Επέρασα, δόξα τω Θεώ επέρασα.
Έδωσα εξετάσεις, δεν επέρασα.
Δόξα τω Θεώ δεν επέρασα ας πούμε.
Να ‘ναι ευλογημένο. Ούτε το τέλος του κόσμου είναι
ούτε εξαρτούμε εγώ από αυτά τα πράγματα,
ούτε εξαρτάται η ύπαρξής μου, ο εαυτός μου,
από το αν πέρασα ή δεν πέρασα,
ή με δέχτηκε ή δεν με δέχτηκε,
ή με κοίταξε ή δεν με κοίταξε.
Έτσι μπορεί κανείς πραγματικά
να περάσει και τη ζωή του άνετα, όμορφα, ταπεινά.
Ο ταπεινός άνθρωπος δεν πέφτει κάτω,
γιατί είναι κάτω, είναι προσγειωμένος.
Λέει ο Αββάς Ισαάκ, «ο υποκάτω πάντων ων που πεσείται;»
Όταν λέει έβαλες τον εαυτό σου
κάτω από όλους, πού θα πάεις, πού θα πέσεις; Έτσι.
Ε... έγραφαν κάποτε για έναν...
για έναν ας πούμε ασκητή, ξέρω ‘γω διάφορα προσβλητικά λόγια,
και λέει, κοίταξε ας πούμε,
μη χάνεις τον χρόνο σου,
γιατί είναι σαν να πυροβολάς έναν νεκρό.
Μα αυτός είναι νεκρός,
δεν έχει αίσθηση ας πούμε τούτα πράγματα.
Είτε τον βρίζεις, είτε τον επαινάς,
το ίδιο πράγμα του είναι.
Δεν τον πιάνουν αυτά τα πράγματα.
Άρα μην κουράζεσαι και εσύ άδικα.
Γιατί; Διότι αυτά τα πράγματα τα... έφυγε από μέσα του,
τα έπνιξε, τα διάλυσε, επέθανε,
για αυτά όλα τα πράγματα, και ανέστη ένας νέος άνθρωπος,
ο οποίος δεν λογαριάζει αυτά τα πράγματα, δεν τα μετρά.
Δεν κινείται ας πούμε, είναι υπό κάτω πάντων.
Άρα δεν έχει να πάει από κιαμέ και κάτω.
Ο ίδιος μπήκε κάτω από όλους.
Άρα δεν μπορεί να τον ρίξεις πιο κάτω.
Αλλά εκεί που είναι κάτω από όλους,
εκεί ευρήκε το μυστικό.
Ότι ο Χριστός αντέστρεψε την πυραμίδα.
Βλέπεις, ο Χριστός είπε ότι,
οι μεγάλοι ας πούμε, «οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν»,
αυτοί που θεωρούν ότι είναι ισχυροί,
κατεξουσιάζουν των εθνών. Έτσι,
είναι ξέρω ‘γω δυνατός, είμαι πλούσιος,
είμαι άρχοντας, ξέρω ‘γω έχω κοσμική ισχύ,
και εξουσιάζουν τους λαούς.
Έρχεται ο Χριστός και λέει, κοιτάξτε,
αν θες να γίνεις πρώτος, να γίνεις τελευταίος,
και αν θες να γίνεις κύριος, να γίνεις δούλος.
Και γυρίζει την πυραμίδα από την άλλη πλευρά.
Και ποιον έβαλε πρώτον; Τον τελευταίο.
Έτσι, οποίος θέλει είναι πρώτος, «ἔσται πάντων ἔσχατος»
και ο οποίος θέλει να είναι κύριος, να είναι πάντων δούλος.
Άρα ο Θεός μετρά άλλως πως τα πράγματα.
Γυρίζει την κοσμική πυραμίδα των αξιωμάτων και των πραγμάτων,
και τελικά εκείνος που είναι στην κορυφή της πυραμίδας,
είναι κάτω. Και εκείνος που είναι κάτω, γυρίζει πάνω.
Κι έτσι είναι και ελεύθερος, και άνετος,
και ολοκληρωμένος άνθρωπος.
Τελειώνοντας παιδιά αυτά που θέλω να πω εγώ,
ομολογώ ότι πράγματι, ε...
ξέρετε το όμορφο της εν Χριστώ ζωής, ξέρετε ποιο είναι;
Να μου πεις η θέωση του ανθρώπου.
Η θέωση του ανθρώπου... ναι είναι ο σκοπός.
Δεν τη βλέπουμε ας πούμε,
ή μάλλον ναι εντάξει,
δεν τη βλέπουμε ή δεν τη βλέπει ο κόσμος.
Εκείνο το οποίο βλέπουμε είναι ότι, η εν Χριστώ ζωή
κάμνει ωραίο τον άνθρωπο, ωραίο τον άνθρωπο.
Τον κάνει τόσο ωραίο τον άνθρωπο,
ώστε υπάρχει ο κίνδυνος, πραγματικά εδώ ένας κίνδυνος,
ε... να θαυμάσει κανείς τον εαυτόν του,
να δει τον εαυτόν του [ασαφής] πόσην ομορφιά έχει ο άνθρωπος.
Και αυτό δεν το βλέπεις μόνο στον άλλον,
αρχίζει από τον εαυτόν του ο άνθρωπος.
Όχι ναρκισσιστικά, όχι εγωιστικά, όχι αρρωστημένα.
Όχι, έτσι όπως είναι, μέσα στη μικρότητά του,
μέσα στην αδυναμία του.
Είναι και αδυναμία η ομορφιά του ανθρώπου.
Είναι και το λάθος του.
Είναι ξέρω ‘γω και όλα του ας πούμε του ανθρώπου όμορφα.
Ε... ένας άνθρωπος- γι' αυτό λέμε καμιά φορά ας πούμε ότι
και η απλότητα και το φυσικό είναι το ωραίο.
Άμα πιάσεις έναν άνθρωπο και από φυσικό τον
κάνεις επιτηδευμένο, δεν είναι ωραίο πράγμα ας πούμε, έτσι;
Το φυσικό είναι το όμορφο.
Ο άνθρωπος ο οποίος λειτουργά φυσιολογικά,
και γίνεται ωραίος άνθρωπος, τέλειος άνθρωπος,
μέσα στην εν Χριστώ ζωή, και έτσι
αναπαύεται και αναπαύονται και άλλοι.
Και αυτό είναι και το δυστύχημά μας,
όταν εμείς ας πούμε, που ζούμε μέσα στην Εκκλησία,
τελικά καμιά φορά
κάνουμε κάτι πράγματα τα οποία κανείς διερωτάται. Δηλαδή,
υπάρχει πνευματική εργασία άραγε;
Ή η σχέση μας με τον Θεό είναι σχέσης μόνο θεωρητικής πίστης,
αποδέχομαι τον Θεό και αυτό είναι αρκετόν.
Εργάζεται μέσα μου ο Θεός;
Και αν εργάζεται, τα αποτελέσματα είναι αυτά.
Γι' αυτό επίτηδες η Γραφή και οι Πατέρες
μας δίνουν ας πούμε στοιχεία, και καρπούς.
Σου λέει, κοιτάξτε, μην ταλαιπωρείσαι ας πούμε.
Θέλεις να δεις αν το Πνεύμα του Θεού είναι μέσα σου; Ορίστε,
πιάσε αυτόν τον καθρέφτη και κοίταξε τη φάτσα σου μέσα.
Εάν τα έχεις αυτά, καλώς εστί.
Αν δεν τα έχεις, τότε
πιάσε τον άλλον τρόπο να δεις τι θα κάμεις.
Δεν υπάρχει περίπτωση δηλαδή, να...
να τα έχεις για να μην το ξέρεις.
Ή υπάρχουν ή δεν υπάρχουν.
Ή υπάρχουν οι καρποί του Πνεύματος ή δεν υπάρχουν.
Ή είσαι μακρόθυμος ή είσαι μικρόψυχος.
Δε γίνεται να είσαι μακρόθυμος
και να νομίζεις ότι είσαι μικρόψυχος και να μην το ξέρεις.
Το βλέπεις μέσα σου. Το βλέπεις ως έναν έργον
το οποίον ο Θεός το ενεργεί
και εμείς απλώς διαθέτουμε τη δική μας ελευθερία.
Και ο Θεός με τόσον αριστοτεχνικόν τρόπον
κάμνει αυτό το πράγμα, ώστε δεν καταργεί την ελευθερία μας,
δεν μας εκβιάζει, δεν μας αρπάζει από το χέρι μας
αυτά που εμείς θέλομε, αλλά με έναν τρόπο όμορφο
και απαλό, και τέλειο, ας πούμε, ο Θεός σιγά σιγά
μας τελειοποιεί και μας δίνει αυτή την ομορφιά
της ανθρώπινης υποστάσεώς μας.
Λοιπόν, εμείς- ναι. Ναι μετά χαράς.
Ακροατήριο: Είχαμε ακούσει τελευταίως
για τα δύο τα μωρά που τσίλισε ο άλλος με τη μοτόρα.
Λέει είχαν ταφεί στην εκκλησία λέει του Θεού.
Τι είναι τούτη η εκκλησία ακριβώς του Θεού;
Πάντως [ασαφής φράση].
Μ. Αθανάσιος: Να σας πω. Εκκλησία του Θεού...
Βέβαια η Εκκλησία του Θεού είναι Ορθόδοξος Εκκλησία.
Αλλά αυτοί που ονομάζονται «εκκλησία του Θεού» είναι...
Πεντηκοστιανοί, μια...
μια ομάδα Πεντηκοστιανών.
Οι Πεντηκοστιανοί είναι μια ακραία
παραφυάδα των Προτεσταντών.
Οι οποίοι έχουν έναν δικό τους τρόπο
με τον οποίο κινούνται και...
τέλος πάντων προσεύχονται... ξέρω ‘γω τι κάνουν οι άνθρωποι,
πάντως δεν είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί,
αποτελούν αίρεση. Δυστυχώς. Είναι αιρετικοί.
Και εμείς δεν έχουμε κοινωνία με αυτούς, έτσι;
Τους αγαπούμε βέβαια, προσευχόμαστε για αυτούς, αλλά
δεν έχουμε κοινωνία, διότι είναι αιρετικοί οι άνθρωποι αυτοί.
Λοιπόν, παιδιά, προσευχή.
[προσευχή & απόλυση]